پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۴ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۴۴۱۷) حکم قطع حج به‌ سبب اختلاف مالی و ترک ادامه مناسک پس از احرام

(۴۴۱۷) سوال: من راننده بودم و در ماه حج جمعی بر حج کردن اتفاق کردن و من را نیز راننده‌ی خود قرار دادند تا این که با ماشینم آنها را بین مشاعر ببرم و من نیز همراه آنان نیت حج کردم و زمانی که به مکه رسیدیم و داخل مسجد الحرام شدیم و طواف قدوم را به جا آوردیمو خارج شدیم، نظرشان را تغییر دادند و به من گفتند: ماشینت را در مکه بزار و خودت برو حجت را به تنهایی به جا آور و ما بر مبلغی از مال با هم توافق کرده بودیم که چیزی بسیار کمتر از آن به من دادند و نیز عصبانی شدم و به جده رفتم و حج خود را قطع کردم و از آن روز تا الان نمی‌دانم که چه چیزی بر من مترتب شده است، اولا ایشان حق داشتند که کمتر از مالی که اتفاق کرده بودیم به من بدهند، دوما: چه چیزی بر من لازم می‌باشد که از حج انصراف دادم و ایشان نیز از آن لحظه حج خود را قطع کردند و رها کردند؟

جواب:

اما به نسبت دستمزد مادامی که فسخ از جانب ایشان بوده است باید آن را کامل بدهند چون که تو عذری نیاوردی و سهل‌انگاری نکردی بلکه ایشان خودشان سفر را قطع کرده‌اند لذا باید دست مزد را کامل بپردازند.

اما به نسبت حج: اگر شما از احرام عمره بیرون آمدید یعنی طواف، سعی و کوتاه کردن موی سر را انجام دادید سپس از احرام بیرون آمدید با این نیت که در زمان حج حج را به جا آورید در این صورت چیزی بر شما نیست چون قبل از این احرام ببندید از آن منصرف شدید اما اگر آن بعد از احرام بودن است بر تو واجب است که از احرام عمره به خاطر فوت شدن حج بیرون بیایی و حجی که بدون عذر از آن خارج شدی به جا آوری و همچنین بتید آنچه اهل تلم می‌گویند یعنی فدیه‌ای را ذبح کنی زیرا هنگامی که بدون عذر از احرام بیرون آمدی خطا کردی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنت أعمل سائقا، وفي شهر الْحَجِّ اتفق جماعة على الحج وكلموني على ذلك، لكي أتنقل بهم بسيارتي بين المشاعر، ونويت الْحَجَّ معهم، وعندما وصلنا مَكَّةَ ودخلنا المسجد الْحَرَامِ، وطفنا طَوافِ الْقُدُوم، بعد ذلك خرجنا، وإذا بهم غَيَّرُوا رأيهم وقالوا لي : أوقف السيارة في مكة، وأنت اذهب وحُجَّ وحدك، وكنت قد اتفقت معهم على مبلغ من المال، وأعطوني أقل منه بكثير، وعندها غضبت ونزلت إلى جُدَّةَ ، وقطعت حجي، ومن يومها وأنا لا أعرف ماذا يترتب عليَّ من جَرَّاءِ ذلك، فهل لهم الحق أولا: في نقض هذا الاتفاق على الأجرة، وثانيًا: ماذا عليَّ في العدول عن الْحَجِّ، فهم أيضًا عدلوا عن الْحَجِّ وقطعوه من تلك اللحظة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما بالنسبة للأجرة، فإن لك الأجرة كاملة ما دام الْفَسْخُ من قِبَلِهِمْ لأنه لا عذر منك أنت ولا تفريط، وإنما هم الذين قطعوا ذلك على أنفسهم، فيلزمهم أن يُعْطُوكَ الأجرة كاملة.

أما بالنسبة لِلْحَجِّ: فإن كنتم قد تحللتم بِعُمْرَةٍ يعني: طفتم، وسعيتم، وقَصَّرْتُمْ، ثم حللتم على نية أن تأتوا بالْحَجِّ في وقته، فإنه لا شيء عليكم حيث انصرفتم من الْإِحْرَامِ قبل أن تحرموا، وأما إن كان ذلك بعد الْإِحْرَامِ فإنه يجب عليك الآن أن تتحلل بِعُمْرَةٍ لفوات الْحَجّ، وعليك أن تأتي بالْحَجِّ الذي تحللت منه بدون عذر، وعليك أيضًا على ما قاله أهل العلم أن تذبح لذلك فِدْيَةٌ، لأنك أخطأت حينما تحللت بدون عذر.

مطالب مرتبط:

(۴۳۹۳) حکم مبيت خارج از حدود مزدلفه در شب عید قربان

در نزد اهل علم این‌گونه می‌باشد که شما باید یک گوسفند را ذبح کنید و آن را بین فقراء مکه توزیع کنید زیرا واجبی را از واجبات حج ترک کردید....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۰) حکم فراموشی وکیل در رمی جمرات و الزامات آن برای زن و وکیل

در این حالت فدیه لازم می‌شود زیرا رمی از واجبات حج می‌باشد و علما گفته‌اند: کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید فدیه دهد....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۹) حکم عدم اتمام سعی عمره برای کودک خردسال

کودکی که به بلوغ نرسیده و قبل از اتمام عمره از احرام خارج گردد، اشکالی ندارد چون مکلف نیست و بر همین اساس چیزی بر این کودک لازم نیست....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۴) حکم عدم توانایی در انجام طواف وداع به دلیل بیماری و خستگی در ایام حج

به خاطر طواف وداع فدیه‌ای را در مکه ذبح می‌کند و بین فقرا تقسیم می‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۹) حکم نیت حج برای کسی که قبل از ادای آن از دنیا رفته است

مردی که عزم حج کرده و آنچه نزدش بوده را فروخته است تا حج را به جا آورد امید داریم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او اجر حج کننده را برایش بنوسید زیرا نیت عمل صالح را داشته و آن مقداری از اسباب را که توانسته اتخاذ کرده و کسی که نیت عمل صالحی را داشته باشد و آنچه از اسباب بر او مقدر است را انجام داده است...

ادامه مطلب …

(۴۳۹۲) زمان و مکان ذبح فدیه در حج و حکم کسی که توانایی ذبح ندارد

به نسبت مکان این است که باید در حرم مکه باشد و در مکان دیگر جایز نیست اما اگر برای ترک واجبش فدیه را نیافت به گفته شده است که ده روز را روزه بگیرد اما صحیح این است که روزه بر او واجب نیست بلکه اگر نتوانست فدیه را بخرد چیزی بر او لازم نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه