شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۴۳۷۹) آیا برای حاجی صحیح است که در ایام حج بیشتر از یک بار عمره کند؟

(۴۳۷۹) سوال: آیا برای حاجی صحیح است که در ایام حج بیشتر از یک بار عمره کند؟

جواب:

برای حاجی مشروع نیست که عمره کند مگر این که عمره‌ی تمتع برای کسی که حج تمتع آمده است انجام دهد یا عمره‌ی قِران در حج ادغام می‌کند اگر حج قران را انجام می‌دهد اما اگر در حج افراد است برای او جایز نیست که بعد از انتهای حج عمره انجام دهد زیرا این در عهد صحابه معروف نبوده و نهایت چیزی که وجود دارد این است که ام المؤمنین عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که از مدینه می‌آمدند قبل از این که به مکه برسند دچار حیض شدند و هنگامی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر او وارد شد او در حال گریه بود سپس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را از آنچه برای او رخ داده است با خبر ساخت پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ایشان امر نمود که احرام حج را ببندد پس احرام حج را بست و در احرام ماند تا زمانی که حج او تمام یافت که این‌گونه حج او حج قران گذشت لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود:«إن طوافك بالبيت و بالصَّفا و المروة، يسَعُكِ لحجِّكَ و عمرَتِك»[۱] : (طواف و سعی بین صفا و مروه‌ی تو برای حج و عمره‌ات کفایت می‌کند): و زمانی که حج را کامل نمود از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم طلب کرد که عمره‌ی مستقلی را انجام دهد همانطور که مردمی که حج تمتع را انجام می‌دهند، عمره‌ی مستقل به جا می‌آوردند لذا به ایشان اجازه دادند که همراه برادرش عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ به تنعیم برود و عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا احرام بست و عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ احرام نبست زیرا این نزدشان معروف نبوده پس هر زنی برایش مثل چیزی که برای عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا رخ داد، رخ دهد اشکالی ندارد که بعد از حج، عمره کند.

اما در غیر از این صورت، از سنت نمی‌باشد و شایسته نیست که انسان کاری را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه انجام ندادند، انجام دهد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يصح للحاج أن يَعْتَمِرَ أكثر من عُمْرَةٍ في أيام الْحَجِّ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: لا يُشْرَعُ للحاج أن يَعْتَمِرَ إِلا عُمْرَةَ التَّمَتُّع إذا كان متمتعًا، أو عُمْرَةَ القِرَان التي تندمج في الْحَجِّ إذا كان قارنا، أما إذا كان مفردًا فإنه لا يشرع له بعد انتهاء الْحَجِّ أن يأتي بِعُمْرَةٍ، لأن ذلك لم يكن معروفًا في عهد الصحابة رضي الله عنهم، وغاية ما هنالك أن عائشة أم المؤمنين رضي الله عنها حاضت قبل أن تصل إلى مكة وهي قادمة من الْمَدِينَةِ، فدخل عليها النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وهي تبكي، ثم أخبرته بما حصل لها، فأمرها أن تُحرِمَ بِالْحَجِّ، فأحرمت بالحج وبقيت على إحرامها، حتى انتهى الْحَج فأصبحت بذلك قارنة، فقال لها النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إن طَوَافَكَ بِالْبَيْتِ وبالصَّفَا والْمَرْوَةِ، يَسَعُكِ لَحَجِّكَ وعُمْرَتِكَ»، ولما انقضى الْحَجَّ طلبت من النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أن تأتي بِعُمْرَةٍ مستقلة، كما أتى الناس المتمتعون بِعُمْرَةٍ مستقلة، فأذن لها وأخرج معها أخاها عبد الرحمن بن أبي بكر إلى التَّنْعِيمِ، فأحرمت عائشة رضي الله عنها، ولم يُحرم عبد الرحمن، لأن ذلك لم يكن معروفًا عندهم، فأي امرأة حصل لها مثل ما حصل لعائشة، فلا حرج أن تأتي بعُمْرَةٍ بعد الْحَجِّ.

وأما ما عدا هذه الصورة، فإن ذلك ليس من السُّنَّةِ، ولا ينبغي للإنسان أن يفعل شيئا لم يفعله الرسول صلى الله عليه وعلى آله وسلم، ولا الصحابة رضي الله عنهم.

مطالب مرتبط:

(۴۳۲۲) زمان صحیح ذبح فدیه در حج

اشکالی ندارد که انسان بعد از تحلل قربانی‌اش را ذبح کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۸) حکم کسی که در خارج از منی می‌خوابد و تا بعد از طلوع خورشید بیدار نمی‌شود

اگر این از روی سهل‌انگاری و تفریط از جانب او نباشد چیزی بر او لازم نیست اما اگر از روی تفریط بوده است نزد جمهور اهل علم باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۵) حکم تأخیر در سعی پس از طواف افاضه و خروج موقت از مکه

سعی‌ای بر تو لازم نیست زیرا حج او قران است و هنگامی که در طواف قدوم سعی کرده است او را از سعی در طواف افاضه کفایت می‌کند و اشکالی ندارد که قبل از طواف وداع به جده رفته است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۸) آیا برای کسی که عمره می‌کند طواف وداع واجب است؟

اهل علم در این مسئله اختلاف نظر دارند برخی از آنها می‌گویند: برای کسی که عمره می‌کند طواف وداع نیست ....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۷) توضیح درباره مشعرالحرام و حکم دعا و وقوف بر کوه آن

مکان معینی است که مسجد بر آن بنا شده است و آن مکانی که است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که نماز صبح در مزدلفه را خواند و تا مشعر الحرام سوار بر سواره شده است و نزد آن ایستادن و دعا، تکبیر تهلیل گفته است....

ادامه مطلب …

(۴۳۲۷) آیا سعی قبل از طواف صحیح است؟

اگر این در حج رخ داده است، صحیح است و اشکالی ندارد همانطور که اگر در روز عید طواف افاضه کرده و و قبل از این که طواف کند سعی را به جا آورده است لذا اشکالی در آن نیست ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه