چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۴۳۶۶) آیا طواف وداع در حال حیض صحیح است؟

(۴۳۶۶) سوال: ایشان در سال گذشته همراه دخترش و همسرش حج کرده است و بعد از آن که به کشورش برگشته ایشان را با خبر ساخته که دختر در زمانی که در طواف وداع بوده دچار عادت ماهیانه شده و ایشان را با خبر نساخته مگر بعد از این که به خانه برگشتند لذا چکار باید بکنند؟

جواب:

زنی که حائض است به خاطر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که به عائشه قبل از این که به مکه برسند و حائض بود فرمودند، طواف نمی‌کند: «افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ، غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ»[۱] : (همه ی اعمال یک حاجی را انجام بده غیر از طواف خانه ی کعبه): و هنگامی که به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفته شد که صفیه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا بعد از اتمام حج دچار حیض شده فرمود: «أحابستنا هي قالوا إنها قد أفاضت قال: فلتنفر إذًا»[۲] : ( آیا او ما را ماندگار خواهد ساخت، گفتند او طواف افاضه را به جا آورده است پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: در این صورت راهی شود): و این دلالت بر این می‌دهد که حائض نمی‌تواند طواف کند زیرا حائض ممنوع است که در مسجد بماند نه اینکه که از آن مرور کند و هنگامی که از ماندن در مسجد منع شده است پس طواف نیز ماندن در مسجد الحرام است اگرچه در این ماندن حرکت می‌کند.

و برای همین این زنی که در اثنای طواف وداع دچار حیض شده و خانواده‌اش را با خبر نساخته است و اگر از روی احتیاط فدیه‌ای را در مکه ذبح نموده و بین فقرا توزیع کرده است، خوب است زیرا که طوافش با حیض، باطل شده است و اگر فدیه نداده است نیز امیدوارم که چیزی بر او لازم نباشد زیرا این زن اگر قبل از طواف وداع دچار حیض شده بود طواف وداع از او ساقط می‌شد اما هنگامی که طواف را شروع کرده است او پاک بوده و در اثنای طواف دچار حیض شده است که به دلیل وجود حیض ادامه‌ی طواف از او ساقط شده است لذا وجوب فدیه بر او آشکار نمی‌باشد ولی اگر فدیه داده است خوب است و اگرنه چیزی بر او لازم نیست.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنهم أدوا فَرِيضَةَ الْحَجِّ في العام الماضي مع ابنتها وزوجها، وبعد الرجوع إلى البلد أخبرتهم البنت أن الدورة الشهرية نزلت عليها وهي تَطُوفُ طَوَافَ الْوَدَاع، ولم تخبرهم إلا بعد الرجوع إلى البيت، فماذا يعملون؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الْمَرْأَةُ الحائض لا تَطُوفُ بالبيت لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – لعائشة رضي الله عنها، حين حاضت قبل أن يَصِلُّوا إلى مَكَّةَ: «افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُ غير أن لا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ»، ولما ذكر له أن صفية رضي الله عنها حاضت بعد فراغ الْحَجِّ قال: «أَحَابِسَتْنَا هي» قالوا: إنها قد أفاضت. قال: «انفِرُوا»، وهذا يدل على أن الحائض لا يمكن أن تَطَوف بالبيت، لأن الحائض ممنوعة من المكث في المسجد لا من المرور فيه، وإذا كانت ممنوعة من المكث في المسجد، فالطواف مكث في المسجد الْحَرَامِ، وإن كان مُكْنا فيه حركة.

وعلى هذا فإن هذه الْمَرْأَةَ التي حاضت في أثناء طَوَافِ الْوَدَاعِ ولم تخبر أهلها، إن احتاطت وذبحت فِدْيَةٌ في مَكَّةَ توزع للفقراء، فهو خير، وذلك لأن طوافها بطل بحصول الحيض في أثنائه، وإن لم تفعل فأرجو ألا يكون عليها شيء لأن هذه المَرْأَةَ لو حاضت قبل أن تسعى بطواف الْوَدَاعِ سقط عنها طَوَافُ الْوَدَاع، فإذا شَرَعَتْ فيه وهي طَاهِرُ، ثم حاضت في أثنائه فقد فعلت ما أوجب الله عليها، وسقط عنها بقية الطَّوافِ بوجود الحيض، فلا يتبين وجوب الْفِدْيَةِ عليها، ولكن إن فَدَتْ فهو خير ، وإن لم تفد فلا شيء عليها.

مطالب مرتبط:

(۴۳۹۰) حکم دعا برای خود در حین عمره‌ای که به نیابت انجام می‌شود

بله جایز است که برای خودت و پدرت و هر کس از مسلمانان که خواستی در این عمره دعا کنی...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۷) آیا عمره در رمضان ثواب حج دارد؟

بله در صحیح مسلم از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: (ثواب) يک عمره در آن (رمضان) برابر با يک حج است): لذا عمره در رمضان برابر حج می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است ولی این معنی را نمی‌دهد که او را حج را به جا آورده و دیگر نیازی به آن ندارد از این جهت که کسی که در رمضان عمره کند، فریضه‌ی حج را به جا نیاوردن است که از او ساقط شود...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۵) حکم پوشیدن لباس پیش از ذبح قربانی در حج پس از رمی، طواف و حلق

بله جایز است زیرا انسان هنگامی که در روز عید رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورد و سرش را تراشید، تحلل اول صورت گرفته است و برای او جایز است که لباسش را بپوشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۴) رمی ناقص به‌ علت ازدحام و انحراف سنگ‌ریزه‌ها

زدن به جمره واجب نیست زیرا آن ستون‌های موجود در آن حوض‌ها جمار مجرد علامت‌هایی برای مکان رمی هستند و واجب این است که سنگ‌ریزه به آن حوض برسد ...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۰) توقف نادرست در عرفه و تأثیر آن بر صحت حج

اگر حجاج از روی خطا و اشتباه در روز هشتم و نهم در عرفه بمانند کفایتشان می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسی را بیش‌تر از توانش تکلیف نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۲) چه دعاهایی برای روز عرفه وارد شده است؟

از دعاهایی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای روز عرفه وارد شده است این می‌باشد: «خَيْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ، وَخَيْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّونَ مِنْ قَبْلِي : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه