پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۴۳۶۶) آیا طواف وداع در حال حیض صحیح است؟

(۴۳۶۶) سوال: ایشان در سال گذشته همراه دخترش و همسرش حج کرده است و بعد از آن که به کشورش برگشته ایشان را با خبر ساخته که دختر در زمانی که در طواف وداع بوده دچار عادت ماهیانه شده و ایشان را با خبر نساخته مگر بعد از این که به خانه برگشتند لذا چکار باید بکنند؟

جواب:

زنی که حائض است به خاطر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که به عائشه قبل از این که به مکه برسند و حائض بود فرمودند، طواف نمی‌کند: «افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ، غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ»[۱] : (همه ی اعمال یک حاجی را انجام بده غیر از طواف خانه ی کعبه): و هنگامی که به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفته شد که صفیه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا بعد از اتمام حج دچار حیض شده فرمود: «أحابستنا هي قالوا إنها قد أفاضت قال: فلتنفر إذًا»[۲] : ( آیا او ما را ماندگار خواهد ساخت، گفتند او طواف افاضه را به جا آورده است پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: در این صورت راهی شود): و این دلالت بر این می‌دهد که حائض نمی‌تواند طواف کند زیرا حائض ممنوع است که در مسجد بماند نه اینکه که از آن مرور کند و هنگامی که از ماندن در مسجد منع شده است پس طواف نیز ماندن در مسجد الحرام است اگرچه در این ماندن حرکت می‌کند.

و برای همین این زنی که در اثنای طواف وداع دچار حیض شده و خانواده‌اش را با خبر نساخته است و اگر از روی احتیاط فدیه‌ای را در مکه ذبح نموده و بین فقرا توزیع کرده است، خوب است زیرا که طوافش با حیض، باطل شده است و اگر فدیه نداده است نیز امیدوارم که چیزی بر او لازم نباشد زیرا این زن اگر قبل از طواف وداع دچار حیض شده بود طواف وداع از او ساقط می‌شد اما هنگامی که طواف را شروع کرده است او پاک بوده و در اثنای طواف دچار حیض شده است که به دلیل وجود حیض ادامه‌ی طواف از او ساقط شده است لذا وجوب فدیه بر او آشکار نمی‌باشد ولی اگر فدیه داده است خوب است و اگرنه چیزی بر او لازم نیست.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنهم أدوا فَرِيضَةَ الْحَجِّ في العام الماضي مع ابنتها وزوجها، وبعد الرجوع إلى البلد أخبرتهم البنت أن الدورة الشهرية نزلت عليها وهي تَطُوفُ طَوَافَ الْوَدَاع، ولم تخبرهم إلا بعد الرجوع إلى البيت، فماذا يعملون؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الْمَرْأَةُ الحائض لا تَطُوفُ بالبيت لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – لعائشة رضي الله عنها، حين حاضت قبل أن يَصِلُّوا إلى مَكَّةَ: «افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُ غير أن لا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ»، ولما ذكر له أن صفية رضي الله عنها حاضت بعد فراغ الْحَجِّ قال: «أَحَابِسَتْنَا هي» قالوا: إنها قد أفاضت. قال: «انفِرُوا»، وهذا يدل على أن الحائض لا يمكن أن تَطَوف بالبيت، لأن الحائض ممنوعة من المكث في المسجد لا من المرور فيه، وإذا كانت ممنوعة من المكث في المسجد، فالطواف مكث في المسجد الْحَرَامِ، وإن كان مُكْنا فيه حركة.

وعلى هذا فإن هذه الْمَرْأَةَ التي حاضت في أثناء طَوَافِ الْوَدَاعِ ولم تخبر أهلها، إن احتاطت وذبحت فِدْيَةٌ في مَكَّةَ توزع للفقراء، فهو خير، وذلك لأن طوافها بطل بحصول الحيض في أثنائه، وإن لم تفعل فأرجو ألا يكون عليها شيء لأن هذه المَرْأَةَ لو حاضت قبل أن تسعى بطواف الْوَدَاعِ سقط عنها طَوَافُ الْوَدَاع، فإذا شَرَعَتْ فيه وهي طَاهِرُ، ثم حاضت في أثنائه فقد فعلت ما أوجب الله عليها، وسقط عنها بقية الطَّوافِ بوجود الحيض، فلا يتبين وجوب الْفِدْيَةِ عليها، ولكن إن فَدَتْ فهو خير ، وإن لم تفد فلا شيء عليها.

مطالب مرتبط:

(۴۳۵۵) حکم تأخیر در سعی پس از طواف افاضه و خروج موقت از مکه

سعی‌ای بر تو لازم نیست زیرا حج او قران است و هنگامی که در طواف قدوم سعی کرده است او را از سعی در طواف افاضه کفایت می‌کند و اشکالی ندارد که قبل از طواف وداع به جده رفته است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۲) حکم سعی اشتباهی پس از طواف وداع از روی جهل

این بعد از طواف وداع سعی کرده است به این گمان که باید انجام می‌داده است تأثیری بر حج و طواف وداع او ندارد و او فعلی غیر مشورع را انجام داده است ولی جاهل بوده پس چیزی بر او واجب نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۸) زمان مشروع برای طواف وداع

طواف وداع برای هر کسی که حج یا عمره می‌کند واجب است قبل از این که از مکه خارج شود طواف وداع را بدون سعی به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۲) روز حج اکبر آیا روز عید است یا روز وقوف در عرفه و چرا به این اسم نام گذاری شده است؟

روز حج اکبر همان روز عید است همانطور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۳) آیا رمی در هوا بدون برخورد به جمره معتبر است؟

اگر رمی را بر وجه صحیح آن اعاده نکردید باید فدیه‌ای را  در مکه ذبح کنید و بر فقرا آنجا توزیع کیند و اهل علم برای کسی که واجبی را ترک کند این‌گونه گفتند و رمی از واجبات حج است....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۳) حکم انجام عمره بعد از حج و پیش از طواف وداع برای حاجی مفرد

مثل اهل جده مثلا حج را به پایان رسانده‌اند و به جده برگشته‌اند سپس احرام می‌بندند و به مکه می‌آیند و در این حالت اشکالی ندارد زیرا او از بلد خود برای عمره آمده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه