سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۶۵) حکم ترک طواف وداع برای زن حائض در پایان مناسک حج

(۴۳۶۵) سوال: شیخ بزرگوار من و همسر پدرم حج را به جا آوردیم و در طواف وداع در روز اول عادت ماهیانه او آمد و برای همین من و برادرم طواف وداع را انجام دادیم و او طواف وداع نکرد، حکم آن چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

کسی در حیض و نفاس به سر می‌برد بر او طواف وداع واجب نیست ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌‌فرماید:«أُمِرَ الناس أن يكون آخر عَهْدِهِمْ بالبيت، إلا أنه خُفِّفَ عن المرأة الحائض»[۱] : (به مردم امر شد كه آخرين عمل شان در ايام حج، طواف (وداع) باشد مگر زنان حائضه كه از اين قانون مستثنا می باشند): و در صحیحین در حدیث صفیه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا دختر حیی آمدن است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم او را خواست پس به او گفته شد: ایشان حیض هستند پس فرمودند: «أحابستنا هي قالوا إنها قد أفاضت قال: فلتنفر إذًا»[۲] : ( آیا او ما را ماندگار خواهد ساخت، گفتند او طواف افاضه را به جا آورده است پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: در این صورت راهی شود): لذا بنابراین برای شخصی حیض می‌باشد طواف وداع در حج و عمره نمی‌باشد.

اما اگر قبل از آن که طواف افاضه کرده باشد دچار حیض شود باید منتظر باشد بعد از آن که پاک شد طواف کند و یا این که برود اما در احرام می‌باشد تا این که پاک شود و برگردد و طواف کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ أديتُ فَرِيضَةَ الْحَجِّ أنا وزوجة والدي، وعند طَوافِ الْوَدَاعِ في اليوم الأول أتتها العادة الشهرية، فلذلك أدينا طَوَافَ الْوَدَاعِ أنا وأخي، وهي لم تطف طَوَافَ الْوَدَاعِ، فما حكم ذلك مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى الحائض والنفساء لا يجب عليهما طَوَافُ الْوَدَاع لحديث ابن عباس رضي الله عنهما قال: «أُمِرَ الناس أن يكون آخرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ، إِلَّا أَنَّهُ خُفِّفَ عن الحائض»، وفي الصحيحين من حديث صفية بنت حيي رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم أرادها فقيل: إنها حائض. فقال: «أَحَابِسَتْنَا هِيَ» قالوا إنها قد أفاضت قال: «فَلْتَنْفِرُ إِذَا»، فالحائض ليس عليها وداع لا في حَج ولا عُمْرَةٍ.

أما إذا حاضت قبل أن تَطُوفَ طَوَافَ الْإِفَاضَةِ فإِنه لا بُدَّ أَن تَطُوفَ طَوَافَ الْإِفَاضَةِ، فإما أن تنتظر حتى تطهر ثم تَطَوف، وإما أن تذهب وتبقى على ما بقي من إحرامها حتى تطهر، ثم ترجع فتطوف.

مطالب مرتبط:

(۴۳۱۳) آیا رمی توسط زن و خواهر به‌ جای مرد در حج فرض صحیح است؟

حکمش آن است که جایز نیست کسی را برای رمی وکیل کند و اگر این جایز بود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای ضعفای خانواده‌اش اجازه می‌داد که کسی را برای رمی کردن وکیل بگیرند....

ادامه مطلب …

(۴۳۰۴) رمی ناقص به‌ علت ازدحام و انحراف سنگ‌ریزه‌ها

زدن به جمره واجب نیست زیرا آن ستون‌های موجود در آن حوض‌ها جمار مجرد علامت‌هایی برای مکان رمی هستند و واجب این است که سنگ‌ریزه به آن حوض برسد ...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۰) حكم تقصیر برای فرد بی‌مو پس از حج یا عمره

هنگامی که سرت مو ندارند این عبادت از شما ساقط می شود چون‌که محل آن وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۸) زمان مشروع برای طواف وداع

طواف وداع برای هر کسی که حج یا عمره می‌کند واجب است قبل از این که از مکه خارج شود طواف وداع را بدون سعی به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۲) حکم سعی اشتباهی پس از طواف وداع از روی جهل

این بعد از طواف وداع سعی کرده است به این گمان که باید انجام می‌داده است تأثیری بر حج و طواف وداع او ندارد و او فعلی غیر مشورع را انجام داده است ولی جاهل بوده پس چیزی بر او واجب نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۵) حکم شک در محل مبيت مزدلفه پس از انجام اعمال حج

اگر برای شما روشن شده که قبل از مزدلفه پایین گشته‌اید حکم شما در حکم کسی که شب ماندن در مزدلفه را ترک کرده است زیرا برای انسان واجب است که احتیاط کند و در مکانی نشیند مگر این که یقین داشته باشد که غالب ظنش آن است که در مزدلفه است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه