شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۴۳۴۶) آیا وکالت در رمی برای حاجیِ مقیم در مکه در ایام تشریق جایز است؟

(۴۳۴۶) سوال: بعضی از حجاجی که از مصر برای حج آمده‌ بودند در ایام تشریق در مکه شب را گذرانده و یکی از نزدیکشان را برای رمی کردن وکیل کرده بودند، آیا این جایز است؟ لطفاً ما را راهنمایی کنید جزاکم الله خیرا.

جواب:

رمی جمرات از اعمال حج و از واجبات است و جایز نیست که در رمی کردن کسی را وکیل گرفت همانطور که جایز نیست در طواف یا سعی یا وقوف در عرفه یا شب گذراندن در مزدلفه کسی را وکیل گرفت زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَأَتِمُّوا۟ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِ} [سوره البقرة: ۱۹۶] : (و حج و عمره را برای الله به اتمام برسانید): و اتمام حج و عمره یعنی انجام دادن تمام افعال و اقوالی را که واجب است بر سبیل وجوب و تمام أفعال و اقوالی که سنت است بر سبیل استحباب ، بله اگر شخصی به دلیل مریضی یا چیز دیگر نتواند به جمرات برسد، کسی را از جای خود وکیل می‌کند که از جانب او رمی کند زیرا که از صحابه وارد شده است از جانب کودکان رمی می‌کردند و اگر از صحابه وارد نشده بود که از جانب کودکانشان رمی می‌کرده‌اند می‌گفتیم: کسی که توانایی رمی ندارد از او ساقط می‌شود زیرا واجبات با قادر نبودن بر آن ساقط می‌شود ولی وقتی صحابه از جانب کودکانشان رمی می‌کردند، گفتیم کسی که توانایی رمی ندارد کسی را برای رمی کردن وکیل بگیرد ولی اگر می‌گوید که می‌توانم اما از شلوغی می‌ترسم به او می‌گوییم: رمی خود را به وقتی که در آن شلوغی نیست به تأخیز بیانداز و اگر فرض بگیریم که برای رمی جمرات سه‌گانه بعد زوال و بعد عصر شلوغی شدت می‌یابد آن را تا شب به تأخیز بیاندازیم زیرا رمی کردن در شب جایز می‌باشد مخصوصا زمانی که نیاز باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقوم بعض الْحُجَّاج الذين قدموا من مصر لأداء فَرِيضَةِ الْحَجِّ بالمبيت في مَكَّة أيام التشريق، وتوكيل أحد الأقارب للرجم مكانهم، فهل هذا جائز؟ أفيدونا جزاكم الله خيرًا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الْجَمَرَاتِ من أعمال الْحَجِّ، وهو من رمي واجبات الحج فلا يجوز لأحد أن يُوَكَّل من يرمي عنه، كما لا يجوز له أن يُوَكَّلَ من يطوف عنه، أو يَسْعَى عنه، أو يقف بِعَرَفَةَ عنه، أو يبيت في مُزْدَلِفَةً عنه، لأن الله تعالى قال: ﴿ وَأَتمُوا الْحَجَ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ ﴾ [البقرة: ١٩٦]، وإتمام الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أن يأتي بجميع أفعالهما وأقوالهما وجوبا في الواجب، وندبا في المستحب، نعم لو فرض أن الإنسان لا يستطيع الوصول إلى الْجَمَرَاتِ لمرض أو غيره، فله أن يُنيب عنه، لأنه ورد عن الصحابة رضي الله عنهم كانوا يرمون عن الصغار، ولولا أنه من يرمي . ورد عن الصحابة أنهم يرمون عن الصغار لقلنا: إن من عجز عن الرمي فليس لأن الواجبات تَسْقُطُ بالعجز، لكن لما كان الصحابة يرمون عن الصغار قلنا إن من عجز عن الرمي فإنه يُوَكَّلُ من يرمي عنه، لكن لو قال: أنا قادر عليه شيء إلا أني أخشى من الزحام. قلنا له: أجل الرمي إلى وقت لا يكون فيه الزحام، فإذا قَدَّرْنَا أن الزحام يشتد في رمي الْجَمَرَاتِ الثلاث بعد الزوال وبعد العصر، فليؤجله إلى الليل لأن الرمي بالليل جائز، ولا سيما عند الحاجة.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است....

ادامه مطلب …

(۴۳۲۶) حکم طواف افاضه زن بدون مَحرم در ایام تشریق

اگر زن بر نفس خود امینت دارد شرط طواف زن همراه با مَحرم بودن نیست اما اگر از فاسقان و ضرر در امان نیست باید محرمی همراه او باشد که از او حمایت کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۴) حکم بازگشت حاجی به منی بعد از غروب آفتاب در روز دوم تشریق

مادامی که تعجیل کرده و از منی خارج شده بعد  از آن که رمی جمرات را بعد از زوال انجام داده به نیت اینکه نسکش را به پایان برساند پس نسکش به پایان رسیده است....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۷) آیا عمره در رمضان ثواب حج دارد؟

بله در صحیح مسلم از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: (ثواب) يک عمره در آن (رمضان) برابر با يک حج است): لذا عمره در رمضان برابر حج می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است ولی این معنی را نمی‌دهد که او را حج را به جا آورده و دیگر نیازی به آن ندارد از این جهت که کسی که در رمضان عمره کند، فریضه‌ی حج را به جا نیاوردن است که از او ساقط شود...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۸) حکم چندین بار عمره کردن چیست؟

هنگامی که انسان برای حج به سوی مکه رفته است چندین بار عمره کردن مشروع نیست....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۸) آیا فضل عمره‌ در رمضان محدود به اول یا وسط یا آخر آن است؟

عمره در رمضان محدود به اول یا وسط یا آخر آن نیست بلکه در عام است و شامل اول و وسط و آخر آن می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه