جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۳۴۶) آیا وکالت در رمی برای حاجیِ مقیم در مکه در ایام تشریق جایز است؟

(۴۳۴۶) سوال: بعضی از حجاجی که از مصر برای حج آمده‌ بودند در ایام تشریق در مکه شب را گذرانده و یکی از نزدیکشان را برای رمی کردن وکیل کرده بودند، آیا این جایز است؟ لطفاً ما را راهنمایی کنید جزاکم الله خیرا.

جواب:

رمی جمرات از اعمال حج و از واجبات است و جایز نیست که در رمی کردن کسی را وکیل گرفت همانطور که جایز نیست در طواف یا سعی یا وقوف در عرفه یا شب گذراندن در مزدلفه کسی را وکیل گرفت زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَأَتِمُّوا۟ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِ} [سوره البقرة: ۱۹۶] : (و حج و عمره را برای الله به اتمام برسانید): و اتمام حج و عمره یعنی انجام دادن تمام افعال و اقوالی را که واجب است بر سبیل وجوب و تمام أفعال و اقوالی که سنت است بر سبیل استحباب ، بله اگر شخصی به دلیل مریضی یا چیز دیگر نتواند به جمرات برسد، کسی را از جای خود وکیل می‌کند که از جانب او رمی کند زیرا که از صحابه وارد شده است از جانب کودکان رمی می‌کردند و اگر از صحابه وارد نشده بود که از جانب کودکانشان رمی می‌کرده‌اند می‌گفتیم: کسی که توانایی رمی ندارد از او ساقط می‌شود زیرا واجبات با قادر نبودن بر آن ساقط می‌شود ولی وقتی صحابه از جانب کودکانشان رمی می‌کردند، گفتیم کسی که توانایی رمی ندارد کسی را برای رمی کردن وکیل بگیرد ولی اگر می‌گوید که می‌توانم اما از شلوغی می‌ترسم به او می‌گوییم: رمی خود را به وقتی که در آن شلوغی نیست به تأخیز بیانداز و اگر فرض بگیریم که برای رمی جمرات سه‌گانه بعد زوال و بعد عصر شلوغی شدت می‌یابد آن را تا شب به تأخیز بیاندازیم زیرا رمی کردن در شب جایز می‌باشد مخصوصا زمانی که نیاز باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقوم بعض الْحُجَّاج الذين قدموا من مصر لأداء فَرِيضَةِ الْحَجِّ بالمبيت في مَكَّة أيام التشريق، وتوكيل أحد الأقارب للرجم مكانهم، فهل هذا جائز؟ أفيدونا جزاكم الله خيرًا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الْجَمَرَاتِ من أعمال الْحَجِّ، وهو من رمي واجبات الحج فلا يجوز لأحد أن يُوَكَّل من يرمي عنه، كما لا يجوز له أن يُوَكَّلَ من يطوف عنه، أو يَسْعَى عنه، أو يقف بِعَرَفَةَ عنه، أو يبيت في مُزْدَلِفَةً عنه، لأن الله تعالى قال: ﴿ وَأَتمُوا الْحَجَ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ ﴾ [البقرة: ١٩٦]، وإتمام الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أن يأتي بجميع أفعالهما وأقوالهما وجوبا في الواجب، وندبا في المستحب، نعم لو فرض أن الإنسان لا يستطيع الوصول إلى الْجَمَرَاتِ لمرض أو غيره، فله أن يُنيب عنه، لأنه ورد عن الصحابة رضي الله عنهم كانوا يرمون عن الصغار، ولولا أنه من يرمي . ورد عن الصحابة أنهم يرمون عن الصغار لقلنا: إن من عجز عن الرمي فليس لأن الواجبات تَسْقُطُ بالعجز، لكن لما كان الصحابة يرمون عن الصغار قلنا إن من عجز عن الرمي فإنه يُوَكَّلُ من يرمي عنه، لكن لو قال: أنا قادر عليه شيء إلا أني أخشى من الزحام. قلنا له: أجل الرمي إلى وقت لا يكون فيه الزحام، فإذا قَدَّرْنَا أن الزحام يشتد في رمي الْجَمَرَاتِ الثلاث بعد الزوال وبعد العصر، فليؤجله إلى الليل لأن الرمي بالليل جائز، ولا سيما عند الحاجة.

مطالب مرتبط:

(۴۳۸۴) آیا انجام بیش از یک عمره در رمضان مشروع است؟

بله در این اشکال است و مخالف روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۳) حکم شک در زمان خروج از منی در روز دوم تشریق

حج صحیح می‌باشد و چیزی بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۸) حکم کسی که در خارج از منی می‌خوابد و تا بعد از طلوع خورشید بیدار نمی‌شود

اگر این از روی سهل‌انگاری و تفریط از جانب او نباشد چیزی بر او لازم نیست اما اگر از روی تفریط بوده است نزد جمهور اهل علم باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۹) یا انجام طواف افاضه در روز خروج از مکه کفایت از طواف وداع می‌کند؟

بله اگر انسان طواف افاضه را تا به هنگام خروج از مکه به تأخیز بیاندازد سپس طواف و سعی را به جا آورد و در همان حال خارج شود در این صورت او را از طواف وداع کفایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۵) یا ترک ماندن شب‌ در منی به‌ دلیل نبود مکان جایز است؟

بعد از برگشتنت از عرفه جایز نیست مگر این که در منی باشی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آنجا رفت و به هیچ کس برای ترک از آنجا رخصت نداد مگر به چوپانان و ساقیان آب....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۷) شروط عمره چیست؟

عمره از شعائر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و ارکان و واجباتی دارد و صفت آن این است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه