سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۴۶) آیا وکالت در رمی برای حاجیِ مقیم در مکه در ایام تشریق جایز است؟

(۴۳۴۶) سوال: بعضی از حجاجی که از مصر برای حج آمده‌ بودند در ایام تشریق در مکه شب را گذرانده و یکی از نزدیکشان را برای رمی کردن وکیل کرده بودند، آیا این جایز است؟ لطفاً ما را راهنمایی کنید جزاکم الله خیرا.

جواب:

رمی جمرات از اعمال حج و از واجبات است و جایز نیست که در رمی کردن کسی را وکیل گرفت همانطور که جایز نیست در طواف یا سعی یا وقوف در عرفه یا شب گذراندن در مزدلفه کسی را وکیل گرفت زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَأَتِمُّوا۟ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِ} [سوره البقرة: ۱۹۶] : (و حج و عمره را برای الله به اتمام برسانید): و اتمام حج و عمره یعنی انجام دادن تمام افعال و اقوالی را که واجب است بر سبیل وجوب و تمام أفعال و اقوالی که سنت است بر سبیل استحباب ، بله اگر شخصی به دلیل مریضی یا چیز دیگر نتواند به جمرات برسد، کسی را از جای خود وکیل می‌کند که از جانب او رمی کند زیرا که از صحابه وارد شده است از جانب کودکان رمی می‌کردند و اگر از صحابه وارد نشده بود که از جانب کودکانشان رمی می‌کرده‌اند می‌گفتیم: کسی که توانایی رمی ندارد از او ساقط می‌شود زیرا واجبات با قادر نبودن بر آن ساقط می‌شود ولی وقتی صحابه از جانب کودکانشان رمی می‌کردند، گفتیم کسی که توانایی رمی ندارد کسی را برای رمی کردن وکیل بگیرد ولی اگر می‌گوید که می‌توانم اما از شلوغی می‌ترسم به او می‌گوییم: رمی خود را به وقتی که در آن شلوغی نیست به تأخیز بیانداز و اگر فرض بگیریم که برای رمی جمرات سه‌گانه بعد زوال و بعد عصر شلوغی شدت می‌یابد آن را تا شب به تأخیز بیاندازیم زیرا رمی کردن در شب جایز می‌باشد مخصوصا زمانی که نیاز باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقوم بعض الْحُجَّاج الذين قدموا من مصر لأداء فَرِيضَةِ الْحَجِّ بالمبيت في مَكَّة أيام التشريق، وتوكيل أحد الأقارب للرجم مكانهم، فهل هذا جائز؟ أفيدونا جزاكم الله خيرًا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الْجَمَرَاتِ من أعمال الْحَجِّ، وهو من رمي واجبات الحج فلا يجوز لأحد أن يُوَكَّل من يرمي عنه، كما لا يجوز له أن يُوَكَّلَ من يطوف عنه، أو يَسْعَى عنه، أو يقف بِعَرَفَةَ عنه، أو يبيت في مُزْدَلِفَةً عنه، لأن الله تعالى قال: ﴿ وَأَتمُوا الْحَجَ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ ﴾ [البقرة: ١٩٦]، وإتمام الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أن يأتي بجميع أفعالهما وأقوالهما وجوبا في الواجب، وندبا في المستحب، نعم لو فرض أن الإنسان لا يستطيع الوصول إلى الْجَمَرَاتِ لمرض أو غيره، فله أن يُنيب عنه، لأنه ورد عن الصحابة رضي الله عنهم كانوا يرمون عن الصغار، ولولا أنه من يرمي . ورد عن الصحابة أنهم يرمون عن الصغار لقلنا: إن من عجز عن الرمي فليس لأن الواجبات تَسْقُطُ بالعجز، لكن لما كان الصحابة يرمون عن الصغار قلنا إن من عجز عن الرمي فإنه يُوَكَّلُ من يرمي عنه، لكن لو قال: أنا قادر عليه شيء إلا أني أخشى من الزحام. قلنا له: أجل الرمي إلى وقت لا يكون فيه الزحام، فإذا قَدَّرْنَا أن الزحام يشتد في رمي الْجَمَرَاتِ الثلاث بعد الزوال وبعد العصر، فليؤجله إلى الليل لأن الرمي بالليل جائز، ولا سيما عند الحاجة.

مطالب مرتبط:

(۴۳۵۱) حکم وکالت در رمی جمرات به‌سبب ازدحام شدید در ایام تشریق

نظر ما این است که اگر خودت نتوانستی رمی را به سبب بیماری یا این که حامله بودی یا لنگی به جا آوری برایت حلال بوده که وکیل بگیری اما اگر عذری وجود نداشته است وکیل گرفتن حلال نیست زیرا رمی جمرات از شعائر  حج است و جزئی از آن است...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۰) حکم وکالت در رمی جمرات برای زن باردار

کسی که نمی‌تواند مانند شخص مریض یا زن حامله و مانند آن کسی از جانب او رمی می‌کند و این زنی که گفته شد حامله است رمی کسی از جانب او اشکالی ندارد و إن شاء الله حرجی بر او نیست و رمی او به جا آمده است.....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۳) آیا خروج حاجی از مکه در روز ترویه نیاز به طواف وداع دارد؟

طواف وداع بر او لازم نمی‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از مکه به منی رفتند و سپس به عرفه اما طواف وداع ننمودند...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۹) آیا ترک مزدلفه در نیمه‌شب برای جلوگیری از ازدحام جایز است؟

اگر که ماه غروب کرد اشکالی ندارد و ماه در شب دهم غایب نمی‌شود مگر اگر این که اکثر شب گذشته باشد و در این حالت اشکالی ندارد که از مزدلفه خارج شده و برای رمی جمره‌ی عقبه به منی برود...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۷) حکم وکالت در رمی جمرات برای مسافرِ غیر معذور از جهت بیماری

نظر ما این است که آن به جا نیامده است و واجبی از واجبات حج را ترک کرده...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۹) آیا جایز است در شب‌های یازدهم و دوازدهم بعد از نصف شب از منی خارج شد؟

اگر بیشتر شب گذشته باشد و او در منی بوده می‌تواند خارج شود چون اکثر به منزله‌ی کل است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه