سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۲۹۸) حکم ترک وقوف در مشعرالحرام از روی فراموشی

(۴۲۹۸) سوال: در حج امسالم بعد از عرفه به مزدلفه رفتم و آنجا را شب ماندم ولی فراموش کردم که به مشعر الحرام بروم، آیا گناهی بر من هست شیخ بزرگوار؟ و اگر گناهی بر من می‌باشد کفاره‌ی آن چیست؟

جواب:

اگر در مزدلفه در هر مکانی از آن شب را گذراندی گناهی بر تو نیست و ضرری به تو نمی‌رساند اگر به مشعر الحرام نروی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مشعرالحرام ایستاند و فرموند: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۱] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): جمع یعنی مزدلفه؛ بنابراین در هر مکانی که وقف کرده‌ای و شب را در آنجا ماندی کفایت می‌کند و چیزی که از این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آشکار می‌شود: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۲] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): این است که برای انسان شایسته نیست که بر خود سختی و زحمت برای رسیدن مشعر ااحرام متحمل شود بلکه در مکانی که قرار دارد بماند و نماز صبح را که خواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بخواند تا صبح بسیار روشن گشته سپس به منی برود.


[۱] رواه مسلم (۱۲۱۸).

[۲] رواه مسلم (۱۲۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أثناء حَجِّي هذا العام وبعد عَرَفَةَ ذهبت إلى الْمُزْدَلِفَةِ، فَبِتُ بها، ولكن نسيت أن أذهب إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، هل عليَّ إِثم في هذا يا فضيلة الشيخ ؟ وإذا كان كذلك فما هي الكفارة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليك إثم إذا بتّ في مزدلفة في أي مكان منها، ولا ضرر عليك إذا لم تَذْهَبْ إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، فإن النبي صلى الله عليه وسلم وقف في الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، وقال: «وقفت ها هُنَا، وَجَمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، جمع يعني: مُزْدَلِفَةً كلها موقف. فأي مكان وقفت فيه وبتّ فيه فإنه يجزئك، والذي يظهر من قول النبي صلى الله عليه وسلم: «وقفت ها هنا، وجمع كلها موقف» أنه لا ينبغي للإنسان أن يَتَكَلَّفَ ويتحمل مشقة من أجل الوصول إلى الْمَشْعَرِ، بل يقف في مكانه الذي هو فيه إذا صلى الفجر، فيدعو الله -عز وجل- إلى أن يُسْفِرَ جِدًا ثم يَدْفَعُ إِلى مِنِّي.

مطالب مرتبط:

(۴۳۳۳) حکم ترک اقامت شبانه در منی و گذراندن بخشی از شب در مسجدالحرام

شایسته بود که شما خلاف این را انجام می‌دادید و در ایام تشریق شب و روز را در منی باقی می‌ماندید و اگر مکانی برای شما نبود صبر می‌کردید تا این که مردم تمام می‌شدند ...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۵) ارکان حج و عمره چیست؟

علما ذکر کرده‌اند که ارکان حج چهار چیز است: احرام بستن و نیت دخول به نسک، وقوف در عرفه، طواف افاضه و سعی و ارکان عمره سه چیز می‌باشد: احرام بستن و نیت عمره، طواف و سعی....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۰) حکم دعا برای خود در حین عمره‌ای که به نیابت انجام می‌شود

بله جایز است که برای خودت و پدرت و هر کس از مسلمانان که خواستی در این عمره دعا کنی...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۱) حکم وکالت در رمی جمرات به‌سبب ازدحام شدید در ایام تشریق

نظر ما این است که اگر خودت نتوانستی رمی را به سبب بیماری یا این که حامله بودی یا لنگی به جا آوری برایت حلال بوده که وکیل بگیری اما اگر عذری وجود نداشته است وکیل گرفتن حلال نیست زیرا رمی جمرات از شعائر  حج است و جزئی از آن است...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۶) آیا طواف وداع در حال حیض صحیح است؟

اگر قبل از طواف وداع دچار حیض شده بود طواف وداع از او ساقط می‌شد اما هنگامی که طواف را شروع کرده است او پاک بوده و در اثنای طواف دچار حیض شده است که به دلیل وجود حیض ادامه‌ی طواف از او ساقط شده است لذا وجوب فدیه بر او آشکار نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه