سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۲۶۷) انجام مناسک حج در حال حیض

(۴۲۶۷) سوال: این دختر در حالی که شانزده سال داشته همراه یکی از محارم خود حج را ادا کرده است و در روز دوم عادات ماهیانه­ی او شروع شده است و از روی خجالت به هیچ یک از محارم خود اطلاع نداده و تمام مناسک را انجام داده است؛ حکم آن چیست؟

جواب:

اول: برادران مسلمانم را از سستی در دین خود و بی مبالاتی به نسبت آن هشدار می­دهم زیرا آن­ها در چیزهایی زیادی واقع می­شوند که باعث فاسد شدن عبادت می­شود اما از آن سؤال نمی­کنند چه بسا یک یا دو سال یا بیشتر بگذرد در حالی که به نسبت آن بی مبالات باشند در حالی که چیزهای ظاهری هستند اما سستی، خجالت و شبیه این­ها مانع  او می­شود و بر کسی که می­خواهد عبادتی را انجام دهد از جمله نماز، زکات، روزه یا حج  واجب است قبل از انجام آن احکام آن را بداند تا این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با بصیرت عبادت کند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: {فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ}[محمد: ۱۹](پس (ای پیامبر) بدان که معبودی (به حق) جز الله نیست و به خاطر گناهت طلب آمرزش کن) امام بخاری رَحِمَهُ‌الله می­گوید: باب علم قبل از قول و عمل[۱]سپس به این آیه استدلال می­کند.

دوم: به نسبت سؤال می­گوییم: این زن همچنان مُحرم است زیرا از احرام خروج دومی نشده است از این جهت که طواف نموده در حالی که حیض بوده است و طواف زنی که حیض است فاسد است لذا از احرام خروج دومی نمی­شود مگر زمانی که طواف، سعی همراه با رمی و کوتاه کردن مو را کامل کند.

بنابراین می­گوییم: الان بر او در صورتی که ازدوج نموده لازم است از شوهر خود دوری کند زیرا از احرام خروج دومی نشده و الان به مکه برود هنگامی که به میقات رسید احرام عمره ببندد سپس طواف، سعی و موهای خود را کوتاه کند سپس طواف افاضه که در گذشته بر او واجب بود را انجام دهد و اگر دوست داشت احرام عمره نبندد بهتر است مهم این که برود و طواف کند زیرا حج او تا الان تمام نشده است و در صورتی که ازدواج کرده شوهر او با او نزدیکی نکند و اگر در این مدت عقد نکاح را بست علما در صحت عقد او دو قول دارند:

اول: نکاح او فاسد است و بنابر این قول واجب است دوباره عقد جدید بسته شود.

دوم: نکاح او فاسد نیست و درست است اما اگر احتیاط نمود و دوباره عقد بست خوب است و اگر دوباره عقد نبست امید دارم عقد او درست باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها حَجَّتْ وهي في السادسة عشرة من عمرها مع أحد محارمها، وفي اليوم الثاني نزلت عليها الدورة الشهرية، ولم تخبر أحدا من مَحَارِمِها خجلا، وأدت جميع الْمَنَاسِكِ فما الحكم في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أُحَذِّرُ إخواني المسلمين من التهاون بدينهم، وعدم المبالاة فيه، حيث إنهم يقعون في أشياء كثيرة مفسدة للعبادة، ولا يسألون عنها، ربما يبقى سنةً، أو سنتين أو أكثر غير مبال بها، مع أنها من الأشياء الظاهرة، لكن يمنعه التهاون، أو الخجل، أو ما شابه ذلك، والواجب على من أراد أن يقوم بعبادة من صلاة، أو زكاة، أو صيام، أو حج أن يعرف أحكامها قَبْلُ، حتى يعبد الله على بصيرة، قال الله تبارك تعالى -: ﴿ فَأَعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِك ﴾ [محمد: ۱۹]، قال البخاري الله : باب العلم قبل القول والعمل. ثم استدل بهذه الآية.

ثانيا: بالنسبة للسؤال :نقول: هذه الْمَرْأَةُ لا تزال مُحْرِمَةٌ، لأنها لم تَتَحَلَّلِ التحلل الثاني، حيث طافت وهي حائض، وطواف الحائض فاسد، فهي تتحلل التحلل الثاني إلا إذا أتمت الطَّوَافَ والسَّعْي مع الرمي والتَّقْصِيرِ.

وعليه فنقول: يلزمها الآن أن تتجنب الزوج إن كانت متزوجة، لأنها لم تتحلل التحلل الثاني، وتذهب الآن إلى مَكَّةَ، فإذا وصلت الميقات أحرمت بِعُمْرَةٍ، ثم طافت، وسَعَتْ، وقَصَّرَتْ، ثم طافت طَوَافَ الْإِفَاضَة الذي كان عليها فيما سبق، وإن أحبت ألا تحرم بِعُمْرَةٍ فهذا أفضل المهم أن تذهب وتطوف، لأن حجها لم يتم حتى الآن، وأن لا يُقَرِّبَها زوجها إن كانت قد تزوجت، فإن كانت قد عقدت النكاح في أثناء هذه المدة، فللعلماء في صحة نكاحها قولان:

القول الأول: أن النكاح فاسد، ويلزم على هذا القول أن يعاد العقد من جديد.

والقول الثاني: أن النكاح ليس بفاسد، بل هو صحيح. فإن احتاطت وأعادت العقد فهذا خير، وإن لم تفعل فأرجو أن يكون النكاح صحيحًا.

مطالب مرتبط:

(۴۲۷۵) حکم قطع طواف به دلیل نماز یا شلوغی

پی‌در‌پی انجام دادن دور‌های طواف شرط است ولی بعضی از علما در نماز جنازه و نماز فرض یا این که خسته شده و خستگی در کند سپس ادامه دهد و مانند آن، رخصت داده‌اند....

ادامه مطلب …

(۴۲۶۲) حکم خروج خون از زخم در حال احرام عمره

اگر انسان عمره گزار باشد و از زخم او خون خارج شود تأثیری بر عمره­ی او ندارد همچنین اگر حاجی باشد و از زخم او خون خارج شود تأثیری بر حج او ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۲۵۹) حکم نماز با لباس احرام آلوده به خون

خون اگر پاک باشد اگر بر احرام یا لباسی دیگر بریزد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۲۶۶) حکم عمره زنی که در حال خونریزی نامشخص (استحاضه یا حیض) وارد مسجدالحرام شده است

عمره­ی این سؤال کننده درست است و بقای او در مسجد الحرام در صورتی که از عدم ریختن خون در مسجد در امان است جایز است گناهی بر او نیست و نمازش درست است.....

ادامه مطلب …

(۸۴۸۷) حکم اشتباه در شمارش سعی

هفت دور مشروع و صحیح است و هفت بار دیگر که از روی اجتهاد انجام دادی امید داریم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن به شما اجر عطا کند ولی مشروع نمی‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۲۶۸) حکم حج زن در حال حیض با ارتکاب محظورات

تمام آن چه مادر این سؤال کننده از ممنوعات از روی جهل انجام داده گناهی بر او نیست و بر او فدیه واجب نیست شانه کردن مو و نقاب زدن ایرادی وارد نمی­کند زیرا جاهل بوده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه