یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۲۳۰) حکم حج با انجام محظورات (پوشش نقاب و شانه زدن مو) از روی ناآگاهی

(۴۲۳۰) سوال: برای اولین بار در عمرم حج را ادا نمودم و از واجبات و ارکان حج چیزی نمی­دانستم و سواد خواندن و نوشتن ندارم نقاب پوشیدم و هنگامی که به منی رسیدم شب سر خود را شانه کردم؛ حکم حج من چیست؟

جواب:

مادامی که این چیزهای ممنوعه را از روی نا آگاهی انجام داده­ای حج تو درست است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انسان جاهل را به آن چه از روی جهل انجام داده مؤاخذه نمی­کند به دلیل فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا}[بقره: ۲۸۶](پروردگارا! اگر فراموش یا خطا کردیم ما را مؤاخذه نکن) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: انجام دادم[۱] و این قاعده­ی کلی در تمامی محرمات در عبادات است که هرگاه انسان آن را از روی فراموشی یا جهل ترک کند مؤاخذه نمی­شود و بر او فدیه و کفاره واجب نیست و گناهی بر او نیست و این از آسان گیری الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش و مقتضای حکمت و رحمتش همچنین این که رحمت او از غضب او پیشی گرفته است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لقد حَجَجْتُ أول مرة في عمري، ولم أكن أعرف عن واجبات الْحَجّ، ولا عن أركانه شيئا، وأنا لا أقرأ ولا أكتب، ولَبِسْتُ النقاب، وعندما وصلنا مِنّى مَشَطت شعري ليلا، فما الحكم في حجتي هذه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: حجتك هذه صحيحة ما دمت فعلت هذه الأشياء الممنوعة جهلا منكِ، والجاهل لا يؤاخذه الله -عز وجل- بما فعله بجهله، لقول الله تبارك وتعالى-: ﴿ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا [البقرة: ٢٨٦] فقال الله: «قَدْ فَعَلْتُ»، وهذه قاعدة عامة في جميع ا الْمَحْظُورَاتِ في العبادات أن الإنسان إذا تركها ناسيا أو جاهلا، فإنه لا يؤاخذ بذلك، وليس عليه في ذلك فِدْيَةٌ ولا كَفَّارَة، ولا إثم، وهذا من تيسير الله تعالى على عباده، ومن مقتضى حكمته – جل وعلا- ورحمته وكون رحمته سبقت غضبه.

مطالب مرتبط:

(۴۲۱۰) آیا برای زن مُحرم هنگام حج جایز است لباس‌های خود را تغییر دهد؟

بله، برای زن جایز است لباس­های خود را تغییر دهد و تفاوتی ندارد که برای نیاز باشد یا بدون نیاز اما به شرط این که لباس دیگر لباس زینت جلوی مردان نباشد...

ادامه مطلب …

(۴۲۰۱) حکم کوتاه کردن ناخن‌ها در لباس احرام

بیشتر اهل علم می­گویند: چیدن ناخن از محرمات احرام است...

ادامه مطلب …

(۴۲۰۷) حکم تقلید از محرم در پوشاندن سر هنگام طواف و سعی

در صورتی که در عمره باشی چیزی بر تو نیست زیرا جاهل هستی و نمی­دانی و کسی که به نسبت محرمات جاهل باشد چیزی بر او نیست اما اگر به عمد از روی علم این کار را انجام دهی اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله می­گویند: هرگاه انسان از روی عمد حرامی را انجام دهد در این حالت اعمال حج او باطل نمی­شود بلکه او بین سه روز روزه گرفتن، شش مسکین غذا دادن برای هر مسکین نصف صاع و قربانی کردن گوسفند که آن را بین فقرا تقسیم می­کند اختیار دارد....

ادامه مطلب …

(۴۲۲۵) پوشش صورت در حج و عمره برای زنان

مادامی که کنار مردم است واجب است صورت خود را بپوشاند و هرگاه وارد چادر یا خانه‌­اش شد صورت خود را بیرون می­کند زیرا در حق زن مُحرم مشروع است که صورت خود را بیرون کند....

ادامه مطلب …

(۴۲۳۵) حکم کشتن حیوانات موذی در حرم برای مُحرم

برای انسان سنت است که این پنج حیوان فاسق و موذی را چه در حال احرام و چه عدم احرام و چه داخل محدوده­ی حرم و چه خارج ار آن بکشد...

ادامه مطلب …

(۴۲۰۳) حکم کوتاه کردن ناخن‌ها در حج در حالی که شخص لباس احرام پوشیده

قول جمهور اهل علم بر شخص واجب است از چیدن ناخن­های دست و پا در حال احرام دوری کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه