(۴۲۰۲) سوال: فریضه­ی حج را در سال گذشته ادا نمودم و قبل از ادای حج در روز ششم ذی الحجه ناخن­های خود را کوتاه کردم؛ آیا بر من کفاره واجب است با دانستن این که من در این مورد نمی­دانستم؟

جواب:

بر تو کفاره و گناهی نیست زیرا جاهل بودی و نمی­دانستی و بدان که قاعده­ای شرعی وجود دارد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را در قرآن در فرموده­اش: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ}[بقره: ۲۸۶](پروردگارا! اگر فراموش یا خطا کردیم ما را مؤاخذه نکن) تأیید کرده است لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: انجام دادم یعنی مؤاخذه در قبال فراموشی و اشتباه را از ما برداشته است و این در تمام محرمات عام است در تمام محرمات نماز و روزه هر کسی که ممنوعی در این عبادات را از روی فراموشی یا جهل انجام دهد مؤاخذه نمی­شود و گناه، کفاره و فدیه­ای بر او نیست لذا این را بر همه­ی ممنوعات در عبادات تطبیق بده اگر انسان در نماز سخن بگوید در حالی که جاهل است نماز او درست است اگر در حالی که نفهمید روزه است و چیزی خورد یا نوشید روزه­اش درست است اگر حجامت کرد در حالی که روزه بود و گمان می­کرد حجامت روزه را باطل نمی­کند روزه­اش درست است اگر قبل از غروب خورشید افطار کرد در حالی که گمان می­کرد خورشید غروب نموده روزه­اش درست است.

مهم این که این قاعده از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و از فلان کتاب یا فلان کتاب نیست بلکه قاعده­ای از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای بندگانش است: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ}[بقره: ۲۸۶](پروردگارا! اگر فراموش یا خطا کردیم ما را مؤاخذه نکن) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: انجام دادم.