یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۲۱۸) حکم نگاه به نامحرم در حج

(۴۲۱۸) سوال: شنیده­ام که برای حاجیان نگاه نمودن به زنان نامحرم رخصت است و کسی که از او این حرف را شنیدم دلیلی را برای من آورد و آن دلیل قصه­ی فضل به همراه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بود؛ آیا این حرف صحت دارد؟ الله به شما اجر و پاداش دهد.

جواب:

این حرف صحت ندارد بلکه بر حاجی واجب است که بر حفظ نگاهش بیش از دیگران کوشا باشد به همین دلیل برای حاجی جایز نیست با همسرش با این وجود که برای او حلال است همبستری کند به دلیل فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ}[البقرة: ۱۹۷](پس کسی که در این ماه­ها حج را (بر خود) فرض گرداند (باید بداند که) در حج آمیزش جنسی، گناه و جدال (روا) نیست) بلکه واضح­تر از این پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از خواستگاری و ازدواج در حج نهی کرده است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «لا ينكح المحرم، ولا ينكح، لا يخطب»[۱]: (شخص مُحرم ازدواج نمی­کند و به ازدواج در آورده نمی­شود و خواستگاری نمی­کند) لذا اگر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از عقد ازدواج نهی نموده که وسیله­ای برای لذت جویی از همسر است و از آن چه وسیله­ای برای عقد نکاح است یعنی خواستگاری نهی نموده نظرت در مورد نگاه و لذت جویی با نگاه چیست به خصوص نگاه به زنان نامحرم لذا شکی در حرام بودن نگاه کردن به زنان نامحرم در حج و در غیر حج نیست.

در قصه­ی فضل دلیلی برای کسی که به آن استدلال نموده وجود ندارد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که فضل به زن نگاه می­کرد و زن نیز به فضل نگاه می­کرد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صورت فضل را در سمت دیگری قرار داد[۲] بنابراین دلالت می­دهد بر این که نگاه جایز نیست و گرنه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صورت او را در سمت دیگری قرار نمی­داد.


[۱] مسلم: كتاب النكاح، باب تحريم نكاح المحرم، شماره­ى (۱۴۰۹).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سمعت أن الْحُجَّاجَ مرخص لهم في مشاهدة النساء من غير المحارم، والذي سمعت منه هذا الكلام رَوَى لي دليلًا، وهو قصة الفضل مع الرسول ، فهل هذا فيه شيء من الصحة أثابكم الله؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس فيه شيء من الصحة، بل إن الواجب على الحاج أن يتحفظ من النظر أكثر من غيره، ولهذا لا يجوز للحاج أن يستمتع بزوجته مع أنها حلال له، لقوله تعالى: ﴿ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجّ ﴾ [البقرة: ۱۹۷] ، بل أبلغ من ذلك أن النبي صلى الله عليه وسلم نَهى عن الخطبة والتزوج في الْحَجِّ، فقال النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يَنْكِحُ المحرم، ولا يُنْكَحُ، ولا يَخْطُبُ»، فإذا كان النبي -عليه الصلاة والسلام- نهى عن عقد النكاح، الذي قد يكون وسيلة إلى الاستمتاع بالزوجة، ونهى عما يكون وسيلة لعقد النكاح وهي الْخِطْبَةُ، فما بالك بالنظر والتمتع بالنظر، ولاسيما إلى النساء الأجنبيات، فلا شك في تحريم النظر إلى النساء الأجنبيات في الْحَجِّ وفي غير الْحَجِّ.

وأما قصة الفضل فليس فيها دليل لمن استدل بها لأن النبي صلى الله عليه وسلم لما جعل الفضل يَنْظُرُ إلى الْمَرْأَةِ وتنظر إليه صَرَفَ النبي صلى الله عليه وسلم وجه الفضل إلى الشق الآخر. فدل هذا على أن النظر لا يجوز، وإلا لما صرف النبي صلى الله عليه وسلم وجهه إلى الشق الآخر.

مطالب مرتبط:

(۴۲۱۴) حکم جماع پس از نیت احرام و قبل از ورود به مکه

اگر این مرد برای حج نیت احرام نموده حج او فاسد است و بر او واجب است شتری را در آن جا ذبح نموده و بین فقرا تقسیم کند ...

ادامه مطلب …

(۴۲۲۱) آیا کشف صورت هنگام احرام جایز است؟

در صورتی که در اطراف زن مردان نامحرم باشند باید صورت خود را بدون نقاب بپوشاند و اگر صورت خود را در این حالت پوشاند چیزی بر او نیست....

ادامه مطلب …

(۴۲۱۹) اگر کسی در حال احرام جنب شد آیا حج او فاسد می شود؟

کسی که در حال احرام جنب شود حج او فاسد نمی­شود زیرا قلم (تکلیف) از شخص هنگام خواب برداشته شده است همان­طور که اگر در حال روزه جنب شود روزه­اش فاسد نمی­شود اما بر مُحرم واجب است که هرگاه جنب شد قبل از این که نماز بخواند برای غسل کردن بشتابد و برای او جایز نیست تیمم کند

ادامه مطلب …

(۴۲۳۳) حکم غسل با صابون معطر در احرام

شکالی ندارد زیرا این بو خوشبویی نیست و برای خوشبویی استفاده نمی­شود بلکه برای بهبود بو است...

ادامه مطلب …

(۴۲۱۲) آیا غسل کردن در حال احرام جایز است؟

غسل کردن برای مُحرم اشکالی ندارد زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده است و تفاوتی ندارد یک بار، دو بار یا بیشتر غسل کند....

ادامه مطلب …

(۴۲۲۴) حکم استفاده دستکش برای زنان در حالت احرام

از او سؤال کند و به او بگوید: آیا مُحرم هستی؟ اگر گفت: بله، به او بگو: دستکش­ها را بیرون بیاور زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد زن مُحرم فرموده: «لا تلبس القفازین» : (زن محرم دستکش نپوشد)...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه