(۴۱۹۲) حکم حرکت در اماکن مقدسه و بالا بردن دست‌ها و صدا یا فریاد در جهت مدح پیشوا

(۴۱۹۲) سوال: حکم حرکت در اماکن مقدسه و بالا بردن دستها و صدا یا فریاد در جهت مدح پیشوا و رهبری چیست؟

جواب:

حکمش این است که منکر است زیرا این اماکن وسیلهای برای تبلیغ شخص، حکومت یا دولتی نیست بلکه این اماکن همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میفرماید: «إنما جعل الطواف بالبيت، و بالصفا و المروة، و رمي الجمار لإقامة ذكر الله»[۱]: (طواف، سعی بین صفا و مروه و رمی جمرات برای ذکر الله قرار داده شده است) نه برای برپاداشتن یاد فلانی و فلانی که از رؤسا یا پیشوایان است و تفاوتی ندارد که پیشوای دینی باشد یا از رهبران دولتی باشد.

بنابراین بر همهی حجاج واجب است که اهتمام آنها در این مکان به عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و مشورت با یک دیگر به ویژه پیشوایان آنها در امور مهم مسلمانان باشد زیرا این از جمله منافعی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد آن فرموده است: {لِّيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ}[حج: ۲۸](تا شاهد منافع (گوناگون) خویش باشند و در روزهای معین به ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بپردازند) برخی از مردم گمان نمودند منافعی که در حج حاصل میشود مقدم بر ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در حج است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میفرماید: {لِّيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ}[حج: ۲۸] این تصور اشکال دارد بلکه فرمودهی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ}[حج: ۲۸] از جمله منافعی مشهود در این مکان است بنابراین عطف آن بر شهود منافع از باب عطف خاص بر عام است که دلالت بر عنایت و توجه بر آن دارد لذا ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مهمترین منافع است اما با این وجود این منافعی که با اجتماع مسلمانان، شناخت یکدیگر، نصیحت یکدیگر و بررسی امور هم حاصل میشود کم شمرده نمیشود اما این که این اماکن برای تبلیغ شخص، حکومت یا گروهی از مردم باشد از کارهای ناشایستی است که این شخصی که ذکر میشود را در این موطن شریک الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار میدهد.

[۱] أبوداود: كتاب المناسك، باب في الرمل، شمارهى (۱۸۸۸).

تعداد بازدید: 22

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم السير في المشاعر المقدسة، ورفع اليدين والصوت، أو الأصوات للإشادة بزعيم من الزعماء؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: حكمه أنه من الأمور الْمُنْكَرِةِ، لأن هذه المشاعر ليست وسيلة للدعاية لشخص أو الحكومة، أو لدولة، وإنما هذه الْمَشَاعِرُ كما قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «إنما جُعِلَ الطَّوَافُ بالبيت، وبالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ورَمْيِ الْجِبَارِ

لإقامَةِ ذِكْرِ الله»، لا لإقامة ذِكْرِ فلان وفلان من الرؤساء، أو الزعماء، سواء كانوا زعماء دينيين، أو زعماء ذوي سلطان.

فالواجب على الْحُجَّاجِ جميعًا أن يكون هَمهم وشأنهم في هذا المكان هو التعبد الله -تبارك وتعالى-، مع التداول فيما بينهم – ولا سيما الزعماء منهم-، فيما أمور المسلمين، لأن ذلك من الْمَنَافِع التي قال الله تعالى فيها: ﴿ لِيَشْهَدُوا مَنَفِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَت ﴾ [الحج: ۲۸]، وقد ظن بعض الناس أن الْمَنَافِعَ التي تحصل في الْحَجِّ مُقَدَّمَةٌ على ذكر الله في الْحَجِّ، لأن الله تعالى قَدَّم ذكرها فقال: ﴿ لِيَشْهَدُوا مَنَفِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَّعْلُومَةٍ ﴾ [الحج: ۲۸]، وفي هذا نظر، بل إن قوله: ﴿ وَيَذْكُرُوا اسْمَ الله ﴾ من جملة الْمَنَافِع المشهودة في هذا الْمَشْعَرِ، وعلى هذا فيكون عطفها على شهود الْمَنَافِعِ من باب عطف الخاص على العام، الدال على العناية به، فيكون ذكر الله تعالى أهم هذه الْمَنَافِعِ، ولكن مع ذلك لا تُهْمَلُ هذه الْمَنَافِعُ التي تحصل باجتماع المسلمين، وتَعارُفِهِمْ ، وتَنَاصُحِهِمْ ، ودراسة أمورهم وشئونهم، أما أن يتخذ هذا دعاية لشخص، أو حكومة، أو طائفة من الناس، فإن هذا من الْمُنْكَرِ الذي يجعل هذا المذكور شريكا مع الله تعالى في هذه المواطن.