(۴۱۷۲) مقصود از «حاضری المسجد الحرام» در آیه ۱۹۶ سوره بقره

(۴۱۷۲) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میفرماید: ذَٰلِكَ لِمَن لَّمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ}[بقره: ۱۹۶](این (حکم) برای کسی است که خانوادهی او ساکن مسجد الحرام ( = مکه و اطراف آن) نباشد) چه کسانی ساکن مسجد الحرام هستند؛ آیا آنها اهل مکه هستند یا اهل حرم؟ لطفا پاسخ دهید بارک الله فیکم.

جواب:

این آیه ای که سؤال کننده ذکر نمود جزوی از آیه ای است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد کسانی که حج تمتع را ادا میکنند ذکر نموده است الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میفرماید: {فمَن تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ}[بقره: ۱۹۶]( هر کس از عمره بهرهمند گردد سپس(اعمال) حج را آغاز کند آن چه از قربانی ( برای او) میسر شد ( ذبح میکند) هر کس نیافت سه روز در( ایام) حج و هفت روز هنگامی که بازگشتید روزه بگیرید این ده (روز) کامل است این (حکم) برای کسی است که خانوادهی او ساکن مسجد الحرام ( = مکه و اطراف آن) نباشد) آنها ساکنان مکه و کسانی که در حرم کمتر از مسافت قصر بنابر اختلاف علما در تعیین آن هستند این افراد ساکنان مسجد الحرام هستند و کسانی که از ساکنان مسجد الحرام باشند هر چند که حج تمتع را ادا کنند قربانی بر آنها واجب نیست مانند این که شخصی از اهل مکه در ماههای حج به مدینه سفر کند سپس از مدینه برگردد و از ذی الحلیفه برای عمره احرام ببندد با این وجود که او نیت کرده امسال حج را ادا کند قربانی بر او واجب نیست زیرا از ساکنان مسجد الحرام است و اگر کسی غیر از ساکنان مسجد الحرام این کار را انجام میداد قربانی یا بدل آن در صورت عدم یافتن بر او واجب بود و اهل مکه میتوانند حج تمتع و حج قران را ادا کنند اما قربانی بر آنها واجب نیست مثال تمتع آنها ذکر شد این که یکی از اهل مکه در مدینه باشد و در ماههای حج با احرام عمره و با این نیت که امسال حج را ادا میکند وارد مکه شود سپس حج را ادا کند این شخص حج تمتع را ادا نموده است اما قربانی بر او واجب نیست زیرا از ساکنان مسجد الحرام است.

مثال قران به این صورت است که یکی از اهل مکه در مدینه باشد سپس از ذی الحلیفه در ایام حج به نیت عمره و حج با هم احرام ببندد لذا این حج قران است و قربانی بر او واجب نیست زیرا از ساکنان مسجد الحرام است.

تعداد بازدید: 108

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قال الله تعالى: ﴿ ذَلِكَ لِمَن لَّمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ﴾ [البقرة: ١٩٦] من هم حاضروا المسجد الْحَرَامِ، هل هم أهل مكة، أم أهل الْحَرَمِ؟ أفيدونا بارك الله فيكم.

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا الذي ذكره السائل هو جزء من آية ذكرها الله – سبحانه وتعالى – فيمن تَمَّعَ فقال: ﴿ فَمَن تَمَتعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجَ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الهَدْي فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَثَةِ أَيَّامٍ فِي الحَجَ وَسَبْعَة إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ذَلِكَ لِمَن لَّمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ﴾ [البقرة: ١٩٦]، هم أهل مَكَّةَ، ومن كان من الْحَرَمِ دون مسافة القصر على اختلاف بين العلماء في تحديدها، هؤلاء هم حاضرو المسجد الْحَرَامِ، فمن كان من حاضري المسجد الْحَرَامِ فَإِنهِ وإِن تمتع بالْعُمْرَةِ إلى الْحَج ليس عليه هَدْي، مثل لو سافر الرجل من أهلَ مَكَّةَ إلى الْمَدِينَةِ مَثَلًا في أشهر الْحَجِّ، ثم رجع من الْمَدِينَةِ فَأَحْرَمَ من ذِي الْحُلَيْفَةِ بِالْعُمْرَةِ، مع أنه قد نوى أن يحج هذا العام فإنه لا هَدْي عليه هنا ، لأنه من حاضري المسجد الْحَرَام، ولو أن أحدا فعله من غير حاضري المسجد الْحَرَام لَوَجَبَ عليه الْهَدْي، أو بَدَلَهُ إِن لم يجده، وأهل مكة يمكن أن يتمتعوا ويمكن أن يَقْرِنُوا، ولكن لا هَدْي عليهم فمثال تمتعهم ما ذكرت آنفًا، أن يكون أحدٌ من أهل مَكَّةَ فِي الْمَدِينَةِ، فيدخل مَكَّةَ في أشهر الْحَجِّ مُحْرِمًا بِعُمْرَةٍ ناويًا أن يَحْجَّ من سَنَتِهِ ثم يحج، فهذا تمتع بالْعُمْرَةِ إلى الْحَجّ، لكن لا هدي عليه، لأنه من حاضري المسجد الْحَرَامِ.

ومثال القِران أن يكون أحد من أهل مَكَّةَ فِي الْمَدِينَةِ، ثم يُحْرِمُ من ذِي الْحُلَيْفَةِ في أيام الْحَجِّ بِعُمْرَةٍ وحَجٌ قَارِنا بينهما، فهذا قَارِةٌ ولا هَدْي عليه أيضًا، لأنه من حاضري المسجد الْحَرَامِ.