شنبه 19 شعبان 1447
۱۸ بهمن ۱۴۰۴
7 فوریه 2026

(۴۱۴۸) حکم احرام از جعرانه پس از عبور ناآگاهانه از میقات در مسیر مدینه به مکه

(۴۱۴۸) سوال: : از مدینه­ی منوره به قصد عمره به مکه­ی مکرمه آمدیم و از میقات به خاطر ندانستن مکان آن گذر کردیم و مردم مگر بعد از این که صد و پنجاه کیلومتر به ما نگفتند اما بر نگشتیم بلکه به جعرانه رفتیم و از آن جا احرام بستیم؛ آیا عمره­ی ما درست است و اگر درست نیست چه چیزی بر ما واجب است؟

جواب:

جواب ما بر این سؤال این است که عمره درست است زیرا ارکان آن را کامل ادا کردید؛ احرام، طواف، سعی را انجام دادید اما نزد اهل علم بر شما فدیه لازم است که گوسفندی است که آن را در مکه ذبح نموده و بین فقرا تقسیم می­کنید زیرا از میقات نیت نیت احرام نکرده­اید و نیت احرام از میقات از واجبات است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این میقات­ها را تعیین نموده و فرمود: «يهل أهل المدينة من ذي الحليفة»[۱]: (اهل مدینه از ذی الحلیفه احرام می­بندند) فرمود: «یهل» و این خبر به معنای امر است و اصل در امر واجب بودن است.

بنابراین واجبی را ترک نموده­اید اما با توجه به این که معذور بودید و نمی­دانستید گناه از شما ساقط می­شود اما به جای این واجب نزد اهل علم باید فدیه داده و گوسفندی را ذبح نموده و در مکه تقسیم می­کنید بنابراین عمره درست است و همان­طور که اهل علم می­گویند بر شما خون لازم است.


[۱] بخاري: كتاب الحج، باب ميقات، شماره­ى (۱۵۲۵)، مسلم: كتاب الحج، باب مواقيت الحج و العمرة، شماره­ى (۱۱۸۲).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: توجهنا من الْمَدِينَةِ المنورة إلى مَكَّه الْمُكَرَّمَةِ نريد الْعُمْرَةَ، فَجَوَزْنَا الْمِيقَاتِ لجهلنا بمكانه، ولم يُنبهنا الناس إلا على بعد مائة وخمسين كيلو متر، ولكننا لم نَعُد وإنما توجهنا إلى الْجِعْرَانَةَ وأحرمنا منها، فهل عمر تنا صحيحة، وإذا لم تكن كذلك فماذا يجب علينا فعله؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: جوابنا على هذا السؤال أن الْعُمْرَةَ صحيحة، لأنكم أتيتم بأركانها تامة، أتيتم بالإحْرَامِ، والطواف، والسعي، ولكن عليكم عند أهل العلم فديَة وهي: شاةٌ تذبحونها في مَكَّةَ وتوزعونها على الفقراء، وذلك لأنكم تركتم الْإِحْرَامَ من الْمِيقَاتِ، والْإِحْرَامُ من الْمِيقَاتِ من الواجبات لأن النبي – عليه الصلاة والسلام – وَقَتَ هذه الْمَوَاقِيتَ وقال: «يُهل أهل الْمَدِينَةِ من ذِي الْحُلَيْفَةِ» قال «يُهِلَّ» وهي خبر بمعنى الأمر، والأصل في الأمر الوجوب.

وعلى هذا فقد تركتم واجبًا، لكن نظرًا لكونكم معذورين بالجهل يسقط عنكم الإثم، ولكن بدل هذا الواجب وهو الفِدْيَةُ شَاة تذبحونها توزعونها بمكة، لا بدَّ منه عند أهل العلم فعلى هذا تكون العُمْرَةُ صحيحة ويلزمكم الدم كما قال ذلك العلماء.

مطالب مرتبط:

(۴۱۳۹) حکم عبور حاجی تمتع از ابیار علی بدون احرام هنگام بازگشت از مدینه به مکه

بنابراین در حق این مرد مشروع است که در ابیار علی احرام ببندد یعنی از ذی الحلیفه هنگامی که از مدینه بر می­گردد زیرا به نیت حج برگشته بنابراین از میقات عبور می­کند در حالی که نیت حج را دارد پس بر او لازم است احرام ببندد....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۷) حکم عمره بدون احرام از میقات

برای انسان جایز نیست در صورتی که قصد حج یا عمره دارد اگر به میقاتی گذر کرد بدون این که نیت احرام نماید از آن عبور کند ...

ادامه مطلب …

(۴۱۴۱) حکم احرام بستن از میقات برای مقیم مکه هنگام بازگشت از سفر به قصد عمره

هرگاه انسان از کشورش به مکه برگشت در حالی که عمره را ادا کرده بر او احرام بستن برای ادای عمره­ ی دوم لازم نیست زیرا عمره مانند حج بیش از یک بار در عمر واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۵) حکم حجی که بدون احرام از میقات انجام شده

بر تو فدیه واجب واجب است یعنی گوسفندی را ذبح نموده و بین فقرا تقسیم کنی...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۳) حکم نیت احرام در سیل الکبیر جده پس از ورود با هواپیما برای عمره

اگر از ریاض با هواپیما به جده سفر کند نزدیک­ترین میقاتی که هواپیما از آن گذر می­کند سیل الکبیر است لذا بر او واجب است هنگامی که در هوا در موازات آن قرار گرفت نیت احرام کند...

ادامه مطلب …

(۴۱۴۹) حکم بازگشت به نزدیک‌ترین میقات پس از عبور از میقات اصلی بدون احرام

هرگاه انسان از میقاتی عبور کرد در حالی که نیت حج یا عمره دارد برای او گذر از آن درست نیست تا این که از آن جا نیت احرام بکند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه