سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۱۱۶) حکم سفر حج برای زن بدون محرم با نیت نیکی به مادر

(۴۱۱۶) سوال: من در سعودی کار می‌‌کنم و می‌‌خواهم مادرم را به این جا برای این که حج را با هم ادا کنیم بیاورم او پنجاه و پنج سال دارد و محرمی نیست که او را از مصر همراهی کند و با این کار می‌‌خواهم به او نیکی کنم؛ حکم شریعت از دیدگاه شما در این کار چیست؟

جواب:

حکم شریعت در این مسئله این است که مادامی که محرمی نیست که همراه مادرش بیاید حج بر او واجب نیست و خود را دلتنگ نکنند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش آسان گرفته است به همین دلیل در قرآن شرط توانایی را مطرح کرده است و می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند).

بنابراین اگر زن محرمی نداشته باشد حج بر او واجب نیست زیرا جایز نیست به سفر برود مگر این که همراه محرم باشد اگر برایش میسر بود که به مصر برود و همراه او بیاید یا این که مادرش را همراه محرمی از آن جا بیاورد خوب است ولی اگر میسر نبود بر هیچ کس اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعمل هنا بالمملكة، وأريد أن أُحْضِرَ الوالدة لكي تحج معي، وهي تبلغ من العمر الخامسة والخمسين، ولا يوجد تحرم لها يحضرها من مصر، وأريد بهذا العمل أن أبرها، فما حكم الشرع في نظركم في هذا العمل؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: حكم الشرع في هذا أن أمه ليس عليها فَرِيضَةٌ ما دامت لا تجد محرما، ولا يَضِيقُ صَدْرُهُ ولا صَدْرُهَا، فإن الله تعالى قد يَسَّرَ للعباد، ولهذا نص الله تبارك وتعالى على شرط الاستطاعة في الْحَجِّ، فقال: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [آل عمران: ٩٧].

والمرأة إذا لم يكن لها تحرم فإنها لا تستطيع الْحَجَّ، إذ أنه لا يجوز لها أن تسافر إلا مع ذي محرم، فإن تيسر له أن يذهب إلى مصر ويأتي بها، أو أن تأتي أمه مع محرم لها من هناك، فهذا خير ، وإن لم يتيسر فلا حرج على الجميع.

مطالب مرتبط:

(۴۰۹۶) حکم نیابت در حج چیست؟

نیابت در حج برای کسی است که حج واجب را ادا نکرده در حالی که از لحاظ جسمی ناتوان است ونمی‌‌تواند به مکه برسد و ناتوانی او در طوری است که امید به بهبود آن نیست ....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۸) عمره به نیابت از مادر یا کمک مالی به برادر؟

بهتر است این مبلغ را به برادرت بدهی زیرا این از صله‌‌ی رحم واجب است اما ادا کردن عمره به جای مادرت در صورتی که نمی‌‌تواند إن شاء الله در وقت دیگری آن را ادا می‌‌کنی....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۲) حکم عدم ادا حج توسط فقیر

حج جز بر کسی که توانایی آن را دارد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۸) ادای حج در ایام خدمت سربازی بدون اجازه فرمانده

این که پنهان کنی و فریضه‌‌ی حج را ادا نمایی در حالی که از تو خواسته شده کار کنی و مرخصی نداری بر تو حرام است....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۳) آیا ادا حج از طرف مادر زنده و بیمار جایز است؟

بله، جایز است به جای او در صورتی که حج خود را ادا کرده حج را ادا کند...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۹) آیا حج بدون رضایت طلبکاران جایز است؟

اگر انسان بدهکار باشد حج بر او واجب نیست و اشکالی ندارد آن برای ادای حج نرود و شایسته نیست که حج را ادا کند در حالی که بدهکار است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه