سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۱۰۶) حکم پرداخت هزینه حج به نیابت از دیگران به افراد ناشناس

(۴۱۰۶) سوال: برای ادای حج از کشورم خارج شدم و برادری قیمت دو حج را به نیابت از دو شخص همراه من فرستاد و این مبلغ را به دو نفر از اهل مدینه پرداختم و من این اشخاص را درست نمی‌‌شناسم و به صاحب مال گفتم: کسی را نمی‌‌شناسم، گفت: بر گردن من وو به هر کسی می‌‌خواهی بده، لطفا توضیح دهید؟ الله شما را موفق بگرداند.

جواب:

تصرف وکیل در حدودی که موکل به او اجازه داده است در صورتی که مخالف شریعت نباشد پذیرفته است و اشکالی ندارد و ضمانتی بر او نیست و در صورتی که از آن حد وکالت خود تجاوز نکند تبعاتی ندارد لذا به نسبت این دو حج برای تو تبعاتی وجود ندارد اما امکان دارد بر کسی که به تو چنین حرفی را به صورت مطلق زده در صورتی که این دو حج وصیت شخص مرده یا زنده‌‌ای باشد تبعات داشته باشد به همین دلیل برای انسان شایسته است هرگاه می‌‌خواهد به کسی مالی بدهد که به نیابت از او حج را انجام دهد دنبال شخصی امین و دیندار باشد زیرا امکان دارد برخی از مردم تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رحمت نسبت به خلقش را نداشته باشند لذا این دهم‌‌ها را برای ادای حج می‌‌گیرند اما حج را ادا نکرده و در راهی که از کالای دنیا می‌‌خواهند خرج می‌‌کنند که بدین‌‌وسیله در امانت خیانت کرده و در گناه واقع می‌‌شوند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: خرجت حاجا من بلدي، وأرسل معي قيمة حَجَّتَيْنِ عن شخصين، وأعْطَيْتُ المبلغ لشخصين من أهل الْمَدِينَةِ، وأنا أعرف الأشخاص معرفة جيدة، وقلت لصاحب المال: لا أعرف أحدًا فقال أعطي أي شخص على ذِمَّتِي وذِمَّتُكَ بريئة، أرجو التوضيح وفقكم الله؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إِنَّ تَصَرُّفَ الوكيل بحسب ما أذن له موكله فيه، إذا لم يكن مما يخالف الشرع نَافِةٌ ولا حَرَجَ عليه، ولا ضمان عليه، ولا تبعة إذا لم يَتَعَدَ ما وُكُل له فيه، فأنت بالنسبة لهاتين الْحَجَّتَيْنِ ليس عليك تبعة، ولكن قد تكون التَّبعه على هذا الذي قال لك مثل هذا الكلام المطلق، إذا كانت الْحَجَّتَانِ وصية لميت أو لحي، ولهذا ينبغي للإنسان إذا كان يريد أن يعطي من يحج عنه أن يَتَحَرَّى أمانة الآخذ ودِينَه، فإن بعض الناس قد لا يكون عنده تقوى الله -عز وجل-، ولا رحمة لخلقه، فيأخذ هذه الدراهم ليَحُجَّ بها، ولكنه لا يحج بها ويصرفها فيما يريد من متاع الدنيا، فيكون بذلك خائنا لأمانته وواقعا في الإثم.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۰) آیا حج برای بیمار روانیِ متوفی باید قضا شود؟

حج بر این مرد واجب نیست زیرا دیوانه بود مگر این که دیوانگی او بعد از واجب شدن حج بر او رخ داده است...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۵) حکم حج با مدارکی به نام غیر اصلی

حج تو صحیح است زیرا تغییر نامت تأثیری در صحت حج ندارد اما بر تو به خاطر جعل در نامت گناه است و الان بر تو واجب است که به سوی الله توبه کنی....

ادامه مطلب …

(۴۱۲۲) حکم ادای حج نیابتی برای مادر فوت شده توسط فرزندان

در صورتی که حج بر او واجب شده ولی آن را به تأخیر انداخته و در آن کوتاهی نموده در این حالت حج واجب را به نیابت از او ادا می‌‌کنند اما خود حج را به نیابت از او ادا نمی‌‌کنند مگر زمانی که حج خود را ادا کنند ....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۶) حکم ادای حج در حال بدهکاری

بله، این حج درست است إن شاء الله و از گردن تو ساقط می‌‌شود اما از نعمت‌‌ها و آسان‌‌گیری الله این است که هرگاه انسان بدهکار باشد بدهی خود را قبل از حج پرداخت می‌‌کند زیرا بدهی مقدم است...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۵) حکم حج با نیت کار و همزمانی نیت قبلی

اشکالی ندارد برای کارمندی که همراه صاحب کار خود به مکه می‌‌آید نیت حج یا عمره کند...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۹) حکم ادا حج با هزینه‌ی پرداخت‌شده توسط خویشاوندان

اشکالی ندارد انسان از برادرش هدیه را قبول کند که از آن برای ادای حج استفاده کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه