سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۰۹۵) آیا باید به جای والدین درگذشته و فقیر حج کرد؟

(۴۰۹۵) سوال: پدر و مادرم در حالی وفات نمودند که من کوچک بودم و نمی‌‌دانم که آیا حج را ادا کرده‌‌اند یا خیر؟ با این وجود که آن‌‌ها بسیار فقیر بودند؛ چه کاری انجام دهم؟ بارک الله فیکم.

جواب:

در این حالت حج بر پدر و مادرت واجب نیست و در دین آن‌‌ها نقصی وجو ندارد که به خاطر آن سرزنش شوند زیرا حج جز بر کسی که توانایی داشته باشد واجب نیست به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) لذا به خاطر عدم ادا کردن حج در صورتی که فقیر بودند ناراحت و اندوهگین نباش اما اگر می‌‌خواهی به جای آن‌‌ها حج یا عمره را ادا کنی بعد از این که حج خود را ادا کردی ابتدا از مادرت شروع کنی سپس پدرت بهتر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تُوَفِّي والدي ووالدتي وأنا صغير، ولا أعرف هل أديا فَرِيضَةَ الْحَجِّ أم لا؟ مع أنهما كانا فقيرين جدا، فماذا أعمل بارك الله فيكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إنَّ والديك ليس عليهما حج في هذه الحال، ليس في دينهما نَقْصُ يُلامان عليه، وذلك أن الْحَجَّ لا يجب إلا على الْمُسْتَطِيع، لقول الله تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [آل عمران: ٩٧]، فلا تقلق، ولا تَهْتَمَّ، ولا تَغْتَمَّ من أجل عدم حَجَها ما داما فقيرين، لكن إن أردت أن تَحجَّ وتَعْتَمِرَ عنهما فابدأ أولا بالأم، ثم ثَانِيًا بالأب، بعد أن تكون أَدَّيْتَ الْفَرِيضَةَ عن نفسك فهذا حسن.

مطالب مرتبط:

(۴۱۰۹) حکم انجام حج به نیابت از دیگری قبل از حج خود

در صورتی که حج خود را به خاطر عدم توانایی ادا نکرده باشد و به نیابت از دیگری حج را ادا کند اشکالی ندارد زیرا توانایی حج را ندارد و حج در حق او واجب نیست لذا حج را به نیابت از دیگری در مکانش انجام داده و کفایت می‌‌کند.....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۲) آیا جوان می‌تواند پیش از ازدواج حج به‌جا آورد؟

برای جوان جایز است که قبل از ازدواج حج را ادا کند و اشکالی ندارد اما اگر به ازدواج نیاز دارد و در صورت ترک آن از مشقت و سختی می‌‌ترسد ازدواج را بر حج مقدم می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۱۲۱) حکم برای کسی که حج را به تأخیر انداخته و فوت کرده است

علما در این زمینه اختلاف نموده‌‌اند برخی از آن‌‌ها می‌‌گویند: به نیابت از او حج ادا می‌‌شود و به او سود می‌‌رسد و مانند این است که خود حج را ادا کرده است....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۷) آیا دختر می‌تواند به جای پدر فوت شده حج ادا کند؟

بله، برای دختر و پسر جایز است حج را به جای پدرشان که فوت شده ادا کنند همچنین برای برادر جایز است به جای برادرش که فوت شده حج را ادا کند و اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۳) آیا می‌‌توان از مال صدقه یا زکات برای ادای حج رفت؟

بله، ادای حج با مال زکات و صدقه جایز است و برای گیرنده‌‌ی زکات جایز است آن را برای کسی که دادن زکات به او جایز نیست به شرط این که هنگام گرفتن زکات از اهل زکات باشد یعنی مستحق آن باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه