سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

(۴۰۷۵) سوال: امسال إن شاء الله عازم حج است اما بدهکار شخصی است و دنبال او گشته اما او را پیدا نکرده است و می‌‌گوید: چه کاری انجام دهم و آیا باید طلبکار موافقت کند؟

جواب:

اول: می‌‌گوییم: کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد تا این که بدهی خود را پرداخت کند و من تعجب می‌‌کنم از حرص مردم در حالی که بدهکار هستند در حالی که آن‌‌ها می‌‌دانند یا نمی‌‌دانند که حق الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مبنی بر تسامح و آسان‌‌گیری است و کسی که بدهکار است بر او حج واجب نیست و با این وجود بدهکاران پرداخت بدهی خود را به تأخیر می‌‌اندازند یا به تأخیر نمی‌‌اندازند اما حج را ادا می‌‌کنند این کار بدون شک غلط است.

به کسی که چنین کاری را انجام می‌‌دهد می‌‌گوییم: بدهی خود را پرداخت کن سپس حج را ادا کن و اگر طلبکار نمی‌‌دانی طلبکار کجاست به اندازه‌‌ی توانت دنبال او باش و اگر او را پیدا نکردی و مال زیادی داشتی که می‌‌دانی اگر حج را انجام دهی مال زیادی نزد تو باقی می‌‌ماند که به وسیله‌‌ی آن می‌‌توانی بدهی خود را پرداخت کنی در این صورت اشکالی ندارد حج را ادا کنی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه عازم على الْحَجِّ هذا العام إن شاء الله، ولكن عليه دين لشخص آخر، وقد بحث عنه ولم يجده، ويقول: ماذا أفعل، وهل لا بُدَّ من موافقة صاحب الدَّيْنِ؟

فأجاب رحمه الله تعالى :أولا نقول من كان عليه دَيْنٌ فلا حَجَّ عليه أصلا حتى وإن لم يؤدِ الْفَرِيضَةَ، لأنه لم يفرض عليه الْحَجُّ حتى يُوَفِّي الدَّيْنَ، فليشتغل بوفاء دينه، وإن أَخَرَّ الْحَجَّ سنة بعد أخرى حتى يَقْضِيَ الدَّيْنَ، وإني لأعجب من حرص الناس على أداء الْحَج مع الديون التي عليهم، وهم يعلمون أو لا يعلمون أن حق الله -عز وجل- مبني على المسامحة، وأن من عليه دين فلا حَجَّ عليه، ومع ذلك يماطلون أصحاب الدُّيُون، أو لا يماطلون ولكن يَحجُّونَ، هذا غلط منهم بلا شك.

نقول لمن يفعل ذلك اقضِ دَيْنَك ثم حُجَّ، وإذا كنت لا تعرف صاحب الدَّيْنِ فابحث عنه بقدر المستطاع، فإذا لم تجده وكان عندك مال واسع تَعْلَمُ أنك تحج ويبقى لديك فضل كبير زائد على الدَّيْنِ فحينئذ لا بأس أن تحج.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۱) حکم تقدیم ازدواج بر انجام حج

اگر می‌‌ترسد که به خاطر تأخیر آن دچار مشقت شود مقدم می‌‌کند، مثل این که جوانی باشد با شهوت شدید و در صورت تأخیر ازدواجش می‌‌ترسد در این صورت ازدواج را بر حج مقدم می‌‌کند اما اگر بر او سخت نیست حج را مقدم می‌‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۰۵۸) آیا حج باعث کفاره‌‌ی گناهان کبیره می‌‌شود؟

شایسته نیست انسان بر حج اعتماد کند و برود و گناهان کبیره انجام دهد و بگوید: حج باعث کفاره‌‌ی گناهان کبیره می‌‌شود  بلکه بر او واجب است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از انجام دادن گناهان کبیره توبه نموده و از آن‌‌ها دست بکشد و آن‌‌ها را تکرار نکند...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۸) ادای حج در ایام خدمت سربازی بدون اجازه فرمانده

این که پنهان کنی و فریضه‌‌ی حج را ادا نمایی در حالی که از تو خواسته شده کار کنی و مرخصی نداری بر تو حرام است....

ادامه مطلب …

(۴۰۸۶) حکم حج افراد مسن و بیمار

مادامی که نمی‌‌تواند، به جای او حج را ادا کنید و این بیماری است که امید بهبود آن وجود ندارد لذا به جای حج ادا می‌‌شود ...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۵) آیا بر برادر واجب است که به نیابت از پدر مرحوم حج را ادا کند؟

اگر پدرت هنگامی که زنده بود به خاطر عدم توانایی مالی توان حج را نداشته یا بیش هزینه‌‌های خودش و بدهکاری‌‌اش نبوده حج بر او واجب نیست و چیزی بر گردنش نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۸) حکم حج کسی که حج را ادا کند در حالی که بدهکار است چیست؟

حج کسی که بدهکار است درست است اما حج بر کسی که بدهکار است تا زمانی که بدهی خود را پرداخت نکرده واجب نیست ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه