پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۴۰۲۶) جایگزینی روزه ایام بیض در صورت تقارن با عادت ماهیانه

(۴۰۲۶) سوال: ایام بیض (سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) از هر ماه را روزه می‌گیرم اما این روزها گاهی با عادت ماهیانه همزمان می‌شود. آیا جایز است که سه روز دیگر از همان ماه را به جای آن روزها روزه بگیرم؟

جواب:

روزه‌ گرفتن سه روز از هر ماه، سنت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «صوم ثلاثة أيام، صوم الدهر كله»[۱] : (روزه گرفتنِ سه روز از هر ماه، همانند روزه‌ گرفتن یک سال کامل است)؛ اما بهتر است که در ايام بيض (سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) باشد. اگر ممکن نشد و مثلا زن دچار عادت ماهیانه شد، سفر پیش آمد، مهمان به خانه آمد، احساس خستگی کرد یا به بیماری کوچکی مبتلا شد، اگر سه روز دیگر را روزه بگیرد همان پاداش را کسب خواهد کرد؛ عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا  می‌گفت: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصوم من كل شهر ثلاثة أيام ولم یکن يبالي من أي أيام الشهر يصوم»[۲] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سه روز از هر ماه را روزه می‌گرفت و برایش مهم نبود که چه روزهایی از ماه را روزه می‌گیرد).

در نتیجه دست انسان در این مسئله باز است. روزه‌ گرفتن سه روز از ماه، سنت است و تفاوتی ندارد که در اول، وسط یا آخر ماه باشد اما در ایام بیض بهتر است. اگر بنا بر عذر یا نیاز، در این سه روز میسر نشد، امیدواریم که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ پاداش آن ‌را برای کسی‌ که عادت داشته آن روزها را روزه بگیرد اما به سبب عذر روزه نگرفته، ثبت نماید.


۱-تخریج آن گذشت.

۲- تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أصوم الأيام البيض من كل شهر: ثلاثة عشر وأربعة عشر وخمسة عشر، ولكن أحيانًا يصادف وجود الدورة الشهرية، فهل يجوز لي أن أصوم ثلاثة أيام بدلًا منها من الشهر نفسه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: صيام ثلاثة أيام من كل شهر سُنَّة، وقد قال النبيُّ : صَوْمُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ صَوْمُ الدَّهْرِ كُلِّهِ».

ولكن الأفضل أن تكون في الأيام البيض: ثلاثة عشر وأربعة عشر وخمسة عشر، فإن لم يمكن بأن كانت الأنثى عليها العادة، أو حصل سفر، أو جاء ضيف، أو حصل ملل، أو مرض يسير أو ما أشبه ذلك، فإنه يحصل الأجر لمن صام في غير هذه الأيام الثلاثة، قالت عائشة رضي الله عنها: «كَانَ النبي صلى الله عليه وسلم يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِي مِنْ أَيِّ أَيَّامِ الشَّهْرِ يَصُومُ». فالأمر في هذا واسع فصيام ثلاثة أيام من كل شهر سنة، سواء في أول الشهر، أم وسطه، أم آخره، لكن كونها في الأيام الثلاثة أيام البيض أفضل وإذا تخلف ذلك لعذر أو حاجة فإننا نرجو أن يكتب الله تعالى الأجر لمن كان من عادته أن يصومها، ولكن تركها لعذر.

مطالب مرتبط:

(۳۹۶۷) حکم افطار روزه‌ی نفل برای همراهی با دیگران

جایز است و ایرادی ندارد؛ زیرا کسی که روزه‌ی نفل می‌گیرد، اختیار دارد که روزه‌اش را کامل نماید یا باطلش کند اما بهتر است که آن ‌را کامل نماید و فقط در صورت وجود هدف و منظور صحيح، آن ‌را باطل نماید.....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۴) حکم روزه نفل در روز عرفه یا عاشورا به جای قضای رمضان

علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند؛ برخی بر این نظر هستند که اگر شخصی قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، جایز نیست که قبل از تکمیل آن، روزه‌ی نفل بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۲) آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

جایز است که شخص برای روزه‌ی نفل، در وسط روز، نیت کند....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۱) حکم روزه‌ی شش روز شوال قبل از تکمیل قضای رمضان

شایسته است که شخص، فرض را قبل از نفل انجام دهد. مشروع درباره‌ی چنین فردی که روزه‌ی قضا دارد، این است که ابتدا قضا را انجام دهد سپس روزه‌ی نفل بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۹۷۰) اگر کسی هنگام روزه‌ی نفل، از روی فراموشی بخورد یا بنوشد، روزه‌اش باطل می‌شود؟

اگر روزه‌دار چیزی را از روی فراموشی بخورد یا بیاشامد و روزه‌اش روزه‌ی نفل، روزه‌ی رمضان، قضای رمضان یا روزه‌ی كفاره باشد، روزه‌اش کامل و صحيح می‌باشد ولی واجب است همان لحظه که به یاد آورد، از خوردن و نوشیدن دست بکشد...

ادامه مطلب …

(۳۹۹۷) آیا روزه نهم ذی‌الحجه جایگزین قضا روزه رمضان می‌شود؟

شایسته نیست که وقتی روزه‌ی قضا از رمضان بر عهده دارد، روز نهم را روزه‌ی نفل بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه