شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۰۲۶) جایگزینی روزه ایام بیض در صورت تقارن با عادت ماهیانه

(۴۰۲۶) سوال: ایام بیض (سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) از هر ماه را روزه می‌گیرم اما این روزها گاهی با عادت ماهیانه همزمان می‌شود. آیا جایز است که سه روز دیگر از همان ماه را به جای آن روزها روزه بگیرم؟

جواب:

روزه‌ گرفتن سه روز از هر ماه، سنت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «صوم ثلاثة أيام، صوم الدهر كله»[۱] : (روزه گرفتنِ سه روز از هر ماه، همانند روزه‌ گرفتن یک سال کامل است)؛ اما بهتر است که در ايام بيض (سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) باشد. اگر ممکن نشد و مثلا زن دچار عادت ماهیانه شد، سفر پیش آمد، مهمان به خانه آمد، احساس خستگی کرد یا به بیماری کوچکی مبتلا شد، اگر سه روز دیگر را روزه بگیرد همان پاداش را کسب خواهد کرد؛ عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا  می‌گفت: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصوم من كل شهر ثلاثة أيام ولم یکن يبالي من أي أيام الشهر يصوم»[۲] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سه روز از هر ماه را روزه می‌گرفت و برایش مهم نبود که چه روزهایی از ماه را روزه می‌گیرد).

در نتیجه دست انسان در این مسئله باز است. روزه‌ گرفتن سه روز از ماه، سنت است و تفاوتی ندارد که در اول، وسط یا آخر ماه باشد اما در ایام بیض بهتر است. اگر بنا بر عذر یا نیاز، در این سه روز میسر نشد، امیدواریم که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ پاداش آن ‌را برای کسی‌ که عادت داشته آن روزها را روزه بگیرد اما به سبب عذر روزه نگرفته، ثبت نماید.


۱-تخریج آن گذشت.

۲- تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أصوم الأيام البيض من كل شهر: ثلاثة عشر وأربعة عشر وخمسة عشر، ولكن أحيانًا يصادف وجود الدورة الشهرية، فهل يجوز لي أن أصوم ثلاثة أيام بدلًا منها من الشهر نفسه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: صيام ثلاثة أيام من كل شهر سُنَّة، وقد قال النبيُّ : صَوْمُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ صَوْمُ الدَّهْرِ كُلِّهِ».

ولكن الأفضل أن تكون في الأيام البيض: ثلاثة عشر وأربعة عشر وخمسة عشر، فإن لم يمكن بأن كانت الأنثى عليها العادة، أو حصل سفر، أو جاء ضيف، أو حصل ملل، أو مرض يسير أو ما أشبه ذلك، فإنه يحصل الأجر لمن صام في غير هذه الأيام الثلاثة، قالت عائشة رضي الله عنها: «كَانَ النبي صلى الله عليه وسلم يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِي مِنْ أَيِّ أَيَّامِ الشَّهْرِ يَصُومُ». فالأمر في هذا واسع فصيام ثلاثة أيام من كل شهر سنة، سواء في أول الشهر، أم وسطه، أم آخره، لكن كونها في الأيام الثلاثة أيام البيض أفضل وإذا تخلف ذلك لعذر أو حاجة فإننا نرجو أن يكتب الله تعالى الأجر لمن كان من عادته أن يصومها، ولكن تركها لعذر.

مطالب مرتبط:

(۴۰۱۶) آیا روزه گرفتن روزه‌ جمعه به تنهایی برای قضای روزه‌ی واجب، جایز است؟

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از روزه‌ گرفتن روز جمعه به تنهایی نهى نموده است....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۹) حکم روزه گرفتن روز جمعه یا شنبه در صورت عدم تحقق روزه روز بعد

اگر کسی فقط روز جمعه را به خاطر جمعه بودنش روزه بگیرد، مكروه است لذا به او می‌گوییم: به همراه جمعه، روز پنج‌شنبه یا شنبه را نیز روزه بگیر. اگر کسی تصمیم داشته باشد، روز جمعه و شنبه را روزه بگیرد سپس روزه شنبه را به خاطر وجود مانعی نتواند روزه بگیرد، گناه‌کار نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۱) حكم روزه‌ گرفتن روز شنبه چیست؟

اگر فرد به آن نیاز داشته باشد، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۸) آیا جمع نیت قضا و نفل در یک روزه، مانند روزه روز عرفه، جایز است؟

روزه‌ی نفل قبل از تکمیل قضای رمضان: اگر با روزه‌ای مانند روزه‌ی شش روز از شوال که تابع و به دنبال رمضان است باشد، پذیرفته نیست. ....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۷) حكم روزه‌ گرفتن ماه محرم به طور کامل

این کار، سنت است....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۴) آیا جایز است که روزه‌ی قضا و روزه‌ی نفل را با یک نیت بگیریم؟

ایرادی ندارد که زنی روز عرفه را با نیت قضا، روزه بگیرد و ثواب روز عرفه را کسب نماید. همچنین روز عاشورا را با نیت قضا، روزه بگیرد و ثوابش را به دست آورد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه