شنبه 25 رمضان 1447
۲۲ اسفند ۱۴۰۴
14 مارس 2026

(۴۰۲۶) جایگزینی روزه ایام بیض در صورت تقارن با عادت ماهیانه

(۴۰۲۶) سوال: ایام بیض (سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) از هر ماه را روزه می‌گیرم اما این روزها گاهی با عادت ماهیانه همزمان می‌شود. آیا جایز است که سه روز دیگر از همان ماه را به جای آن روزها روزه بگیرم؟

جواب:

روزه‌ گرفتن سه روز از هر ماه، سنت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «صوم ثلاثة أيام، صوم الدهر كله»[۱] : (روزه گرفتنِ سه روز از هر ماه، همانند روزه‌ گرفتن یک سال کامل است)؛ اما بهتر است که در ايام بيض (سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) باشد. اگر ممکن نشد و مثلا زن دچار عادت ماهیانه شد، سفر پیش آمد، مهمان به خانه آمد، احساس خستگی کرد یا به بیماری کوچکی مبتلا شد، اگر سه روز دیگر را روزه بگیرد همان پاداش را کسب خواهد کرد؛ عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا  می‌گفت: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصوم من كل شهر ثلاثة أيام ولم یکن يبالي من أي أيام الشهر يصوم»[۲] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سه روز از هر ماه را روزه می‌گرفت و برایش مهم نبود که چه روزهایی از ماه را روزه می‌گیرد).

در نتیجه دست انسان در این مسئله باز است. روزه‌ گرفتن سه روز از ماه، سنت است و تفاوتی ندارد که در اول، وسط یا آخر ماه باشد اما در ایام بیض بهتر است. اگر بنا بر عذر یا نیاز، در این سه روز میسر نشد، امیدواریم که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ پاداش آن ‌را برای کسی‌ که عادت داشته آن روزها را روزه بگیرد اما به سبب عذر روزه نگرفته، ثبت نماید.


۱-تخریج آن گذشت.

۲- تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أصوم الأيام البيض من كل شهر: ثلاثة عشر وأربعة عشر وخمسة عشر، ولكن أحيانًا يصادف وجود الدورة الشهرية، فهل يجوز لي أن أصوم ثلاثة أيام بدلًا منها من الشهر نفسه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: صيام ثلاثة أيام من كل شهر سُنَّة، وقد قال النبيُّ : صَوْمُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ صَوْمُ الدَّهْرِ كُلِّهِ».

ولكن الأفضل أن تكون في الأيام البيض: ثلاثة عشر وأربعة عشر وخمسة عشر، فإن لم يمكن بأن كانت الأنثى عليها العادة، أو حصل سفر، أو جاء ضيف، أو حصل ملل، أو مرض يسير أو ما أشبه ذلك، فإنه يحصل الأجر لمن صام في غير هذه الأيام الثلاثة، قالت عائشة رضي الله عنها: «كَانَ النبي صلى الله عليه وسلم يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِي مِنْ أَيِّ أَيَّامِ الشَّهْرِ يَصُومُ». فالأمر في هذا واسع فصيام ثلاثة أيام من كل شهر سنة، سواء في أول الشهر، أم وسطه، أم آخره، لكن كونها في الأيام الثلاثة أيام البيض أفضل وإذا تخلف ذلك لعذر أو حاجة فإننا نرجو أن يكتب الله تعالى الأجر لمن كان من عادته أن يصومها، ولكن تركها لعذر.

مطالب مرتبط:

(۳۹۶۸) حکم افطار روزه‌ی قضا در شرایط خاص

این روزه‌ی قضا، اگر قضای روزه‌ی واجب باشد، مانند قضای روزه‌ی رمضان، برای کسی جایز نیست که آن ‌را بخورد مگر این که بنا بر ضرورت باشد؛ اما اگر خوردن این روزه به خاطر حضور مهمان باشد، حرام است و جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۲) آیا روزه‌ گرفتن شش روز از شوال به صورت جدا جدا، جایز است؟

بهتر است روزه‌ گرفتن شش روز از شوال، پیوسته و پشت سر هم و فورا بعد از عید باشد زیرا این از شتاب کردن در انجام کار نیک است....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۰) آیا می‌توان روز عاشورا یا شش روز از شوال را به نیت قضای رمضان روزه گرفت؟

درست نیست که روزه‌ی شش روز از شوال را به جای قضای رمضان بگیری....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۵) حکم روزه‌گرفتن عاشورا در وسط روز

روزه‌ی نفل از وسط روز، فقط برای کسی درست می‌باشد که در آغاز روز، باطل‌کننده‌ای را انجام نداده باشد اما کسی که چنین کرده باشد، نیت روزه با دست کشیدنِ بقیه‌ی روز از خوردن و نوشیدن، صحیح نیست...

ادامه مطلب …

(۳۹۶۴) روزه‌ی نفل و رضایت والدین

شایسته نیست که پدر و مادر مانع کارهای خوب و اعمال خیر فرزندان خود شوند بلکه شایسته این است که آنان را به انجام کارهای خوب تشویق نمایند و یاری رسانند.....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۴) حکم نیت در روزه‌های نفل معین

نفل، دو نوع است: 1- نفل مطلق: جایز است که آن ‌را در وسط روز هم نیت کند به شرطی که پیش از نیت، کاری انجام که روزه را باطل کند انجام نداده باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه