شنبه 25 رمضان 1447
۲۳ اسفند ۱۴۰۴
14 مارس 2026

(۴۰۱۳) حکم روزه گرفتن دهه اول ذی‌الحجه برای حاجیان و غیر حاجیان

(۴۰۱۳) سوال: اگر کسی بخواهد که دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد و حج نیز انجام دهد، آیا روزه بگیرد یا خیر؟ آیا شرط است که تمام این روزها را روزه بگیرد یا کسی که نیت نفل دارد، می‌تواند فقط برخی از این روزها را نیز روزه‌ بگیرد؟

جواب:

روزه‌ گرفتن دهه‌ی اول ذي الحجه، فرض و واجب نیست. اگر کسی خواست آن را روزه گرفته و اگر نخواست روزه نمی‌گیرد و فرقی ندارد که در سفر حج یا در سرزمین خودش حضور داشته باشد؛ زیرا هر روزه‌ای که نفل باشد، انسان در آن اختیار دارد. بنابراین اگر شخص در کشور خودش است و دوست دارد که روزه بگیرد، این کار را انجام دهد اما اگر در سفر است و با روزه گرفتن دچار مشقّت و سختی می‌شود، روزه نگیرد؛ زیرا کسی که با روزه گرفتن در سفر دچار سختی می‌شود شایسته نیست که در سفر روزه بگیرد و تفاوتی ندارد که روزه‌ی فرض یا نفل باشد؛ اما کسی که در سرزمین عرفه حضور دارد، روز عرفه را روزه نمی‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عرفه، روزه‌ نگرفت و در حدیث روایت شده است که: «نهى عن صوم يوم عرفة بعرفة»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از روز گرفتن روز عرفه در سرزمین عرفه نهی نمود).


۱- سنن أبو داود: كتاب الصوم، باب في صوم يوم عرفة بعرفة، شماره (۲۲۴۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو كان الشخص يريد أن يصوم عشرة ذي الحجة، وأراد أن يحج، فهل يصومهن أم لا؟ وهل يشترط أن تصام جميع الأيام العشرة، أو يجوز صيام بعضها لمن أراد التطوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيام عشرة ذي الحجة ليس بفرض، فإن شاء الإنسان صامها، وإن شاء لم يصمها، سواء سافر إلى الحج، أم بقي في بلده؛ لأن كل صوم يكون تطوعًا فالإنسان فيه مُخيَّر، وعلى هذا فإذا كانت في بلدها، وتحب أن تصوم فلتصم، أما إذا سافرت ورأت مشقة في الصوم، فإنها لا تصوم؛ لأنه لا ينبغي على مَن شقّ عليه الصوم في السفر أن يصوم لا فرضًا ولا نفلا، ولكن لا يصوم في يوم عرفة؛ لأن الرسول -عليه الصلاة والسلام- كان مفطرا في يوم عرفة، وقد رُوِيَ عنه في حديثه في مواقف أنه «نَهَى عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ بِعَرَفَةَ».

مطالب مرتبط:

(۴۰۱۲) آیا تمام روزهای دهه‌ی اول ذي الحجه به جز روز دهم که عید است، روزه گرفته می‌شود؟

بله، این دهه‌ از روز اول ذي الحجه تا روز نهم روزه گرفته می‌شود که روز نهم، آخرین روز و روز عرفه است...

ادامه مطلب …

(۴۰۱۶) آیا روزه گرفتن روزه‌ جمعه به تنهایی برای قضای روزه‌ی واجب، جایز است؟

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از روزه‌ گرفتن روز جمعه به تنهایی نهى نموده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۶) حکم روزه‌ی نیمه شعبان و جشن‌های آن

اختصاص روز پانزدهم شعبان به روزه گرفتن، به معنای روزه گرفتن در ایام بیض نمی‌باشد بلکه چون نیمه‌ی شعبان بوده آن روز را روزه گرفته است! این کار به دلیل و برهان نیاز دارد و حديث وارد شده در این مورد، ضعيف است. بنابراین سنت نیست که انسان، روز نیمه‌ی شعبان را به روزه گرفتن اختصاص دهد.....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۳) حکم روزه گرفتن پانزدهم شعبان

هیچ یک از این‌ها اصل و اساسی ندارد؛ روزه‌ی نفل در ماه رجب همانند دیگر روزها است که روزهایش به روزه گرفتن و شب‌هایش به نماز خواندن اختصاص ندارد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۸) حکم روزه گرفتن روز جمعه در ایام مستحب و تقارن با عبادات دیگر

این سخن که روزه گرفتن در روز جمعه مكروه می‌باشد، صحيح است اما به صورت مطلق نیست؛ کراهت روزه گرفتن روز جمعه برای کسی است که نیت روزه‌ گرفتن جمعه را داشته باشد و فقط جمعه را روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

(۴۰۲۳) حکم روزه گرفتن روز شنبه در روزه‌ی یک روز در میان (روزه داود)

بله، اگر انسان چنین عادت دارد که یک روز را روزه می‌گیرد و یک روز را روزه نمی‌گیرد، جایز است که روز جمعه، شنبه، یک‌شنبه یا دیگر روزهای هفته را به تنهایی روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه