شنبه 25 رمضان 1447
۲۳ اسفند ۱۴۰۴
14 مارس 2026

(۳۹۸۶) حکم روزه‌ی نیمه شعبان و جشن‌های آن

(۳۹۸۶) سوال: شنیده‌ام که برخی علما به روزه‌ گرفتن نیمه‌ی شعبان تشویق می‌کنند و اظهار می‌کنند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سه روز از هر ماه را روزه می‌گرفته است که از جمله‌ی آن روزها، نیمه‌ی شعبان می‌باشد لذا این کار، سنت است و بدعت نیست. همچنین جشن روزهای شعبان نیز همین گونه است زیرا روزهایی است که در آن قبله از بيت المقدس به سوی مسجد الحرام تغییر کرده است. لطفا در این باره به طور مفصل توضیح دهید.

جواب:

روزه گرفتن‌ نیمه‌ی شعبان اگر بنا بر این باشد که از ایام بیض (یعنی سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه) است که به روزه گرفتن در آن امر شده‌ایم، همانند دیگر ماه‌ها اعم از رجب، دو جمادى، دو ربيع، صفر، محرم و ذي القعده است اما اختصاص روز پانزدهم شعبان به روزه گرفتن، به معنای روزه گرفتن در ایام بیض نمی‌باشد بلکه چون نیمه‌ی شعبان بوده آن روز را روزه گرفته است! این کار به دلیل و برهان نیاز دارد و حديث وارد شده در این مورد، ضعيف است. بنابراین سنت نیست که انسان، روز نیمه‌ی شعبان را به روزه گرفتن اختصاص دهد.

در مورد جشن گرفتن در روزهای شعبان به خاطر تغییر قبله می‌گوییم: این مسئله ابتدا به صحّت و درستی نقل در این زمینه نیاز دارد زیرا قبله در شعبان تغییر کرده است. اگر این خبر را درست و صحیح بدانیم نیز جایز نیست که این روزها را عید قرار داده و جشن بگیریم. این روزهایی که قبله در آن تغییر کرده بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نیز سپری شده است اما آنان جشنی نگرفته‌اند. بر مسلمانان واجب است که از سلف صالح اعم از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم و تابعين رَحِمَهُمُ‌الله پیروی نمایند و فریب کارهایی که امروزه مردم عوام انجام می‌دهند را نخورند زیرا بسیاری از این کارها، خارج از سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و بدعت می‌باشد؛ حال آن که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «كل محدثة بدعة وكل بدعة ضلالة»[۱] : (هر نوآوری، بدعت است و هر بدعتی، گمراهی است).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لقد سمعت بعض أهل العلم يُرغب في صيام النصف من شهر شعبان ويذكر أن الرسول الله صلى الله عليه وسلم كان يصوم ثلاثة أيام من كل شهر، ومن ضمن هذه الأيام النصف من شعبان، ولذا فهو سُنَّة، وليس ببدعة، وأيضًا الاحتفال بأيام شعبان؛ لأنها الأيام التي تحولت فيها القبلة من بيت المقدس إلى المسجد الحرام، أجيبونا إجابة مفصلة حول هذا الموضوع.

فأجاب رحمه الله تعالى: أما صيام النصف من شعبان بناءً على أنه أحد أيام البيض التي أمرنا بصيامها وهي الثالث عشر والرابع عشر والخامس عشر، فإذا صام الإنسان أيام البيض في شعبان فإنه كصيامها في رجب، وفي جمادى، وفي ربيع وفي صفر، وفي محرم، وفي ذي القعدة، ولكن كونه يخصص يوم النصف فقط هذا لا يدل على أنه صامه من أيام البيض، بل يدل على أنه صامه؛ لأنه يوم النصف من شعبان، وهذا يحتاج إلى دليل، والحديث الوارد في هذا ضعيف وعلى هذا فلا يُسن للإنسان أن يُخصص يوم النصف من شعبان بالصيام.

وأما ما ذكره من الاحتفال بأيام شعبان؛ لأن القبلة حولت فيه، فهذا يحتاج أولا إلى صحة النقل؛ لأن القبلة تحولت في شعبان، وعلى تقدير صحة ذلك فإنه لا يجوز اتخاذ هذه الأيام عيدا يحتفل فيه، فإن هذه الأيام التي حُوِّلَتْ فيها الكعبة قد مرت على النبي صلى الله عليه وسلم وعلى أصحابه، ومع هذا لم يكونوا يحتفلون بها، والواجب على المسلمين أن يتبعوا آثارَ مَن سَلَف من الصحابة والتابعين لهم بإحسان، وألا يغتروا بما يعمله الناس اليوم، فإن كثيرًا منه خارج عن . رسول الله صلى الله عليه وسلم وهو محدث، وقد قال النبي -عليه الصلاة والسلام-: «كلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلُّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ».

مطالب مرتبط:

(۴۰۲۶) جایگزینی روزه ایام بیض در صورت تقارن با عادت ماهیانه

روزه‌ گرفتن سه روز از ماه، سنت است و تفاوتی ندارد که در اول، وسط یا آخر ماه باشد اما در ایام بیض بهتر است....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۹) حکم قضا کردن روزه‌ی تاسوعا

قضای آن ‌را انجام نده زیرا این، یک روز معين و مخصوص است که اگر وقتش بگذرد، سنت بودنش به پایان می‌رسد.....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۶) آیا روزه شش روز از شوال قبل از قضا کردن روزه‌های رمضان جایز است؟

روزه‌ی شش روز از شوال زمانی پذیرفته می‌شود که قضاى رمضان به طور کامل انجام شده باشد؛ یعنی اگر قضای یک روز از رمضان بر عهده‌اش باشد، شش روز شوال را روزه‌ نمی‌گیرد تا این که قضای رمضان را کامل کند....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۵) اطاعت از شوهر در روزه‌ی نفل

اگر زن بخواهد در حالی که شوهرش حضور دارد، روزه‌ی نفل بگیرد، انجام این کار فقط زمانی برایش جایز است که از شوهرش اجازه بگیرد؛ اگر شوهر اجازه نداد، روزه گرفتن بر آن زن، حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۳) حکم روزه‌ی شش روز از شوال در ماه بیست و نه روزه

اگر ماه در تقویم بیست و نه روز باشد و ماه قبلی سی روز کامل شده باشد، اصل بر باقی بودن ماه دوم و سی روز بودنش است....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۹) حکم روزه گرفتن روز جمعه یا شنبه در صورت عدم تحقق روزه روز بعد

اگر کسی فقط روز جمعه را به خاطر جمعه بودنش روزه بگیرد، مكروه است لذا به او می‌گوییم: به همراه جمعه، روز پنج‌شنبه یا شنبه را نیز روزه بگیر. اگر کسی تصمیم داشته باشد، روز جمعه و شنبه را روزه بگیرد سپس روزه شنبه را به خاطر وجود مانعی نتواند روزه بگیرد، گناه‌کار نمی‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه