چهارشنبه 1 صفر 1448
۲۴ تیر ۱۴۰۵
15 جولای 2026

(۳۹۷۲) آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

(۳۹۷۲) سوال: آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

جواب:

جایز است که شخص برای روزه‌ی نفل، در وسط روز، نیت کند؛ به دلیل: «أن النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دخل ذات يوم على أهله فسأل: هل عندكم شيء؟ قالوا: لا، قال: فإني إذاً صائم»[۱] : (روزی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزد همسرش آمد و پرسید: آیا چیزی دارید؟ گفتند: خیر، فرمود: اگر چنین است پس من روزه‌دار هستم).

اما نیت روزه در وسط روز برای روزهای خاص مانند روز عرفه، کافی نیست لذا اگر در اثنای روز نیت کند، اجر روزه گرفتن روز عرفه را نخواهد داشت زیرا وی فقط قسمتی از آن روز را روزه گرفته است. همچنین روزه‌ی شش روز از شوال که در پی رمضان می‌آید، اگر در وسط روز نیت کند، روزه‌ گرفتن یک روز كامل برایش نوشته نمی‌شود. برای مثال اگر روز اول، در وقت ظهر نیت کند سپس پنج روز را روزه‌ بگیرد، وی شش روز را روزه نگرفته است زیرا وی پنج روز و نصف روز را روزه گرفته است؛ چون اجر و پاداش از زمان نیت کردن، ثبت می‌گردد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۲] : (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کسی فقط آن چیزی را دارد که نیت کرده باشد). این شخص نیز روزه گرفتن آغاز روز را نیت نکرده است لذا روزه‌ی یک روز کامل برایش به حساب نمی‌آید.


۱-سنن نسائی : كتاب الصيام، باب النية في الصيام، شماره (۲۳۲۲).

۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز الصيام تطوعًا من دون نية سابقة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصيام تطوعًا يجوز بنية في أثناء النهار، ودليله أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- دخل ذات يوم على أهله فسأل: «هل عندكم شيء؟» قالوا: لا. قال: «فإني إذا صائم».

لكن الصوم المقيد بيوم لا يكفي فيه النية من أثناء النهار، أعني: يوم عرفة مثلا يشرع صومه، فلو لم ينو الصوم إلا في أثناء النهار لم يحصل على الأجر الذي ترتب على صوم يوم عرفة؛ لأنه لم يصم إلا بعض اليوم، وكذلك صوم الأيام الستة من شوال التابعة لرمضان، لو لم ينو الإنسان إلا في أثناء النهار لم يكتب له صيام يوم كامل.

فإذا قُدرَ أنه في أول يوم نوى من الظهر، ثم أتى بعد ذلك بصيام خمسة أيام فإنه لم يدرك صيام ستة أيام؛ لأنه صام خمسة أيام ونصف اليوم؛ إذ إن الأجر لا يكتب إلا من النية؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى». وأول النهار لم ينو أن يصومه، فلا يحصل له كمال اليوم.

مطالب مرتبط:

(۴۰۰۵) حکم تقدیم روزه نفل شوال بر قضای رمضان

خیر، چنین روزه‌ای سودی برایش ندارد و پاداش کسی‌ که روزه‌ی سنت گرفته را به دست نمی‌آورد....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۶) جایگزینی روزه ایام بیض در صورت تقارن با عادت ماهیانه

روزه‌ گرفتن سه روز از ماه، سنت است و تفاوتی ندارد که در اول، وسط یا آخر ماه باشد اما در ایام بیض بهتر است....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۷) حکم افطار روزه‌ی نفل برای همراهی با دیگران

جایز است و ایرادی ندارد؛ زیرا کسی که روزه‌ی نفل می‌گیرد، اختیار دارد که روزه‌اش را کامل نماید یا باطلش کند اما بهتر است که آن ‌را کامل نماید و فقط در صورت وجود هدف و منظور صحيح، آن ‌را باطل نماید.....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۲) حکم گرفتن روزه‌ی عرفه و روز عاشورا قبل از تکمیل قضای روزه‌ی رمضان

روزه‌ی نفل، واجب و به عهده‌ی فرد نیست اما قضای رمضان یا روزه‌ی كفاره‌ی واجب، واجب است و فرد در برابر آن مسئولیت دارد که این مسئولیت فقط با ادای آن برطرف می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۰۲۰) قضای روزه مستحب در صورت عذر شرعی زنان

هرگاه روز دوشنبه یا پنج‌شنبه با حالت‌هایی مانند حیض، عید یا ايام تشريق، مصادف ‌شود، زن در این صورت نباید روزه بگیرد؛ اما این که می‌تواند قضای آن را بگیرد یا نه، نزد من نیاز به بررسی و تأمل دارد...

ادامه مطلب …

(۳۹۹۸) آیا جمع نیت قضا و نفل در یک روزه، مانند روزه روز عرفه، جایز است؟

روزه‌ی نفل قبل از تکمیل قضای رمضان: اگر با روزه‌ای مانند روزه‌ی شش روز از شوال که تابع و به دنبال رمضان است باشد، پذیرفته نیست. ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه