پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۹۷۲) آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

(۳۹۷۲) سوال: آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

جواب:

جایز است که شخص برای روزه‌ی نفل، در وسط روز، نیت کند؛ به دلیل: «أن النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دخل ذات يوم على أهله فسأل: هل عندكم شيء؟ قالوا: لا، قال: فإني إذاً صائم»[۱] : (روزی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزد همسرش آمد و پرسید: آیا چیزی دارید؟ گفتند: خیر، فرمود: اگر چنین است پس من روزه‌دار هستم).

اما نیت روزه در وسط روز برای روزهای خاص مانند روز عرفه، کافی نیست لذا اگر در اثنای روز نیت کند، اجر روزه گرفتن روز عرفه را نخواهد داشت زیرا وی فقط قسمتی از آن روز را روزه گرفته است. همچنین روزه‌ی شش روز از شوال که در پی رمضان می‌آید، اگر در وسط روز نیت کند، روزه‌ گرفتن یک روز كامل برایش نوشته نمی‌شود. برای مثال اگر روز اول، در وقت ظهر نیت کند سپس پنج روز را روزه‌ بگیرد، وی شش روز را روزه نگرفته است زیرا وی پنج روز و نصف روز را روزه گرفته است؛ چون اجر و پاداش از زمان نیت کردن، ثبت می‌گردد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۲] : (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کسی فقط آن چیزی را دارد که نیت کرده باشد). این شخص نیز روزه گرفتن آغاز روز را نیت نکرده است لذا روزه‌ی یک روز کامل برایش به حساب نمی‌آید.


۱-سنن نسائی : كتاب الصيام، باب النية في الصيام، شماره (۲۳۲۲).

۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز الصيام تطوعًا من دون نية سابقة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصيام تطوعًا يجوز بنية في أثناء النهار، ودليله أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- دخل ذات يوم على أهله فسأل: «هل عندكم شيء؟» قالوا: لا. قال: «فإني إذا صائم».

لكن الصوم المقيد بيوم لا يكفي فيه النية من أثناء النهار، أعني: يوم عرفة مثلا يشرع صومه، فلو لم ينو الصوم إلا في أثناء النهار لم يحصل على الأجر الذي ترتب على صوم يوم عرفة؛ لأنه لم يصم إلا بعض اليوم، وكذلك صوم الأيام الستة من شوال التابعة لرمضان، لو لم ينو الإنسان إلا في أثناء النهار لم يكتب له صيام يوم كامل.

فإذا قُدرَ أنه في أول يوم نوى من الظهر، ثم أتى بعد ذلك بصيام خمسة أيام فإنه لم يدرك صيام ستة أيام؛ لأنه صام خمسة أيام ونصف اليوم؛ إذ إن الأجر لا يكتب إلا من النية؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى». وأول النهار لم ينو أن يصومه، فلا يحصل له كمال اليوم.

مطالب مرتبط:

(۳۹۸۲) حکم روزه‌ گرفتن اولین پنج‌شنبه از ماه رجب

وزه گرفتنِ اولین پنج‌شنبه از ماه رجب، هیچ اصل و اساسی ندارد و خاص قرار دادن این روز به روزه گرفتن، بدعت است.....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۰) آیا می‌توان روز عاشورا یا شش روز از شوال را به نیت قضای رمضان روزه گرفت؟

درست نیست که روزه‌ی شش روز از شوال را به جای قضای رمضان بگیری....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۵) حکم روزه سه روز در ماه: ایام بیض یا هر روزی از ماه؟

جایز است که شخص، سه روز از هر ماه را در آغاز، وسط یا پایان ماه به صورت پشت سر هم یا جدا جدا و با فاصله روزه بگیرد اما بهتر است که در ايام بيض که همان روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم است باشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۰۸) حکم روزه‌ گرفتن دهه‌ی اول ماه ذي الحجه

روزه‌ گرفتن دهه‌ی اول ماه ذي الحجه از اعمالی می‎‌باشد که به انجام آن تشویق شده است...

ادامه مطلب …

(۳۹۷۳) حکم نیت واحد برای روزه‌ی نفل دوشنبه و پنج‌شنبه

روشن است که نیت کردن، سختی و مشقت ندارد؛ کسی که آخر شب برمی‌خیزد و غذایی می‌خورد، قطعا برای روزه گرفتن از خواب بیدار شده و غذا خورده است. اگر شب دوشنبه را برخیزد و چیزی بخورد و بنوشد سپس از خوردن و نوشیدن دست بکشد، این همان روزه است....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۶) آیا می‌توان شش روز شوال را پیش از اتمام قضای رمضان روزه گرفت؟

اگر قبل از قضای رمضان، نفل شوال را روزه‌ بگیرد، فایده‌ای برایش ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه