(۳۹۶۲) سوال: این سخن به چه معنا است: «من صام يوما في سبيلِ الله أبعدَ اللهُ عنه النارَ يومَ القيامةِ سبعين خريفاً» : (هر کس یک روز را در راه الله روزه بگیرد، الله نیز آتش دوزخ را هفتاد پاییز (سال) از او دور میگرداند)؟ آیا روزه در راه الله به معنای روزه گرفتن در جهاد است یا در روزهای عادی نیز چنین میباشد؟
جواب:
روزه گرفتن در راه الله به معنای روزه گرفتن در جهاد در راه الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است زیرا روزه در جهاد، دشوار است؛ لذا کسی که مجاهد است و روزه هم میگیرد، پاداش و اجرش این است که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ چهرهاش را هفتاد پاییز (سال) از آتش دوزخ دور نماید.[۱] هفتاد پاییز به معنای هفتاد سال است. عرب، پاییز که یک فصل از سال است را بر تمام سال اطلاق میکردند از این باب که نام یک جزء از چیزی را بر تمام آن چیز میگذاشتند و این روش دستوری در لغت عرب، معروف و رایج است. اگر کسی بپرسد: چرا این اجر به هفتاد پاییز (سال) اختصاص داده شده است؟ میگوییم: به چیزهایی مثل این امور نمیتوان پاسخ داد؛ زیرا عقل ما محدود است و توانایی درک حکمت از محدود کردن این پاداش به هفتاد پاییز را ندارد. اگر رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم آن را بیشتر یا کمتر بیان مینمود نیز ما نسبت به حکمت آن هیچ علمی نداشتیم. انسان در چنین مسائلی باید کاملا تسلیم و فرمانبردار چیزی باشد که در شرع به صورت خبر یا طلب وارد شده است. حتی در طلب و امر نیز چنین است؛ مثلا از ما خواسته شده که هر شبانهروز، پنج وقت نماز بخوانیم. چرا پنج نماز؟ همچنین چرا نمازهای ظهر، عصر و عشا چهار رکعت اما نماز صبح دو رکعت باشد؟ چرا نماز صبح، هشت یا چهار رکعت، فرض نشده است؟ در برابر چنین مسائل و دستوراتی فقط باید تسلیم و فرمانبردار باشیم و بگوییم: {سُبْحَانَكَ لا عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ} [البقرة: ۳۲] : (تو پاک و منزّه هستی؛ هیچ علم و آگاهی جز آن چه خودت به ما آموختهای نداریم؛ تو همان ذات بسیار دانا و با حکمت هستی).
۱-صحیح بخاری: كتاب الجهاد والسير، باب فضل الصوم في سبيل الله، شماره (٢٨٤٠). صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب فضل الصيام في سبيل الله لمن يطبقه بلا ضرر ولا تفويت حق، شماره (١١٥٥).