دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۳۹۲۰) حکم روزه‌داری در عادت ماهیانه و جبران روزه‌های نادرست

(۳۹۲۰) سوال: پنج سال است که رمضان را روزه می‌گیرم و خیلی مراقب هستم که روزه‌ام ‌را ترک نکنم. به فضیلت روزه‌ی رمضان آن‌قدر حریص و مشتاق بودم که حتی در عادت ماهیانه هم روزه گرفتن ‌را ترک نمی‌کردم چون نمی‌دانستم که روزه نگرفتن در آن مدت و انجام قضا، واجب است. بعد از این که دانستم با این کارم با امر واجب مخالفت کرده‌ام، پشیمان شدم. وقتی ماه محرم شروع شد، تصمیم گرفتم که این ماه را روزه بگیرم و واقعا این ماه را به طور کامل به عنوان کفاره و جبران، روزه گرفتم. آیا همین کافی است یا باید کار دیگری نیز انجام دهم؟

جواب:

این که ماه محرم را به خاطر جبران روزه گرفتن در حالت حیض و عدم انجام قضای آن، روزه گرفته است؛ اگر منظورش این است که این کار را به عنوان جبران گناهی که مرتکب شده انجام داده است، جای قضا را نمی‌گیرد و پذیرفته نیست و باید قضای روزه‌هایی که در دوران حیض، افطار کرده را انجام دهد بلکه صحیح‌تر این است که بگوییم: باید قضای روزهایی که در دوران حیض، روزه گرفته است را انجام دهد زیرا روزه‌هایش در دوران حیض، صحيح نیست.

اما اگر ماه محرم را به عنوان قضای روزه‌های دوران حیض، روزه گرفته است زیرا اعتقاد داشته که آن روزه‌ها فاسد بوده و واجب است قضای آن‌ها انجام شود، صحیح می‌باشد به شرطی که این روزه‌ها به تعداد روزه‌هایی باشد که قضای آن از دوران حیض بر وی مانده است؛ اما اگر روزه‌های گرفته شده در محرم کم‌تر از روزه‌های دوران حیض باشد، باید باقی‌مانده‌ ‌را کامل نماید.

سؤال: شيخ بزرگوار! آیا این که خصوصا ماه محرم را برای روزه گرفتن انتخاب کرده، اشکالی دارد؟

جواب: وی به خاطر این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، خصوصا ماه محرم را برای روزه گرفتن انتخاب کرده است که فرمود: «أفضل الصِّيام بعدَ رمضانَ شهرُ اللهِ المحرم»[۱] : (بهترین روزه بعد از روزه‌ی رمضان، روزه در ماه الله، ماه محرم است). بنابراین وی به دلیل فضیلتش ماه محرم را برای انجام قضا انتخاب کرده است.


۱-صحیح مسلم: کتاب الصيام، باب فضل صوم المحرم، شماره (١١٦٥).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: منذ خمس سنوات بدأت أصوم رمضان؛ وحرصا مني على عدم الإفطار، وطمعا في فضل صيام رمضان، كنتُ لا أفطر أبدا حتى إذا جاءت الدورة الشهرية جهلا مني بوجوب الإفطار والقضاء، ولكني بعد أن علمتُ أنني كنت أخالف الواجب بفعلي ذلك ندمت عليه، وحينما أَهَلَّ شهر المحرم عزمت على صيامه وفعلا صمته كله كفارةً وتعويضا عن ذلك، فهل هذا يكفي، أم يلزمني شيء آخر؟

فأجاب رحمه الله تعالى صيامها شهر المحرم كفارة عما فعلته من صيام في حال الحيض وعدم قضائه إذا كانت تريد أن يكون ذلك كفارة عن ذنب فعلته فإنه لا يجزئها عن القضاء، وعليها أن تقضي ما أفطرت، بل على الأصح ما صامته في أيام الحيض؛ لأن ما صامته في أيام الحيض ليس بصحيح.

وأما إذا كانت صامت شهر المحرم قضاءً عن الأيام التي صامتها في أيام حيضها؛ لاعتقادها أنه صوم فاسد يجب عليها قضاؤه، فإن ذلك صحيح، وتكون هذه الأيام التي قضتها عن الأيام التي صامتها في حال الحيض إذا كانت في عددها، فإن كانت الأيام التي صامت أقل من عدد التي صامتها أيام الحيض فإنه يجب عليها أن تكمل ما بقي.

كونها خصت شهر المحرم بالصيام هل في هذا شيء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى – : كونها خصته لقول الرسول -عليه الصلاة والسلام-: «أفضل الصيام بعد رمضان شهر الله المحرم»، فهي خَصَّته لفضله.

مطالب مرتبط:

(۳۹۲۸) حکم تأخیر در قضای روزه به دلیل بیماری

چیزی غیر از انجام قضا بر تو واجب نیست؛ زیرا آن را به خاطر عذر شرعی، ترک کرده و تا سال بعد به تأخیر انداخته‌ای که آن عذر نیز عدم توانایی است....

ادامه مطلب …

(۳۹۴۵) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده در نوجوانی به دلیل عادت ماهیانه

باید روزه‌هایی که بر او واجب است را به طور پیاپی یا پراکنده، روزه بگیرد و قضا کند...

ادامه مطلب …

(۳۹۰۰) حکم بلعیدن آب دهان روزه‌دار در روز رمضان

انجام این کار، شایسته نیست؛ زیرا شایسته است که مسلمان، طبیعت بدن خویش را چنان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را آفریده است، قرار دهد؛ اما جمع کردن آب دهان و بلعیدن آن، مانع حرکت و جریان طبیعی آن می‌شود. برخی از علما، این کار را مکروه دانسته‌اند ....

ادامه مطلب …

(۳۸۹۶) آیا دعای خاصی برای افطار و سحری وجود دارد؟

برای هنگام افطار از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده که فرموده است: «اللهم لكَ صُمتُ وعلى رزقِكَ أفطَرتُ»[1] : (ای الله! برای تو روزه گرفتم و با رزق تو افطار نمودم)....

ادامه مطلب …

(۳۹۰۷) استفاده از ماده بی‌حس‌کننده در دندانپزشکی و حکم روزه

ماده‌ی بی‌حس کننده، روزه را باطل نمی‌کند. این ماده، موضعی است و در همان قسمت با بی‌حس کردن، تأثیر می‌گذارد...

ادامه مطلب …

(۳۹۴۱) حکم روزه در صورت تکرار عادت ماهیانه پس از پاکی موقت

روزی که این زن، یقین و اطمینان دارد که پاک بوده و پاکی را دیده سپس روزه گرفته است، روزه‌ی این روزش درست می‌باشد؛ زیرا پاک بودن از خون، پاکی است و حکم نیز به حيض بستگی دارد لذا هرگاه خون حيض یافت شود، احکام حیض ثابت می‌گردد و هرگاه پاک شود، احکامش برداشته و منتفی می‌گردد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه