پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۳۹۲۰) حکم روزه‌داری در عادت ماهیانه و جبران روزه‌های نادرست

(۳۹۲۰) سوال: پنج سال است که رمضان را روزه می‌گیرم و خیلی مراقب هستم که روزه‌ام ‌را ترک نکنم. به فضیلت روزه‌ی رمضان آن‌قدر حریص و مشتاق بودم که حتی در عادت ماهیانه هم روزه گرفتن ‌را ترک نمی‌کردم چون نمی‌دانستم که روزه نگرفتن در آن مدت و انجام قضا، واجب است. بعد از این که دانستم با این کارم با امر واجب مخالفت کرده‌ام، پشیمان شدم. وقتی ماه محرم شروع شد، تصمیم گرفتم که این ماه را روزه بگیرم و واقعا این ماه را به طور کامل به عنوان کفاره و جبران، روزه گرفتم. آیا همین کافی است یا باید کار دیگری نیز انجام دهم؟

جواب:

این که ماه محرم را به خاطر جبران روزه گرفتن در حالت حیض و عدم انجام قضای آن، روزه گرفته است؛ اگر منظورش این است که این کار را به عنوان جبران گناهی که مرتکب شده انجام داده است، جای قضا را نمی‌گیرد و پذیرفته نیست و باید قضای روزه‌هایی که در دوران حیض، افطار کرده را انجام دهد بلکه صحیح‌تر این است که بگوییم: باید قضای روزهایی که در دوران حیض، روزه گرفته است را انجام دهد زیرا روزه‌هایش در دوران حیض، صحيح نیست.

اما اگر ماه محرم را به عنوان قضای روزه‌های دوران حیض، روزه گرفته است زیرا اعتقاد داشته که آن روزه‌ها فاسد بوده و واجب است قضای آن‌ها انجام شود، صحیح می‌باشد به شرطی که این روزه‌ها به تعداد روزه‌هایی باشد که قضای آن از دوران حیض بر وی مانده است؛ اما اگر روزه‌های گرفته شده در محرم کم‌تر از روزه‌های دوران حیض باشد، باید باقی‌مانده‌ ‌را کامل نماید.

سؤال: شيخ بزرگوار! آیا این که خصوصا ماه محرم را برای روزه گرفتن انتخاب کرده، اشکالی دارد؟

جواب: وی به خاطر این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، خصوصا ماه محرم را برای روزه گرفتن انتخاب کرده است که فرمود: «أفضل الصِّيام بعدَ رمضانَ شهرُ اللهِ المحرم»[۱] : (بهترین روزه بعد از روزه‌ی رمضان، روزه در ماه الله، ماه محرم است). بنابراین وی به دلیل فضیلتش ماه محرم را برای انجام قضا انتخاب کرده است.


۱-صحیح مسلم: کتاب الصيام، باب فضل صوم المحرم، شماره (١١٦٥).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: منذ خمس سنوات بدأت أصوم رمضان؛ وحرصا مني على عدم الإفطار، وطمعا في فضل صيام رمضان، كنتُ لا أفطر أبدا حتى إذا جاءت الدورة الشهرية جهلا مني بوجوب الإفطار والقضاء، ولكني بعد أن علمتُ أنني كنت أخالف الواجب بفعلي ذلك ندمت عليه، وحينما أَهَلَّ شهر المحرم عزمت على صيامه وفعلا صمته كله كفارةً وتعويضا عن ذلك، فهل هذا يكفي، أم يلزمني شيء آخر؟

فأجاب رحمه الله تعالى صيامها شهر المحرم كفارة عما فعلته من صيام في حال الحيض وعدم قضائه إذا كانت تريد أن يكون ذلك كفارة عن ذنب فعلته فإنه لا يجزئها عن القضاء، وعليها أن تقضي ما أفطرت، بل على الأصح ما صامته في أيام الحيض؛ لأن ما صامته في أيام الحيض ليس بصحيح.

وأما إذا كانت صامت شهر المحرم قضاءً عن الأيام التي صامتها في أيام حيضها؛ لاعتقادها أنه صوم فاسد يجب عليها قضاؤه، فإن ذلك صحيح، وتكون هذه الأيام التي قضتها عن الأيام التي صامتها في حال الحيض إذا كانت في عددها، فإن كانت الأيام التي صامت أقل من عدد التي صامتها أيام الحيض فإنه يجب عليها أن تكمل ما بقي.

كونها خصت شهر المحرم بالصيام هل في هذا شيء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى – : كونها خصته لقول الرسول -عليه الصلاة والسلام-: «أفضل الصيام بعد رمضان شهر الله المحرم»، فهي خَصَّته لفضله.

مطالب مرتبط:

(۳۹۲۶) حکم تأخیر طولانی در قضای روزه به دلیل جراحی

اگر قضای روزه‌ی رمضان را به خاطر عذر شرعی ترک کرده باشد چنان که اگر مثلا بعد از عمل جراحی دچار ضعف بدنی بوده است، گناهی بر او نیست و هر وقت توانست باید قضایش را انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۳۹۲۷) حکم تأخیر در قضای روزه به علت عادت ماهیانه

كفاره‌ای بر او نیست؛ فقط باید قضای روزه‌هایی که بر او باقی مانده را انجام دهد. به خاطر تأخیر نیز گناهی بر او نیست زیرا زمانی به حيض دچار شده که خارج از انتظار و محاسبه‌ی وی بوده است....

ادامه مطلب …

(۳۸۹۵) آیا خوردن غذای سحری از جمله شروط روزه‌ی نفل می‌باشد؟

به هر حال باید گفت: خوردن سحری برای روزه، واجب نیست و تفاوتی ندارد که روزه‌ی فرض یا روزه‌ی نفل باشد؛ اما بهتر است که خورده شود....

ادامه مطلب …

(۳۹۴۰) حکم روزه‌داری در صورت پاک شدن از عادت ماهیانه در طول روز

روزی که در آن عادت ماهیانه شده، روزه‌اش باطل می‌شود و بقيه‌ی آن روز را می‌خورد و می‌نوشد سپس قضای آن را انجام می‌دهد؛ اما درباره‌ی روزی که پاک می‌شود، علما دو دیدگاه دارند:...

ادامه مطلب …

(۳۹۴۲) حکم قضای روزه با وجود تردید در تعداد روزهای فوت‌شده

اگر فرضا تردید داشته باشی که پنج یا شش روز روزه نگرفته‌ای، فقط قضای پنج روز بر تو واجب است؛ زیرا پنج روز، قطعی و یقینی است اما در مورد روزهای بیشتر، شک وجود دارد ....

ادامه مطلب …

(۳۹۲۳) حکم تأخیر در قضای روزه رمضان

قضای روزه با تأخیر کردن برداشته نمی‌شود. بنابراین باید قضا را انجام دهد تا مسئولیت از وی برداشته شود.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه