پنج‌شنبه 30 صفر 1448
۲۲ مرداد ۱۴۰۵
13 آگوست 2026

(۳۹۲۰) حکم روزه‌داری در عادت ماهیانه و جبران روزه‌های نادرست

(۳۹۲۰) سوال: پنج سال است که رمضان را روزه می‌گیرم و خیلی مراقب هستم که روزه‌ام ‌را ترک نکنم. به فضیلت روزه‌ی رمضان آن‌قدر حریص و مشتاق بودم که حتی در عادت ماهیانه هم روزه گرفتن ‌را ترک نمی‌کردم چون نمی‌دانستم که روزه نگرفتن در آن مدت و انجام قضا، واجب است. بعد از این که دانستم با این کارم با امر واجب مخالفت کرده‌ام، پشیمان شدم. وقتی ماه محرم شروع شد، تصمیم گرفتم که این ماه را روزه بگیرم و واقعا این ماه را به طور کامل به عنوان کفاره و جبران، روزه گرفتم. آیا همین کافی است یا باید کار دیگری نیز انجام دهم؟

جواب:

این که ماه محرم را به خاطر جبران روزه گرفتن در حالت حیض و عدم انجام قضای آن، روزه گرفته است؛ اگر منظورش این است که این کار را به عنوان جبران گناهی که مرتکب شده انجام داده است، جای قضا را نمی‌گیرد و پذیرفته نیست و باید قضای روزه‌هایی که در دوران حیض، افطار کرده را انجام دهد بلکه صحیح‌تر این است که بگوییم: باید قضای روزهایی که در دوران حیض، روزه گرفته است را انجام دهد زیرا روزه‌هایش در دوران حیض، صحيح نیست.

اما اگر ماه محرم را به عنوان قضای روزه‌های دوران حیض، روزه گرفته است زیرا اعتقاد داشته که آن روزه‌ها فاسد بوده و واجب است قضای آن‌ها انجام شود، صحیح می‌باشد به شرطی که این روزه‌ها به تعداد روزه‌هایی باشد که قضای آن از دوران حیض بر وی مانده است؛ اما اگر روزه‌های گرفته شده در محرم کم‌تر از روزه‌های دوران حیض باشد، باید باقی‌مانده‌ ‌را کامل نماید.

سؤال: شيخ بزرگوار! آیا این که خصوصا ماه محرم را برای روزه گرفتن انتخاب کرده، اشکالی دارد؟

جواب: وی به خاطر این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، خصوصا ماه محرم را برای روزه گرفتن انتخاب کرده است که فرمود: «أفضل الصِّيام بعدَ رمضانَ شهرُ اللهِ المحرم»[۱] : (بهترین روزه بعد از روزه‌ی رمضان، روزه در ماه الله، ماه محرم است). بنابراین وی به دلیل فضیلتش ماه محرم را برای انجام قضا انتخاب کرده است.


۱-صحیح مسلم: کتاب الصيام، باب فضل صوم المحرم، شماره (١١٦٥).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: منذ خمس سنوات بدأت أصوم رمضان؛ وحرصا مني على عدم الإفطار، وطمعا في فضل صيام رمضان، كنتُ لا أفطر أبدا حتى إذا جاءت الدورة الشهرية جهلا مني بوجوب الإفطار والقضاء، ولكني بعد أن علمتُ أنني كنت أخالف الواجب بفعلي ذلك ندمت عليه، وحينما أَهَلَّ شهر المحرم عزمت على صيامه وفعلا صمته كله كفارةً وتعويضا عن ذلك، فهل هذا يكفي، أم يلزمني شيء آخر؟

فأجاب رحمه الله تعالى صيامها شهر المحرم كفارة عما فعلته من صيام في حال الحيض وعدم قضائه إذا كانت تريد أن يكون ذلك كفارة عن ذنب فعلته فإنه لا يجزئها عن القضاء، وعليها أن تقضي ما أفطرت، بل على الأصح ما صامته في أيام الحيض؛ لأن ما صامته في أيام الحيض ليس بصحيح.

وأما إذا كانت صامت شهر المحرم قضاءً عن الأيام التي صامتها في أيام حيضها؛ لاعتقادها أنه صوم فاسد يجب عليها قضاؤه، فإن ذلك صحيح، وتكون هذه الأيام التي قضتها عن الأيام التي صامتها في حال الحيض إذا كانت في عددها، فإن كانت الأيام التي صامت أقل من عدد التي صامتها أيام الحيض فإنه يجب عليها أن تكمل ما بقي.

كونها خصت شهر المحرم بالصيام هل في هذا شيء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى – : كونها خصته لقول الرسول -عليه الصلاة والسلام-: «أفضل الصيام بعد رمضان شهر الله المحرم»، فهي خَصَّته لفضله.

مطالب مرتبط:

(۳۸۹۶) آیا دعای خاصی برای افطار و سحری وجود دارد؟

برای هنگام افطار از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده که فرموده است: «اللهم لكَ صُمتُ وعلى رزقِكَ أفطَرتُ»[1] : (ای الله! برای تو روزه گرفتم و با رزق تو افطار نمودم)....

ادامه مطلب …

(۳۹۰۱) حکم بلعیدن آب دهان در حالت سرماخوردگی هنگام روزه‌داری

اگر روزه‌دار آب دهانش را ببلعد، روزه‌اش باطل نمی‌شود و کسی‌ نمی‌تواند بگوید که روزه‌دار با فرو بردن آب دهانش، روزه را خورده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۴۶) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده به دلیل منع والدین

نخست پدران و مادران را درباره‌ی فرزندانشان سفارش می‌کنم که هنوز به سن بلوغ و تکلیف نرسیده‌اند و می‌خواهند روزه بگیرند؛ این‌ افراد باید از خشم و غضب الله جَلَّ‌جَلَالُهُ تقوا و پرهیز نمایند و مانع روزه‌ گرفتن فرزندانشان نشوند....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۷) حکم روزه‌های قضای مادر متوفی در صورت نامعلوم بودن تعداد روزها

ابتدا بهتر است از پدر یا افراد بزرگ‌تر از خود بپرسی که در قبال این روزه‌هایی که بر مادرت واجب بوده است، چه کاری انجام داده‌اند؟ همچنین روزه‌هایی که بر عهده‌ی مادرت است: اگر بیماری عادی داشته که منجر به مرگ وی شده باشد، چیزی بر او واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۴۸) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده به دلیل ناآگاهی از سن تکلیف

ظرم این است که اگر در سرزمینی دور از علم شرعي و علما بوده و خود و خانواده‌اش علم و آگاهی نداشته‌اند، قضا بر او واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۱۴) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده به دلیل بیماری و تأخیر در جبران آن

واجب است قضای آن ماه رمضان که بر اثر تصادف، بیهوش بوده‌ای را انجام دهی و جایز نیست که آن ‌را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازی مگر این که عذری داشته باشی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه