یکشنبه 12 رمضان 1447
۱۰ اسفند ۱۴۰۴
1 مارس 2026

(۳۸۸۰) حکم روزه‌داری در سفر از منطقه گرم‌سیر به منطقه سردسیر یا کوتاه‌روز

(۳۸۸۰) سوال: حکم شخص روزه‌داری که از منطقه‌ی گرم‌سیر به منطقه‌ی سردسیر یا سرزمینی که روز در آن کوتاه است، سفر می‌کند چیست؟

جواب:

چیزی در این حالت بر عهده‌ی او نیست؛ اگر توان این کار را داشته باشد، اشکالی ندارد چون این کار، عبادت را برایش آسان‌تر می‌کند که این مسئله، مطلوب و درست است. در حدیث آمده است که: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصب على رأسه الماء من العطش وهو صائم»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که روزه‌دار بود از شدت تشنگی، روی سرش آب می‌ریخت). ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا نیز وقتی روزه‌دار بود، لباسش را مرطوب می‌نمود. همچنین انس ابن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ حوضی داشت که هنگام روزه، در آب آن فرو ‌رفته و غوطه‌ور می‌شد.

تمام این‌ها برای کاستن از سختی عبادت است و هر اندازه که انجام عبادت بر انسان آسان‌تر شود، با تلاش و نشاط بیشتری به انجام آن خواهد پرداخت و آن‌ را با آرامش و راحتی انجام می‌دهد؛ بدین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نماز خواندن در زمانی که فرد برای انجام قضای حاجت، تحت فشار می‌باشد، نهی نموده و فرموده است: «لا صلاة بحضرة الطعام ولا هو يدافعه الأخبثان»[۲] : (وقتی که غذا حاضر و آماده باشد و همچنین هنگامی که ادرار و مدفوع به شخص فشار بیاورد، نمازش کامل نیست). تمام این‌ها بدین خاطر است که انسان با آرامش و راحتی به پروردگارش روی آورده و عبادتش را ادا کند. بنابراین ایرادی ندارد که روزه‌‌دار در اتاق خنک، جلوی کولر و… باشد.


۱-تخریج آن گذشت.

۲-صحيح مسلم: كتاب المساجد ومواضع الصلاة، باب كراهة الصلاة بحضرة الطعام… شماره (٥٦٠).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في الصائم الذي يسافر من منطقته الحارة إلى منطقة باردة في الجو، أو إلى بلد يكون النهار قصيرًا فيه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا حرج عليه في ذلك، إذا كان قادرًا على هذا الشيء فإنه لا حرج أن يفعل؛ لأن هذا من فعل ما يُخفّف العبادة عليه، وفعل ما يخفف العبادة عليه أمرٌ مطلوب، وقد «كَانَ النَّبِيُّ -عليه الصلاة والسلام- يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ اللَمَاءَ مِنَ الْعَطَشِ وهو صَائِمٌ». وكان ابن عمر رضي الله عنهما يبل ثوبه وهو صائم ، وذُكر أن الأنس بن مالك رضي الله عنه حوضا من الماء ينزل فيه وهو صائم.

كل هذا من أجل تخفيف أعباء العبادة، وكلما خفت العبادة على المرء صار أنشط له على فعلها، وفعلها وهو مطمئن مستريح، ولهذا نهى النبي – عليه الصلاة والسلام- أن يصلي الإنسان وهو حاقن- أي: محصور بالبول فقال عليه الصلاة والسلام: «لَا صَلَاةَ بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ، وَلَا هُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ». كل ذلك من أجل أن يؤدي الإنسان العبادة وهو مستريح مطمئن مقبل على ربه، وعلى هذا فلا مانع من أن يبقى الصائم حول المكيف وفي غرفة باردة، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۳۸۴۶) حکم استفاده از خوشبوکننده دهان برای روزه‌دار

خوشبوکننده‌ی دهان در صورتی که دارای ذراتی که با رسیدن آن‌ها به معده، روزه باطل می‌شود نباشد، ایرادی ندارد اما اگر دارای چنین ذراتی باشد استفاده از آن برای روزه‌دار، جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۸۷۵) حکم مضمضه در ماه رمضان

مضمضه (شستن دهان و چرخاندن آب در آن) در وضو و غسل، واجب است و فرقی ندارد که در رمضان یا غیر رمضان باشد و این که شخص، روزه‌دار باشد یا در حال روزه نباشد. برای انسان جایز نیست که در انجام آن، خلل وارد کند اما روزه‌‌دار نباید در انجام آن مبالغه و زیاده‌روی کند....

ادامه مطلب …

(۳۸۴۰) حکم تزریق آمپول تقویتی برای روزه‌دار

تزریق آمپول تقویتی که فرد روزه‌دار را از خوردن و نوشیدن بی‌نیاز کند، جایز نیست مگر در مواقع اضطراری که در این حالت، تزریق می‌کند و باید قضای آن روزه را به جا آورد.....

ادامه مطلب …

(۳۸۶۸) حکم روزه در صورت احتلام در ماه رمضان

غسل می‌کند، روزه‌اش را به پایان می‌رساند و چیزی بر وی لازم نیست؛ زیرا احتلام که با انزال منی همراه باشد، روزه را باطل نمی‌کند زیرا بی‌اختیار رخ می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۵۳) حکم استفاده از اسپری بینی در ماه رمضان

این اسپری که استفاده می‌کنی، فقط چیزی شبیه گاز است که بخار می‌شود و به معده نمی‌رسد لذا وقتی روزه‌دار هستی، استفاده از آن ایرادی ندارد و روزه‌ات باطل نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۸۷۳) در حالت روزه، مضمضه (شستن دهان) را چگونه باید انجام داد؟

مضمضه برای روزه‌دار همانند سایر مردم انجام می‌شود؛ یعنی آب را در دهانش می‌ریزد، در دهانش حرکت می‌دهد آن را بیرون می‌ریزد. اگر مقداری از آب، بی‌اختیار وارد حلقش شود، روزه باطل نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه