سه‌شنبه 16 ذیحجه 1447
۱۲ خرداد ۱۴۰۵
2 ژوئن 2026

(۳۸۷۱) حکم روزه‌داری در صورت جنابت قبل از سحر و عدم انجام غسل

(۳۸۷۱) سوال: شخصی که قبل از وقت سحر یا در وقت سحر دچار جنابت ‌شود سپس سحری ‌بخورد و بعد از اذان فجر، نیت کند که روزه بگیرد سپس در حالی ‌که نمازش را نخوانده و غسل نکرده است تا مغرب بخوابد، حکمش چیست؟ با توجه به این ‌که همسرش به او رسیدگی می‌کند اما وی با وجود این که بیدار است سخن همسرش را گوش نمی‌دهد.

جواب:

اگر این مرد در این روز یا دیگر روزها نماز را ترک می‌کند، روزه‌اش باطل است و پذیرفته نمی‌شود؛ زیرا روزه‌ی كافر، درست نیست و تارك نماز، كافر است؛ یعنی دچار کفر اكبر شده که او را از اسلام خارج می‌کند و مرتد به شمار می‌رود. اگر با همین حالت بمیرد، از کسانی است که برای همیشه در آتش دوزخ خواهد ‌ماند و با فرعون، هامان، قارون و أبيّ بن خلف محشور خواهند شد؛ اما اگر فقط در همان روز نمازش را ترک کرده و معمولا نماز می‌خواند، بدون تردید مرتکب گناه بزرگی شده است ولی کافر نیست و روزه‌اش صحيح می‌باشد زیرا طهارت و پاکی از جنابت، از شروط صحت روزه نیست لذا اگر  روزه‌دار با جنابت، صبح کند، روزه‌اش صحيح است؛ يعني اگر در آخر شب دچار جنابت شود سپس سحری بخورد و تنها بعد از طلوع فجر غسل کند، روزه‌اش صحيح است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَالآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ مِنْ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيام إِلَى اللَّيْلِ} [البقرة: ۱۸۷] : (اکنون با آنان هم‌بستری کنید و آن‌چه را که الله برایتان مقدّر نموده، جویا شوید؛ و بخورید و بیاشامید تا روشنی فجر در سپیده‌دم از سیاهی شب برایتان آشکار گردد؛ سپس روزه را تا این که شب فرا برسد تکمیل نمایید)؛ این مستلزم این می‌باشد که جایز است شخص تا طلوع فجر هم‌بستری نماید و لازمه‌ی این نیز چنین می‌شود که وی غسل نخواهد کرد تا این که فجر، طلوع کند و بدین خاطر است که: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصبح جنباً من غیر حُلُم ثم يصوم»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالت جنابت که ناشی از احتلام نبود، صبح می‌کرد سپس روزه می‌گرفت).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما حكم من يكون عليه جنابة قبل وقت الشحور، أو أثناء وقت السحور، ثم تسحر، وبعد الأذان نوى الإمساك، ثم ذهب ونام، ولم يُصلِّ، ولم يغتسل من الجنابة، ونام حتى المغرب، ولم يصل، ولم يغتسل، علما بأن الزوجة قامت بأمره، وهو مستيقظ، ولم يسمع كلامها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا كان هذا الرجل يَدَعُ الصلاة في هذا اليوم وفي غيره فإنه لا صيام له، وصيامه باطل مردود عليه؛ لأن الصيام لا يصح من كافر، وتارك الصلاة كافر كفرًا أكبر مُحرِجًا عن الملة، وهو مرتد عن الإسلام، إذا مات على هذه الحال فهو من أهل النار المخلَّدين فيها، الذين يُخشَرون مع فرعون وهامان وقارون وأبي بن خلف.

أما إذا كان تركها في ذلك اليوم وحده، وكان من عادته أن يُصلي فلا شك أنه أتى إنما عظيما، ولكنه لا يَكْفُر بذلك، وصيامه صحيح؛ لأنه ليس من شرط الصيام الطهارة من الجنابة. ولهذا لو أن الإنسان أصبح جنبا وهو صائم كان صومه صحيحًا، يعني: لو أنه حصلت عليه جنابة في آخر الليل، ثم تسحر، ولم يغتسل إلا بعد طلوع الفجر، فإن صيامه صحيح.

ودليل ذلك قوله تعالى: ﴿ فَالْنَ بَشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا القِيَامَ إِلَى اليل ﴾ [البقرة: ۱۸۷]. وهذا يقتضي أنه يجوز أن يُجامِع إلى أن يطلع الفجر، ومن لازم ذلك أنه لن يغتسل إلا بعد طلوع الفجر، ولهذا «كَانَ النَّبِيُّ -عليه الصلاة والسلام – يُصْبِحُ جُنُبا مِنْ غَيْرِ حُلُمٍ، ثُمَّ يَصُومُ».

مطالب مرتبط:

(۳۸۴۴) حکم سرمه یا قطره برای روزه دار

برای روزه‌دار جایز است که در چشم و گوشش قطره بچکاند و سرمه استفاده کند. چنان‌چه طعمش را در حلق احساس کند نیز ایرادی ندارد زیرا این، خوردنی و نوشیدنی نبوده و معادل خوردن و نوشیدن نیست....

ادامه مطلب …

(۳۸۶۸) حکم روزه در صورت احتلام در ماه رمضان

غسل می‌کند، روزه‌اش را به پایان می‌رساند و چیزی بر وی لازم نیست؛ زیرا احتلام که با انزال منی همراه باشد، روزه را باطل نمی‌کند زیرا بی‌اختیار رخ می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۷۰) حکم روزه در صورت جنب بودن تا بعد از اذان فجر

هرگاه اذان فجر گفته شود و کسی بخواهد روزه بگیرد در حالی که دچار جنابت است، ایرادی ندارد که روزه بگیرد و بعد از طلوع فجر، غسل کند...

ادامه مطلب …

(۳۸۴۳) آیا قطره‌ای که در چشم انداخته می‌شود، روزه را باطل می‌کند؟

قطره‌ای که در چشم انداخته می‌شود اگر در حال روزه استفاده ‌شود، روزه را باطل نمی‌کند حتی اگر طعمش را در حلق احساس کند...

ادامه مطلب …

(۳۸۵۸) حکم استفراغ عمدی در حالت روزه‌داری

اگر نمی‌دانستی که این کار روزه‌ات را باطل می‌کند، قضای روزه بر تو واجب نیست زیرا از روی جهل و ناآگاهی روزه‌ات را باطل کرده‌ای و کسی ‌که از روی ناآگاهی یک باطل ‌کننده‌ را انجام دهد، روزه‌اش باطل نمی‌شود؛ اما اگر می‌دانستی که استفراغِ عمدی، موجب باطل شدن روزه می‌شود، گناه‌کار هستی و باید قضای روزه‌ات را انجام دهی...

ادامه مطلب …

(۳۸۸۵) حکم هم‌بستری در ماه رمضان به دلیل ناآگاهی از حکم آن

اگر واقعا جاهل بوده و تصور می‌کرده که روزه فقط با خوردن و نوشیدن باطل می‌شود و هم‌بستری روزه را باطل نمی‌کند، چیزی بر او واجب نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه