دوشنبه 21 شعبان 1447
۲۰ بهمن ۱۴۰۴
9 فوریه 2026

(۳۸۲۴) جبران فدیه ناقص و حکم شرعی آن

(۳۸۲۴) سوال: به خاطر بیماری، بیست روز از رمضان را روزه نگرفتم و به عنوان فديه، به افراد مسکین غذا دادم اما ظاهرا این مقدار از فدیه با مقداری که دستور قرآن است، مساوی نیست. اکنون چه کاری باید انجام دهم؟

جواب:

اگر امیدی به درمان بیماری‌ات که به خاطرش روزه‌ی رمضان را نگرفته‌ای نیست، همان طور که معروف می‌باشد واجب است فدیه بدهی. منظور از فدیه، غذا دادن به یک فرد مسكين در ازای هر روز است؛ این کار را می‌توان به دو روش انجام داد:

روش اول: فرد می‌تواند به تعداد آن روزها، ناهار یا شام درست کند و مساكين را به تناول آن دعوت نماید.

روش دوم: در ازای هر روز، یک کیلو یا حدود آن از برنج یا گندم را به هر فرد مسکین بدهد.

این در صورتی است که امیدی به درمان بیماری نباشد اما اگر امیدی به درمان بیماری باشد، واجب است منتظر بماند تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی شفا عطا نماید سپس روزه بگیرد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (هر کس که مریض یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أفطرتُ في رمضان ما يقارب عشرين يوما بسبب مرض، وأعطيتُ مساكين فدية إطعام، والظاهر بأن هذه الفدية لا تساوي ما أمر به القرآن، فما العمل في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا كان إفطارك لرمضان لمرض لا يُرجَى برؤه، فالواجب عليك الفدية كما هو معروف، والفدية هي إطعام مسكين لكل يوم، وإطعام المسكين لكل يوم يكون على وجهين:

الوجه الأول: أن يَصنَع غداءً أو عشاء، فيدعو إليه من المساكين بعدد ما عليه من الأيام.

الوجه الثاني: أن يُطعِمهم أرزا أو قمحا، كيلو -أو ما يقاربه- لكل واحد.

هذا إذا كان المرض لا يُرجَى برؤه، أما إذا كان مرض يرجى برؤه فإن الواجب الانتظار حتى يَشفَيه الله ثم يصوم؛ لقوله تعالى: ﴿ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرُ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

مطالب مرتبط:

(۳۷۷۹) حکم نماز خواندن در رمضان و ترک آن در غیر رمضان

متأسفانه نشاط مسلمانان در عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان طور که عادت دارند کم می‌شود و این افراد نیز به کفر باز می‌گردند همانند مسلمانانی که از فعالیت و تلاش به تنبلی و سستی باز می‌گردند....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۱) حکم روزه شخصی که سخنان بیهوده می‌گوید

روزه‌اش درست است؛ اما شایسته است که شخص روزه‌دار، وقتش را با طاعت و عبادت‌ هم‌چون نماز، قرآن، ذكر و... مشغول و آباد کند اما سخن لغو و بیهوده، فقط موجب زیان و خسارت انسان است...

ادامه مطلب …

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۸۰۰) روزه‌دار چه زمانی باید از خوردن و نوشیدن دست بکشد؟

هرگاه روشنی فجر در آسمان، نمایان شد و آشکار گشت، واجب است که شخص از خوردن و نوشیدن دست بکشد

ادامه مطلب …

(۳۷۷۵) حکم کسی که از روی جهل رمضان را روزه نگرفته است

اگر روزه را از روی جهل، ترک کرده و گمان برده که روزه بر وی واجب نیست مانند دختر کوچکی که با حیض به بلوغ برسد و گمان کند که فقط با کامل شدن پانزده سالگی بالغ خواهد شد. در این صورت بر وی واجب است قضای رمضان را به جا آورد زیرا واجبات و فرایض با جهل، ساقط نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۱) حکم روزه‌داری و قضای روزه‌های زن در حالت نفاس، بارداری و شیردهی

دیدگاه برتر و راجح در این مسئله چنین است که: بر زن باردار و زن شیرده واجب است که حتما قضای روزه را ادا کند زیرا نهایت امر، این است که وی را فرد مریضی به شمار آوریم و الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نیز قضای روزه را بر شخص مريض واجب نموده.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه