پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۷۹۲) قضای روزه‌های فوت‌شده و تکلیف شرعی در قبال آن

(۳۷۹۲) سوال: الحمدلله جوانی پایبند به دین هستم اما خود را بی‌عیب نمی‌دانم. روزه گرفتن چند روز از رمضان سال‌های گذشته بدون عذر از من فوت شده و آن را روزه نگرفته‌ام. البته تعداد آن روزها را نمی‌دانم. اکنون که الحمدلله پایبند شده‌ام، می‌خواهم که مسئولیت روزه‌ی آن چند روز را از دوشم بردارم؛ لطفا توضیح دهید که چه کاری باید انجام دهم.

جواب:

ابتدا به برادرمان بابت این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر وی منت نهاده و بعد از کج‌روی به وی استقامت و هدایت بخشیده است تبریک می‌گویم. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم وی را ثابت‌قدم بگرداند و از فضلش به وی ببخشد. خوشا به حالش که چنین نعمتی نصیبش شده است لذا باید بر آن پایبند باشد و باید از هر چیزی که آن را خدشه‌دار یا در آن خلل ایجاد کند دوری کند. پوشیده نیست که چنین جوانی دوستانی از گذشته دارد که او را به سوی هوا و هوس دعوت می‌کنند لذا باید از آنان پرهیز نماید، دوری گزیند و در مقابل اذیت و آزاری که به او می‌رسانند صبر داشته باشد زیرا شاید وی را اذیت کرده و به او بگویند: تو تندرو و سخت‌گیر هستی! چه چیزی تو را از راه اول برگردانده است؟ و چنین جملاتی که نادانان می‌گویند؛ اما وی باید از آنان دوری کند، در مقابل اذیت و آزاری که به او می‌رسانند صبر داشته باشد و دوستان بهتری برای خود برگزیده و جایگزین آنان قرار دهد.

در مورد روزه‌ها و نمازهایی که از وی فوت شده و آن را ترک کرده است باید بداند که توبه، گذشته را پاک می‌کند و نیاز به قضای نماز و روزه‌های فوت شده نیست. بر وی واجب است به اصلاح حال خویش بپردازد، عمل صالح و شایسته انجام دهد، به پاداش پروردگارش امید داشته باشد و از عذابش بترسد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز گذشته را می‌آمرزد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب ملتزم، والحمد لله، ولا أُزكّي نفسي، وقد فاتتني أيام من رمضان في السنوات الماضية لم أصمها، وبدون عذر، والآن بعد أن هداني الله عز وجل، وأحمد الله على ذلك، أريد أن تبرأ ذمتي من هذه الأيام، فماذا أفعل، علما بأنني لا أعرف عدد هذه الأيام؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أُهنّى أخانا بما من الله به عليه من الاستقامة بعد الاعوجاج، وأسأل الله تعالى أن يُثبته على ذلك، ويَزِيده من فضله، وهنيئا له بهذا فَلْيثبت عليه، وليتجنَّب كل شيء يخدِشُه أو ينقصه، ومن المعلوم أن مثل هذا الشاب يكون له أصحاب مِن قَبْلُ يدعونه إلى الهوى، فليتجنب هؤلاء الأصحاب، وليبتعد عنهم، وليصبر على أذاهم؛ فإنهم قد يؤذونه، فقد يقولون له: أنت مُتشدّد، أنت متزمت، ما الذي صرفك عن طريقك الأولى؟ وما أشبه ذلك، مما يقع من السفهاء، لكن ليتجنبهم، وليصبر على أذاهم، وليستبدل بهم خيرا منهم.

أما ما مضى عليه من الصيام والصلاة مما تركه فإن التوبة تهدم ما قبلها، وليس عليه قضاء ما فات عليه أن يصلح حاله، ويعمل عملا صالحا، ويرجو ثواب رَبِّه، ويخاف عذابه، وعفا الله عما سلف.

مطالب مرتبط:

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۸۱۱) حکم روزه در صورت استفاده از داروی بیهوشی در عمل جراحی

این روزه‌ صحيح است و نیازی به اعاده و دوباره گرفتن آن نیست؛ زیرا عمل جراحی، روزه را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۰) یک روز از رمضان را روزه نگرفته‌ام؛ آیا به جای آن، یک روز را روزه بگیرم یا دو ماه؟

اگر با چیزی غیر از جماع روزه‌اش را افطار کرده و روزه نگرفته است، فقط باید به درگاه الله توبه کند و قضای آن روز که افطار کرده است را به جای آورد....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۱) حکم به تاخیر انداختن خوردن تا فرا رسیدن اذان صبح

شخص می‌تواند بخورد و بنوشد تا زمانی که سپیده‌دم برایش آشکار شود؛ اگر در صحرا باشد آن را ببیند یا صدای اذانی که اطمینان دارد آن مؤذن هنگام طلوع فجر اذان می‌گوید را بشنود....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۴) احکام آیه فدیه و روزه در سوره بقره

معنای این آیه‌ی کریمه این است که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در آغاز که روزه را فرض نمود، به روزه‌دار حق انتخاب داد که روزه بگیرد یا غذا دهد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه