یکشنبه 2 ربیع‌الثانی 1448
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
13 سپتامبر 2026

(۳۷۸۳) حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته روزه نگرفته

(۳۷۸۳) سوال: حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته را از روی سهل‌انگاری، نادانی، بی‌توجهی و پیروی از هوس و شیطان، روزه نگرفته باشد چیست؟ اکنون بعد از گذشت چند سال، باید قضای آن روزه‌ها‌ را به جا آورد؟

جواب:

بیشتر علما بر این نظر هستند که قضا بر وی لازم است و اگر قضا نکند، توبه‌اش درست نخواهد بود اما دیدگاه برتر و راجح این است که قضا لازم نیست. این به معنای تخفیف و نرمی با این شخص نیست بلکه سخت‌گیری بر وی است! زیرا حتی اگر قضا را به جا آورد نیز هرگز از وی پذیرفته نمی‌شود لذا انجام کاری که پذیرفته نمی‌شود چه فایده‌ای دارد؟ بدین خاطر گفتیم پذیرفته نمی‌شود زیرا کسی که عامدانه و بدون عذر، انجام یک عبادت وقت‌دار را به تأخیر بیاندازد سپس آن ‌را انجام دهد، در زمانی غیر از آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نموده‌اند، انجام داده است لذا این عبادتش مردود خواهد بود؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو رد»[۱] : (هر کس عملی انجام دهد که دین و امر ما بر آن نباشد، مردود است)؛ یعنی به خودش برمی‌گردد و در نتیجه بر کسی که برای مدت چند سال، روزه‌ی رمضان را ترک کرده، واجب است که به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نماید، اعمال نیک و شایسته انجام دهد، پایبند باشد و ثبات و استواری را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کند.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من تَرَك سنوات لم يصم رمضان فيها تساهلا، أو جَهْلًا، أو عدم مبالاة واتباعًا للهوى والشيطان؟ وهل يقضي الآن بعد هذه السنوات ما فاته، خصوصًا إذا كان تَرْكُه هذا منذ سنوات مضت؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أكثر أهل العلم على أنه يلزمه القضاء، فإن لم يفعل لم تصح توبته، ولكن القول الراجح أنه لا يلزمه القضاء، نقول هذا ليس رفقا به، ولكن تشديدا عليه؛ لأنه لو قضى لن يُقبل منه، فما الفائدة في عمل لا يُقبل ؟ وإنما قلنا: إنه لا يقبل منه؛ لأنَّ مَن تعمَّد تأخير العبادة المؤقتة عن وقتها بلا عذر، ثم أتى بها، فقد أتى بها على غير ما أمر الله به ورسوله، فتكون مردودة عليه؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ». أي مردود عليه، وعلى هذا الذي ترك هذه السنوات من رمضان أن يتوب إلى الله، ويُصْلِحَ العمل ويستقيم، ويسأل الله الثبات.

مطالب مرتبط:

(۳۷۷۷) حکم کسی که ماه رمضان را روزه می‌گیرد اما نماز نمی‌خواند

روزه‌ی رمضان از کسی که نماز نمی‌خواند، پذیرفته نیست و مردود است؛ چون کسی که نماز نمی‌خواند، كافر و مرتد می‌باشد که از دین اسلام خارج شده است در حالی ‌که از جمله شروط صحت عبادت، مسلمان بودن است....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۱) چگونگی جبران ترک روزه

توبه موجب آمرزیده شدن گذشته‌ می‌شود و واجب نیست که قضای روزه یا نماز آن مدت را انجام دهد؛ بلکه باید زیاد به عبادت‌های نفل، استغفار و توبه به درگاه پروردگارش مشغول شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۸) رؤیت هلال ماه رمضان در صحرا و اختلاف با شهرها

شخصی که در صحرا زندگی می‌کند، باید پیرو حکومت سرزمینش باشد به طوری که اگر مردم روزه گرفتند، او نیز روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۰) حکم روزه نگرفتن در سفر در ماه رمضان

خودِ سفر، عذر و دلیلی برای جواز روزه نگرفتن است و تفاوتی ندارد که سخت باشد یا نباشد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۶) حکم قضای روزه‌ی سالهای پیش

در مورد روزهایی از رمضان که روزه نگرفته‌ای نیز لازم نیست که قضایش را انجام دهی بلکه توبه و بازگشت به سوی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پناه بردن به او، همگی را می‌زداید...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۹) حکم خوردن روزه در سفر هنگام توقف کوتاه در مسیر

برایتان جایز است که این سه روز را تا رسیدن به کشور یا شهرتان روزه نگیرید؛ زیرا انسان تا وقتی که به سرزمینش برسد، مسافر محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه