سه‌شنبه 26 ربیع‌الاول 1448
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
8 سپتامبر 2026

(۳۸۱۷) حکم روزه برای فرد بیمار با وضعیت جسمانی ضعیف

(۳۸۱۷) سوال: بیست و پنج سال دارم، بیمار هستم، بدنم بسیار لاغر است و از نظر سلامتی نیز وضعیت خوبی ندارم اما با این وجود، عبادت‌ها و شعائر دین به جز روزه را انجام می‌دهم. روزه گرفتن مرا بسیار خسته می‌کند. وقتی خواستم روزه بگیرم نیز پدرم گفت: (نه، مواظب سلامتی خودت باش و به من رحم کن). اکنون چه کاری باید انجام دهم؟ با سرگردانی، نگرانی و ترس از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زندگی می‌کنم و نمی‌دانم که در این وضعیت، چه کاری بر من واجب است؟ آیا با این که توانایی ندارم، باید روزه بگیرم یا کفاره بدهم؟

جواب:

از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که به تو عافیت و سلامتی عطا نموده و بر انجام عبادت خویش توانمند سازد. اگر نمی‌توانی ماه رمضان را روزه بگیری و خیلی برایت سخت است، به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بده؛ زیرا بر کسی ‌که بنا به سببی که امیدی به برطرف شدن آن نیست نمی‌تواند روزه بگیرد، واجب است که چنین نماید. تو نیز بنا بر توصیفی که کردی، از همین نوع افراد هستی لذا به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بده و خود را با روزه گرفتن به زحمت و مشکل، دچار مکن؛ اما اگر می‌توانی روزه بگیری ولی به استراحت در روز نیاز داری، روزه بگیر و هنگام روز به خودت استراحت بده و کاری جز کارهایی که بر تو واجب است مانند حضور در نماز جماعت در مسجد، انجام نده و از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ کمک بخواه. اگر در تابستان به خاطر طولانی بودن روز و شدت گرما، نمی‌توانی روزه بگیری، ایرادی ندارد که منتظر زمستان باشی و در زمستان روزه بگیری.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أبلغ من العمر الخامسة والعشرين، وأنا مريض، وجسمي نحيف جدا، وحالتي الصحية غير جيدة، ورغم هذا فأنا أمارس الشعائر الدينية إلا الصوم؛ فإنه يتعبني جدًّا، وإذا أردت أن أصوم قال لي والدي: لا، خشيةً على صحتك ورحمةً بي. فماذا أفعل؟ فأنا أعيش في حيرة وقلق وخوف من الله، وماذا يجب عليَّ في مثل هذه الحالة؟ هل على الصيام، وأنا غير قادر، أم على الكفارة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أسأل الله أن يُعافيك، وأن يُقَوِّيَك على العبادة، وإذا كنتَ لا تستطيع أن تصوم رمضان، ويشق ذلك عليك كثيرًا فأطعم عن كل يوم مسكينًا؛ لأن هذا هو الواجب على من لا يستطيع الصوم لسبب لا يُرْجَى زواله، وأنت على الوصف الذي ذكرت من هذا الصنف، فأطعم عن كل يوم مسكينا، ولا تشق على نفسك بالصوم.

وأما إذا كنت تستطيع أن تصوم، ولكن تحتاج إلى راحة بالنهار فصم، وأرخ نفسك بالنهار، ولا تعمل إلا ما يجب عليك عمله؛ كشهود الجماعة في المساجد، واستعن بالله عز وجل، وإذا كنت لا تستطيع أن تصوم في أيام الصيف لطول النهار ولشدة الحر ، ولكنك تستطيع أن تصوم في أيام الشتاء، فلا بأس أن تنتظر حتى تصوم في الشتاء.

مطالب مرتبط:

(۳۸۱۲) حکم قضای روزه‌ها در صورت ناتوانی از روزه گرفتن

علما بیان نموده‌اند فردی که نمی‌تواند روزه بگیرد و این ناتوانی‌اش مستمر است، بر وی همانند شخص کهن‌سالی که از روزه گرفتن عاجز می‌باشد، واجب است به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد...

ادامه مطلب …

(۳۸۳۰) حکم روزه نگرفتن در سفر در ماه رمضان

خودِ سفر، عذر و دلیلی برای جواز روزه نگرفتن است و تفاوتی ندارد که سخت باشد یا نباشد....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۶) اختلاف در رؤیت هلال ماه رمضان

علما درباره‌ی مسئله‌ی رؤیت هلال، اختلاف نظر دارند؛ نظر برخی بر این است که اگر رؤیت هلال در یک مکان به طور شرعی ثابت شود، اگر هلال رمضان باشد تمام مسلمانان باید روزه بگیرند و اگر هلال عید باشد، همگی باید عید نمایند....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۴) حکم روزه برای بیمار مبتلا به نارسایی کبد

اگر پزشک مسلمان تصریح کرده که روزه برای این بیمار، ضرر دارد به طوری که بیماری را طولانی‌تر یا دردش را بیشتر می‌کند؛ در این صورت می‌تواند روزه نگیرد و به جای هر روز، یک مسكين را غذا دهد زیرا بیماری‌ وی از بیماری‌‌های مستمر است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۹) حکم روزه برای مبتلا به زخم معده

اگر امیدی به بهبودی این بیماری نیست، این مريض حكم پیرمرد کهن‌سالی را دارد که نمی‌تواند روزه بگیرد؛ پس هر دوی آنان باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بدهند....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۱) حکم روزه در صورت استفاده از داروی بیهوشی در عمل جراحی

این روزه‌ صحيح است و نیازی به اعاده و دوباره گرفتن آن نیست؛ زیرا عمل جراحی، روزه را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه