پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۷۸۳) حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته روزه نگرفته

(۳۷۸۳) سوال: حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته را از روی سهل‌انگاری، نادانی، بی‌توجهی و پیروی از هوس و شیطان، روزه نگرفته باشد چیست؟ اکنون بعد از گذشت چند سال، باید قضای آن روزه‌ها‌ را به جا آورد؟

جواب:

بیشتر علما بر این نظر هستند که قضا بر وی لازم است و اگر قضا نکند، توبه‌اش درست نخواهد بود اما دیدگاه برتر و راجح این است که قضا لازم نیست. این به معنای تخفیف و نرمی با این شخص نیست بلکه سخت‌گیری بر وی است! زیرا حتی اگر قضا را به جا آورد نیز هرگز از وی پذیرفته نمی‌شود لذا انجام کاری که پذیرفته نمی‌شود چه فایده‌ای دارد؟ بدین خاطر گفتیم پذیرفته نمی‌شود زیرا کسی که عامدانه و بدون عذر، انجام یک عبادت وقت‌دار را به تأخیر بیاندازد سپس آن ‌را انجام دهد، در زمانی غیر از آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نموده‌اند، انجام داده است لذا این عبادتش مردود خواهد بود؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو رد»[۱] : (هر کس عملی انجام دهد که دین و امر ما بر آن نباشد، مردود است)؛ یعنی به خودش برمی‌گردد و در نتیجه بر کسی که برای مدت چند سال، روزه‌ی رمضان را ترک کرده، واجب است که به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نماید، اعمال نیک و شایسته انجام دهد، پایبند باشد و ثبات و استواری را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کند.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من تَرَك سنوات لم يصم رمضان فيها تساهلا، أو جَهْلًا، أو عدم مبالاة واتباعًا للهوى والشيطان؟ وهل يقضي الآن بعد هذه السنوات ما فاته، خصوصًا إذا كان تَرْكُه هذا منذ سنوات مضت؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أكثر أهل العلم على أنه يلزمه القضاء، فإن لم يفعل لم تصح توبته، ولكن القول الراجح أنه لا يلزمه القضاء، نقول هذا ليس رفقا به، ولكن تشديدا عليه؛ لأنه لو قضى لن يُقبل منه، فما الفائدة في عمل لا يُقبل ؟ وإنما قلنا: إنه لا يقبل منه؛ لأنَّ مَن تعمَّد تأخير العبادة المؤقتة عن وقتها بلا عذر، ثم أتى بها، فقد أتى بها على غير ما أمر الله به ورسوله، فتكون مردودة عليه؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ». أي مردود عليه، وعلى هذا الذي ترك هذه السنوات من رمضان أن يتوب إلى الله، ويُصْلِحَ العمل ويستقيم، ويسأل الله الثبات.

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۴) حکم اختلاف دو کشور مسلمان درباره‌ی رؤیت هلال رمضان

علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند:....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۱) حکم روزه شخصی که سخنان بیهوده می‌گوید

روزه‌اش درست است؛ اما شایسته است که شخص روزه‌دار، وقتش را با طاعت و عبادت‌ هم‌چون نماز، قرآن، ذكر و... مشغول و آباد کند اما سخن لغو و بیهوده، فقط موجب زیان و خسارت انسان است...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۰) آیا اگر کافر در روز رمضان مسلمان شود، باید با سایر مسلمانان روزه بگیرد؟

علما درباره‌ی کافری که در روز رمضان مسلمان می‌شود، اختلاف ‌نظر دارند؛ اما دیدگاه برتر و راجح از نظر من این است که باید روزه بگیرد و از مبطلات روزه خودداری نماید...

ادامه مطلب …

(۳۸۳۵) حکم قضای روزه یا فدیه برای زن در حالت نفاس و شیردهی

زنی که در حالت نفاس به سر می‌برد کاملا همانند زنی است که در حالت حیض می‌باشد که باید قضای روزه را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۵) حکم خوردن روزه به دلیل سختی امتحانات در ماه رمضان

به نظر من حلال نیست که روزه را بخوری و واجب است که روزه بگیری؛ بهتر این است که به معالجه‌ی این مشکل پرداخته و شب را به مرور درس‌ها بپردازی.....

ادامه مطلب …

(۳۸۲۵) مقدار فدیه برای کسی که نمی‌تواند روزه بگیرد

غذا دادن به مسکین چنین است که ناهار، شام یا یک مُد (دو کف دست متوسط) از برنج یا گندم به وی بدهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه