یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۳۷۷۹) حکم نماز خواندن در رمضان و ترک آن در غیر رمضان

(۳۷۷۹) سوال: چرا بسیاری از کافران در ماه رمضان، مسلمان می‌شوند و نماز می‌خوانند سپس بعد از پایان این ماه، دوباره نماز را ترک کرده و کافر می‌شوند؟

جواب:

شاید چنین است که کسانی که بعد از کافر شدن، دوباره در ماه رمضان مسلمان می‌شوند، فعالیت و تلاش واضح و قابل ملاحظه‌ی مسلمانان را می‌بینند و انسان بنا بر فطرت خویش، در کنار افراد فعال و پرتلاش که قرار می‌گیرد، به تلاش و فعالیت روی می‌آورد و با افراد تنبل و سست، سستی می‌کند لذا در دوران غربت دین، عبادت هر فرد به اندازه‌ی عبادت پنجاه تن از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم پاداش دارد زیرا تعداد اندکی هستند که وی را استوار نگه می‌دارند، یاری می‌نمایند و برای انجام عبادت‌ها همت می‌کنند؛ لذا شاید این‌ افراد که در ماه رمضان به اسلام روی می‌آورند، نشاط مضاعفی می‌بینند و به سوی اسلام، مشتاق می‌شوند سپس با رفتن رمضان، متأسفانه نشاط مسلمانان در عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان طور که عادت دارند کم می‌شود و این افراد نیز به کفر باز می‌گردند همانند مسلمانانی که از فعالیت و تلاش به تنبلی و سستی باز می‌گردند.

سؤال: شیخ بزرگوار! آیا این عبارت، تند و سنگین نیست که می‌گوید: (بسیاری از کافران، در رمضان مسلمان می‌شوند و نماز می‌خوانند)؛ در حالی که به نظرم منظورش برخی افراد است که از مسلمانان شمرده می‌شوند زیرا پیش از رمضان اصلا نماز نمی‌خوانند اما با فرا رسیدن رمضان به مساجد روی می‌آورند و نماز می‌خوانند سپس دوباره رمضان که تمام می‌شود به همان رفتارشان بر می‌گردند.

جواب: این سخن در حقیقت، سنگین و تند نیست زیرا واجب است درباره‌ی کسی که نماز نمی‌خواند، قاطعانه گفت که کافر است؛ زیرا مهربان‌ترین فرد نسبت به بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یعنی محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من تركها فقد كفر»[۱] : (کسی که نماز ‌را ترک کند، قطعا کافر شده است)؛ بنابراین انسان پس از بررسی ادله و روشن شدن موضوع، قاطعانه می‌گوید: (هر کس نماز نمی‌خواند، كافر است) و این سخن، تند و سنگین نیست بلکه آن کسی که درباره‌ی خود، تندی و زیاده‌روی کرده همان شخصی است که نماز را ترک می‌کند. اگر نماز را که چنین آسان و راحت است ترک کند، چه دینی برایش باقی خواهد ماند؟!.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لماذا يُسْلِم كثير من الكفار في شهر رمضان فيصلون، ثم يكفرون بعد خروجه فيتركون الصلاة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لعلَّ هؤلاء الذين يُسْلِمون بعد الكفر في نهار رمضان يجدون من المسلمين نشاطًا ملحوظًا بَيِّنا في هذا الشهر، وعادة الإنسان بفطرته أنه يَنْشَط مع الناشطين، ويَكْسَل مع الكاسلين، ولهذا كانت العبادة في أيام غربة الدين يكون للعامل فيها أَجْرُ خمسين من الصحابة؛ لقِلَّةِ من يُؤَازره ويُعِينُه ويَشُدُّ أَزْرَه، فلعلَّ هؤلاء الذين يُسْلِمون في شهر رمضان يرون هذا عادة النشاط الزائد، فيرغبون في الإسلام، ثم إذا خرج رمضان -كما هي المسلمين، وأقولها وأنا مُتأسف- يَفْتُرُون عن النشاط في عبادة الله، فيرجع هؤلاء إلى كفرهم، كما رجع هؤلاء المجتهدون من المسلمين إلى كَسَلِهم، وعدم نشاطهم في طاعة الله.

فضيلة الشيخ: أليس في تعبير الأخ غلظة؛ لأنه يقول: يُسْلِمُ كثير من الكفار في نهار رمضان فيُصَلُّون، وهو – فيما أعتقد – يقصد بعض الناس الذين يُعدون من المسلمين؛ لأنهم قبل رمضان لا يُصلون أبدا، فإذا دخل رمضان اتجهوا إلى المساجد وصلوا، فإذا ذهب رمضان تركوا الصلاة، ورجعوا إلى ما كانوا عليه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: في الحقيقة ليس فيه غلظة؛ لأن الإنسان يجب أن يقول بملء فمه عن الذي لا يصلي إنه كافر؛ لأن الذي قال ذلك أرحم الخَلْقِ بالخَلْقِ محمد صلى الله عليه وسلم قال: «فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ». فالإنسان بعد مراجعة الأدلة وتبينها يقول بملء فمه: إنَّ مَن لا يصلي فهو كافر. وليس في ذلك غلظة، بل الذي أغلظ لنفسه هو هذا الذي ترك الصلاةَ، فأي دين له بعد أن يترك هذه الصلاة العظيمة مع سهولتها ويسرها؟

مطالب مرتبط:

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۲) حکم روزه برای افراد دیالیزی

در مورد روزه: من دچار تردید هستم؛ گاهی به نظرم می‌رسد که این مانند حجامت نیست زیرا با حجامت، خون از بدن خارج می‌شود و به بدن بر نمی‌گردد که این همان طور که در حدیث آمده است، روزه را باطل می‌کند اما دیالیز، خون را از بدن خارج می‌کند، تصفیه می‌کند سپس به بدن ‌باز می‌گرداند...

ادامه مطلب …

(۳۸۰۴) احکام آیه فدیه و روزه در سوره بقره

معنای این آیه‌ی کریمه این است که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در آغاز که روزه را فرض نمود، به روزه‌دار حق انتخاب داد که روزه بگیرد یا غذا دهد ....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۹) امورات شرعی برای شخص روزه‌دار

امور شرعی که شایسته است روزه‌دار انجام دهد، شامل هر قول و سخنی که او را به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نزدیک نماید از جمله قرائت قرآن، تسبيح، تحميد، تكبير، تهليل، امر به معروف، نهي از منكر، خوش‌رفتاری با دیگران با گفتار نرم و خوش‌رویی می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۰) حکم روزه گرفتن با وجود توصیه پزشکی و زخم معده

این مسئله به وضعیت فرد در هنگام فرا رسیدن ماه رمضان بستگی دارد که اگر توانایی روزه داشت باید روزه بگیرد و اگر توان روزه گرفتن نداشت، روزه نگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۴) حکم جبران روزه‌ها و نمازهای فوت‌شده برای فرد مسن و ناتوان

توبه کردن کافی است زیرا هر کس عبادت زمان‌داری را بدون عذر شرعي ترک کند، قضا ندارد؛ چون انجام قضای آن عبادت، هیچ سودی نصیبش نمی‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه