پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۸۲۴) جبران فدیه ناقص و حکم شرعی آن

(۳۸۲۴) سوال: به خاطر بیماری، بیست روز از رمضان را روزه نگرفتم و به عنوان فديه، به افراد مسکین غذا دادم اما ظاهرا این مقدار از فدیه با مقداری که دستور قرآن است، مساوی نیست. اکنون چه کاری باید انجام دهم؟

جواب:

اگر امیدی به درمان بیماری‌ات که به خاطرش روزه‌ی رمضان را نگرفته‌ای نیست، همان طور که معروف می‌باشد واجب است فدیه بدهی. منظور از فدیه، غذا دادن به یک فرد مسكين در ازای هر روز است؛ این کار را می‌توان به دو روش انجام داد:

روش اول: فرد می‌تواند به تعداد آن روزها، ناهار یا شام درست کند و مساكين را به تناول آن دعوت نماید.

روش دوم: در ازای هر روز، یک کیلو یا حدود آن از برنج یا گندم را به هر فرد مسکین بدهد.

این در صورتی است که امیدی به درمان بیماری نباشد اما اگر امیدی به درمان بیماری باشد، واجب است منتظر بماند تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی شفا عطا نماید سپس روزه بگیرد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (هر کس که مریض یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أفطرتُ في رمضان ما يقارب عشرين يوما بسبب مرض، وأعطيتُ مساكين فدية إطعام، والظاهر بأن هذه الفدية لا تساوي ما أمر به القرآن، فما العمل في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا كان إفطارك لرمضان لمرض لا يُرجَى برؤه، فالواجب عليك الفدية كما هو معروف، والفدية هي إطعام مسكين لكل يوم، وإطعام المسكين لكل يوم يكون على وجهين:

الوجه الأول: أن يَصنَع غداءً أو عشاء، فيدعو إليه من المساكين بعدد ما عليه من الأيام.

الوجه الثاني: أن يُطعِمهم أرزا أو قمحا، كيلو -أو ما يقاربه- لكل واحد.

هذا إذا كان المرض لا يُرجَى برؤه، أما إذا كان مرض يرجى برؤه فإن الواجب الانتظار حتى يَشفَيه الله ثم يصوم؛ لقوله تعالى: ﴿ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرُ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

مطالب مرتبط:

(۳۷۶۶) چگونگی استقبال صحابه از ماه رمضان

صحابه در موسم‌ها و زمان‌های پرخیر و برکت ماه رمضان، دهه‌ی اول ذي الحجه و دیگر زمان‌های ارزشمند، پایبندترین مردم در غنیمت‌شمردن فرصت‌ها برای عبادت الله بودند

ادامه مطلب …

(۳۷۶۸) حکمت اختصاص روزه به الله عزوجل در حدیث قدسی

زیرا روزه رازی بين بنده و پروردگار او است و کسی جز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن با خبر نمی‌شود؛ عبادت‌ها دو نوع است:.....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۶) حکم روزه برای بیمار با مشکلات متعدد جسمی

اگر نمی‌تواند روزه بگیرد و امیدی به رفع ناتوانی وی نیست، باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۵) حکم خوردن روزه به دلیل سختی امتحانات در ماه رمضان

به نظر من حلال نیست که روزه را بخوری و واجب است که روزه بگیری؛ بهتر این است که به معالجه‌ی این مشکل پرداخته و شب را به مرور درس‌ها بپردازی.....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۳) حکم اختلاف سرزمین‌ها در شروع روزه رمضان

علما در این باره اختلاف ‌نظر دارند که اگر دخول ماه رمضان در کشوری ثابت شد، آیا حکمش درباره‌ی تمام کشورهای اسلامی ثابت می‌شود یا مخصوص همان کشور است....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۱) حکم قضای روزه‌ رمضان

اگر بدون عذر شرعی بوده و عمدا روزه را ترک کرده‌ای، قضای آن روزها سودی برایت ندارد زیرا از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نافرمانی کرده‌ و عبادت را از حد شرعی آن خارج کرده‌ای....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه