پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۸۲۴) جبران فدیه ناقص و حکم شرعی آن

(۳۸۲۴) سوال: به خاطر بیماری، بیست روز از رمضان را روزه نگرفتم و به عنوان فديه، به افراد مسکین غذا دادم اما ظاهرا این مقدار از فدیه با مقداری که دستور قرآن است، مساوی نیست. اکنون چه کاری باید انجام دهم؟

جواب:

اگر امیدی به درمان بیماری‌ات که به خاطرش روزه‌ی رمضان را نگرفته‌ای نیست، همان طور که معروف می‌باشد واجب است فدیه بدهی. منظور از فدیه، غذا دادن به یک فرد مسكين در ازای هر روز است؛ این کار را می‌توان به دو روش انجام داد:

روش اول: فرد می‌تواند به تعداد آن روزها، ناهار یا شام درست کند و مساكين را به تناول آن دعوت نماید.

روش دوم: در ازای هر روز، یک کیلو یا حدود آن از برنج یا گندم را به هر فرد مسکین بدهد.

این در صورتی است که امیدی به درمان بیماری نباشد اما اگر امیدی به درمان بیماری باشد، واجب است منتظر بماند تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی شفا عطا نماید سپس روزه بگیرد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (هر کس که مریض یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أفطرتُ في رمضان ما يقارب عشرين يوما بسبب مرض، وأعطيتُ مساكين فدية إطعام، والظاهر بأن هذه الفدية لا تساوي ما أمر به القرآن، فما العمل في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا كان إفطارك لرمضان لمرض لا يُرجَى برؤه، فالواجب عليك الفدية كما هو معروف، والفدية هي إطعام مسكين لكل يوم، وإطعام المسكين لكل يوم يكون على وجهين:

الوجه الأول: أن يَصنَع غداءً أو عشاء، فيدعو إليه من المساكين بعدد ما عليه من الأيام.

الوجه الثاني: أن يُطعِمهم أرزا أو قمحا، كيلو -أو ما يقاربه- لكل واحد.

هذا إذا كان المرض لا يُرجَى برؤه، أما إذا كان مرض يرجى برؤه فإن الواجب الانتظار حتى يَشفَيه الله ثم يصوم؛ لقوله تعالى: ﴿ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرُ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

مطالب مرتبط:

(۳۸۱۵) حکم روزه برای بیمار مبتلا به نارسایی کلیه

تا زمانی که دوره‌ی نقاهت را می‌گذرانی، بهتر است منتظر بمانی تا کاملا درمان شوی و بتوانی بدون ضرر رسیدن به بدنت، روزه بگیری سپس قضای آن روزه‌هایی که نگرفته‌ای را خواهی گرفت....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۶) حکم جبران ترک دو سال نماز و روزه پس از بلوغ

چون نماز و روزه‌ی آن دو سال را بدون عذر ترک کرده‌ای، واجب است به درگاه الله توبه‌ی نصوح و راستین کنی و اعمال نیک و شایسته‌ی زیادی انجام دهی. قضای دو سال گذشته را نیز انجام نده زیرا فایده‌ای ندارد ....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۹) حکم روزه برای مبتلا به زخم معده

اگر امیدی به بهبودی این بیماری نیست، این مريض حكم پیرمرد کهن‌سالی را دارد که نمی‌تواند روزه بگیرد؛ پس هر دوی آنان باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بدهند....

ادامه مطلب …

(۳۸۲۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و ناتوان

واجب است که هر اندازه می‌تواند، حتّی اگر در روزهای متفاوت از زمستان هم که باشد، قضای روزه‌هایش را بگیرد. اگر توانایی ندارد و این عدم توانایی دائمی است و امیدی به بهبودش نیست، به ازای هر روز یک مسكين را غذا می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۵) حکم قضای روزه یا فدیه برای زن در حالت نفاس و شیردهی

زنی که در حالت نفاس به سر می‌برد کاملا همانند زنی است که در حالت حیض می‌باشد که باید قضای روزه را به جا آورد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه