سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۶۹۹) حکم دریافت گوشت قربانی نیازمندان توسط افراد غیر مستحق

(۳۶۹۹) سوال: شوهرم دوستی دارد که برای ثروتمندان رانندگی می‌کند. این مرد ثروتمند برای کمک به نیازمندان، تعداد زیادی حیوان ذبح می‌کرد. با این که وضعیت مادی ما خوب است اما این راننده مقداری از آن گوشت‌ها را برای ما می‌آورد و می‌گفت: کسی را پیدا نکرده است که این گوشت‌ها را به او بدهد. آیا این گوشت‌ها برای ما حرام است یا خیر؟ اگر حرام بوده است، در برابر گوشت‌هایی که گرفته‌ایم چه کاری باید انجام دهیم؟ لطفا پاسخ دهید، جزاکم الله خیرا.

جواب:

اگر این شخص ثروتمند به صراحت گفته است که این مال صدقه‌ برای نیازمندان است، جایز نیست که شخص بی‌نیاز از آن بگیرد و استفاده کند؛ اما اگر به فقیر صدقه دهد سپس شخص فقیر آن ‌را به فرد ثروتمندی هدیه دهد، ایرادی ندارد؛ زیرا صدقه‌ای که به فقیر داده شده است، مال وی گشته و به و ملکیت وی در آمده لذا هر طور که بخواهد می‌تواند در آن تصرف نماید. اگر ثروتمند بگوید: (این حیواناتِ ذبح شده، لباس‌ها و غذاها، صدقه است) و نگوید: برای فقیران است، شخص بی‌نیاز هم می‌تواند از آن‌ها استفاده کند اما تا زمانی که نیازمند وجود دارد، شایسته نیست که فرد بی‌نیاز از صدقه بگیرد و استفاده کند زیرا شخص نیازمند، مستحق‌تر است و در اولویت قرار دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: كان لزوجي صديق له يعمل سائقا عند الأثرياء، وكان هذا الرجل الشَّرِي يذبح العديد من الذبائح لتوزيعها على الفقراء، فكان هذا السائق يأتي لنا ببعض اللحوم ويقول بأنه لا يجد من يعطي لهم هذه اللحوم، رغم أن حالتنا المادية مُيَسَّرَة. فهل هذه اللحوم حرام علينا أم لا؟ وإذا كان حراما فماذا يجب علينا مقابل ما أخذناه من اللحوم؟ نرجو الإفادة جزاكم الله خيرًا.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا المال الذي يتصدق به هذا الغني قد نَصَّ على أنه للفقراء فإنه لا يجوز للغني أن يأخذ منه، لكن لو تصدق به على فقير، ثم الفقير تبرع به لغني فلا بأس؛ لأن الفقير لما تُصدق به عليه صار مِلْكًا له يتصرف فيه بما يشاء. أما إذا قال الغَنِيّ : هذه الذبائح وهذه الأطعمة وهذه الألبسة صَدَقَة، ولم يقل: للفقراء، فإن الغَنِيّ له أن يأخذ منها، لكنه لا ينبغي أن يأخذ منها مع وجود محتاج لها؛ لأن المحتاج أحق.

مطالب مرتبط:

(۳۷۰۲) بررسی اخلاقی دریافت زکات

این کار، حرام است، جایز نیست و برخلاف امانت‌داری می‌باشد؛ زیرا دوستش او را وكيل نموده و آن مبلغ را به وی تحویل می‌دهد تا آن را میان دیگران توزیع کند اما او آن را برای خودش بر می‌دارد. حال آن که علما بیان نموده‌اند که جایز نیست وکیل از چیزی که به او وکالت داده شده است،...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۶) حکم پرداخت زکات زن توسط شوهرش

اگر شوهرش به جای او پرداخت نمود، جای قدردانی دارد و زکات از زن پذیرفته است اما اگر شوهرش پرداخت نکرد، چنان‌چه زن پول داشته باشد باید زکات طلایش را بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۳) پرداخت زکات معوقه و نحوه محاسبه آن

اگر مبلغ نقدی دارید که چند سال است زکاتش را نپرداخته‌اید، به خاطر تأخیر در پرداخت زکات، مرتکب گناه شده‌اید؛ زیرا بر مسلمان واجب است زکاتش را به طور فوری بپردازد....

ادامه مطلب …

(۲۷۰۳) تأملی بر اخلاق دریافت زکات

بله، در این زمینه گناه‌کار هستی زیرا واجب است که حقیقت را بگویی و ایراد و زیانی ندارد که انسان، وضعیت خویش را بیان کند؛...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۰) حکم پرداخت زکات مال امانت‌گذاشته شده برای شخص یتیم

هرگاه يتيم به بلوغ عقلی برسد، سرپرستی و ولایت ولیّ او تمام می‌شود زیرا خودش مستقل می‌گردد؛ لذا واجب است اموالش به او برگردانده شود....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۱) پرداخت زکات فطر با پول بهتر است یا طعام؟

جایز نیست که زکات را با چیزی جز طعام که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تعیین نموده است، بپردازی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه