جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۳۶۹۹) حکم دریافت گوشت قربانی نیازمندان توسط افراد غیر مستحق

(۳۶۹۹) سوال: شوهرم دوستی دارد که برای ثروتمندان رانندگی می‌کند. این مرد ثروتمند برای کمک به نیازمندان، تعداد زیادی حیوان ذبح می‌کرد. با این که وضعیت مادی ما خوب است اما این راننده مقداری از آن گوشت‌ها را برای ما می‌آورد و می‌گفت: کسی را پیدا نکرده است که این گوشت‌ها را به او بدهد. آیا این گوشت‌ها برای ما حرام است یا خیر؟ اگر حرام بوده است، در برابر گوشت‌هایی که گرفته‌ایم چه کاری باید انجام دهیم؟ لطفا پاسخ دهید، جزاکم الله خیرا.

جواب:

اگر این شخص ثروتمند به صراحت گفته است که این مال صدقه‌ برای نیازمندان است، جایز نیست که شخص بی‌نیاز از آن بگیرد و استفاده کند؛ اما اگر به فقیر صدقه دهد سپس شخص فقیر آن ‌را به فرد ثروتمندی هدیه دهد، ایرادی ندارد؛ زیرا صدقه‌ای که به فقیر داده شده است، مال وی گشته و به و ملکیت وی در آمده لذا هر طور که بخواهد می‌تواند در آن تصرف نماید. اگر ثروتمند بگوید: (این حیواناتِ ذبح شده، لباس‌ها و غذاها، صدقه است) و نگوید: برای فقیران است، شخص بی‌نیاز هم می‌تواند از آن‌ها استفاده کند اما تا زمانی که نیازمند وجود دارد، شایسته نیست که فرد بی‌نیاز از صدقه بگیرد و استفاده کند زیرا شخص نیازمند، مستحق‌تر است و در اولویت قرار دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: كان لزوجي صديق له يعمل سائقا عند الأثرياء، وكان هذا الرجل الشَّرِي يذبح العديد من الذبائح لتوزيعها على الفقراء، فكان هذا السائق يأتي لنا ببعض اللحوم ويقول بأنه لا يجد من يعطي لهم هذه اللحوم، رغم أن حالتنا المادية مُيَسَّرَة. فهل هذه اللحوم حرام علينا أم لا؟ وإذا كان حراما فماذا يجب علينا مقابل ما أخذناه من اللحوم؟ نرجو الإفادة جزاكم الله خيرًا.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا المال الذي يتصدق به هذا الغني قد نَصَّ على أنه للفقراء فإنه لا يجوز للغني أن يأخذ منه، لكن لو تصدق به على فقير، ثم الفقير تبرع به لغني فلا بأس؛ لأن الفقير لما تُصدق به عليه صار مِلْكًا له يتصرف فيه بما يشاء. أما إذا قال الغَنِيّ : هذه الذبائح وهذه الأطعمة وهذه الألبسة صَدَقَة، ولم يقل: للفقراء، فإن الغَنِيّ له أن يأخذ منها، لكنه لا ينبغي أن يأخذ منها مع وجود محتاج لها؛ لأن المحتاج أحق.

مطالب مرتبط:

(۳۶۹۷) حکم زکات مال امانتی که با اجازه مالک با مال امانت‌دار مخلوط شده است

زكاتش با صاحب آن مال است و بر شما نیست؛ زیرا شما مالک مال نیستید مگر این که اجازه‌ دهد آن مال را به عنوان قرض بردارید.....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۱) پرداخت زکات فطر با پول بهتر است یا طعام؟

جایز نیست که زکات را با چیزی جز طعام که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تعیین نموده است، بپردازی....

ادامه مطلب …

(۳۶۹۲) حکم نیت کردن صدقه به عنوان زکات

خیر، آن صدقه به عنوان زکات پذیرفته نیست و زکات از وی ساقط نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۰۶) حکم پرداخت پول به جای زکات فطر

پرداخت زكات فطر به صورت نقدی، جایز نیست بلکه واجب است طعام داده شود زیرا همین گونه فرض شده است و اگر چنین پرداخت شود، نیاز فقیر را در روز عید برطرف می‌سازد...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۲) آیا پرداخت زكات مال در هر ماهی از ماه‌های سال، جایز است؟

زکات حتما نباید در ماه رمضان پرداخت شود بلکه فرد باید زمانی زکات مالش را بپردازد که یک سال کامل بر آن بگذرد...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۸) زمان پرداخت زکات در سال نخست کسب و کار

اگر کالاها را به صورت نسیه خریداری کرده‌اید تا با آن خرید و فروش انجام دهید، سال زکات شروع از زمان خرید نسیه و قرضی شروع می‌شود لذا هرگاه یک سال از آن گذشت، زکات بر شما واجب می‌شود اما مانعی ندارد که فرد زكاتش را زودتر و در ماه رمضان بپردازد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه