یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۵۳۵) حکم قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه

(۳۵۳۵) سوال: حکم قرائت فاتحه با بلند کردن دست، در یکی از تعزیه‌های نزدیکان چیست؟ و اگر جایز نیست در تعزیه چه گفته می‌شود؟

جواب:

قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هیچ یک از تعزیه‌های اصحابش چنین کاری نکرده‌اند و معنای تعزیه، تقویت است یعنی مصیبت دیده را تقویت کنی تا تحمل آن مصیبت را داشته باشد حال به هر لفظی که در صاحب مصیبت این مقصود حاصل شود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عزای یکی از دخترانش کسی را فرستاد که این را بگوید: {إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ}[۱] (همانا آنچه را که خداوند گرفت از آن خودش بوده و آنچه را که داده است نیز مال خود او می‌باشد مسلّماً هر چیزی میعاد معینی دارد. لذا باید صبر کنی و امید تواب داشته باشی) پس مثل این کلمات از بهترین چیزی است که در تعزیه می‌توان گفت که انسان در هنگام مصبیبت امر به صبر شده است و نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارای اجر می‌باشد و برایش بیان کند که مالک همه چیز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اوست که می‌دهد و می‌گیرد و برای هر چیزی وقتی معین است و عقب و جلو نمی‌شود پس عصبانیت و اندوه و مانند آن چیزی است که با شرع منافات دارد و قضا و مصیبت را از بین نمی‌برد و تغییر نمی‌دهد پس بهترین چیز برای انسان صبر و احتساب اجر کردن است و زیباترین کلمات برای تعزیه همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای دخترش بکار برد.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم قراءة الفاتحة مع رفع اليدين عند تعزية أحد أقارب الميت؟ وإذا كان ذلك لا يجوز فماذا يُقَال عند التعزية؟

 فأجاب – رحمه الله تعالى-: قراءة الفاتحة عند التعزية مع رفع اليدين بدعة ولم يكن النبي عليه الصلاة والسلام – يُعَزّي أصحابه بذلك، وإنما التعزية معناها التقوية، أي: تقوية المصاب على تحمل المصيبة، فبأي لفظ عَزَّيْتَ به صاحبك حَصَل المقصود، وقد عزى رسول الله صلى الله عليه وسلم بعض بناته، حيث قال للرسول الذي أرسلته إليه: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلُّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبرْ، وَلْتَحْتَسِبْ». فمثل هذه الكلمات من أحسن ما يكون عند التعزية أن يُؤْمَرَ الإنسانُ المصاب بالصبر واحتساب الأجر عند الله -عز وجل، وأن يُبيَّن له أن الكل مِلْكُ لله سبحانه وتعالى-: له ما أخذ وله ما أعطى، وأن كل شيء عنده بأجل مسمّى مُعَيَّن، لا يتقدم ولا يتأخر، فالحزن والتسخط ونحو ذلك من الأشياء التي تنافي الشرع لا ترد قضاءً ولا تزيل مصيبة، والأحسن للإنسان أن يصبر ويحتسب، وأحسن ما يُعَزَّى به الإنسان ما عزى به النبي – عليه الصلاة والسلام – ابنته من هذه الكلمات.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۸) حکم اطعام اهل میت توسط همسایگان در سه روز اول

یک بار آن جایز است اما به شرط اینکه اهل میت به نسبت درست کردن غذا، مشغول باشند...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۶) حکم پرداخت پول برای ختم کامل قرآن به نیت میت

این عمل هم برای کسی که قرآن می‌خواند و هم برای کسی که به او اجرت می‌دهد حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۷) حکم شرعی اطعام و ذبح در مراسم هفتم و ختم متوفی

بدعتی که در هنگام مرگ میت ایجاد کرده‌اند این که برای این ماتم، مردم جمع می‌شوند و این برنامه‌ی غذایی که وجود دارد و همچنین قرائت هایی که صورت می‌گیرد همه‌ی این‌ها بدعت‌هایی است نهی کردن و تحذیر از آن واجب است...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۱) آیا میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود؟

بله، صحیح است که میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود زیرا این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است. اما علما پیرامون معنای این حدیث اختلاف نموده‌اند....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۳) حکم قرائت قرآن و جمع شدن برای تعزیه در روز چهلم برای متوفی

این بدعتی است که بعضی از مردم آن را ساخته‌اند و هنگامی که چهل روز از مرگ شخص گذشت در خانه‌ی او جمع می‌شوند و قرآن قرائت می‌کنند و آنجا را چراغانی می‌کنند اما در حقیقت این من باب تجدید غم و اندوه است که نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۹) حکم سفر از شهری به شهر دیگر برای تعزیه چیست؟

نظرم بر این است که امروزه تعزیه نیازی به سفر کردن ندارد زیرا الحمدلله امکانات نزد ما موجود است، تلفن و فاکس وجود دارد و نیازی به سفر کردن نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه