دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۳۴۷۹) حکم زیارت قبرستان در روز عید و نوحه‌خوانی زنان

(۳۴۷۹) سوال: نزد ما در روز عید عادتی وجود دارد و آن این است که بعد از نماز عید به زیارت قبرستان می‌رویم و در آن جا زنانی را می‌یابیم که در حال گریه کردن و نوحه‌خوانی بر روی قبرها هستند؛ حکم کار ما و زنان چیست؟

جواب:

اما حکم کار شما بدعت است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبرستان را برای زیارت در روز عید خاص قرار نداده است. و شخص نمی‌تواند که وقت و عبادتی را تخصیص دهد مگر اینکه دلیلی از شرع داشته باشد، زیرا عبادات در سبب، جنس، اندازه، صورت، زمان و مکانش متوقف بر شرع است و باید شرع تمام این چیزها را تشریع نماید. هرگاه عبادتی را بدون دلیل به زمان مشخصی تخصیص دهیم، بدعت است. لذا تخصیص روز عید به زیارت قبور بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش وارد نشده است.

اما به نسبت زیارت قبور برای زنان: زیارت قبور برای زنان حرام است و جایز نیست که زنان زیارت قبور نمایند و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که زیارت قبور می‌کنند لعنت نموده است پس چگونه هنگامی که در زیارت آن‌ها آنطور که سوال کننده ذکر نمود که گریه می‌کند و نوحه خوانی می‌کنند رخ دهد، این ظلم بسیار بزرگی است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده است که زن نوحه‌خوان و آن کسی که به آن گوش می‌دهد را لعنت نموده است و در جای دیگر می‌فرماید: «النائحة اذا لم تتب قبل موتها تقام يوم القيامه وعليها سربال من قطران ودرع من جرب»[۱] یعنی: (زن نوحه‌‌گر اگر قبل از مرگش توبه نکند، در روز قیامت ایستاده می‌شود در حالی که بر او شلواری از قطران (ماده‌‌ای بدبو، قیر مانند و قابل اشتعال) و پیراهنی خشن بر تن خواهد داشت که بدنش را همانند بیمارِ مبتلا به گری آزار دهد). پناه بر الله.

لذا بر زنان لازم است که تقوای الله را پیشه کنند و از آنچه حرام نموده دوری نمایند و به زیارت قبرستان نروند و اگر می‌خواهند برای امواتشان دعا کنند این کار را در خانه‌هایشان انجام دهند و الله بر همه چیز آگاه است.


۱[تخريج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

السائل: عندنا عادة في يوم العيد، وهي أننا بعد أداء صلاة العيد نقوم بزيارة المقابر، فنجد هناك النساء يقمن بالبكاء والنواح فوق المقابر فما حكم هذا العمل منا ومن النساء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما حكم العمل منكم فإنه من البدع، فإن الرسول -عليه الصلاة والسلام – لم يكن يخصص المقابر بالزيارة في يوم العيد ولا يمكن للمرء أن يخصص وقتاً من الأوقات وعبادة من العبادات إلا بدليل من الشرع؛ لأن العبادة تتوقف على الشرع في سببها وفي جنسها وفي قدرها وفي هيئتها وفي زمانها وفي مكانها، فلا بد أن يكون الشرع قد جاء بكل هذه الأشياء، فإذا خصصنا عبادة من العبادات بزمن معين دون دليل كان ذلك من البدع، فتخصيص يوم العيد بزيارة المقبرة بدعة ليست واردة عن الرسول -عليه الصلاة و السلام- ولا عن أصحابه.

وأما بالنسبة لزيارة النساء فإن زيارة النساء محرمة، لا يجوز للنساء أن يزرن القبور؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم لعن زائرات القبور، فكيف إذا حصل من زيارتهن ما ذكره السائل من البكاء والنياحة ؟ فإنه يكون ظُلْما فوق ظلم، وقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم «أَنَّهُ لَعَنَ النَّائِحَةَ وَالْمُسْتَمِعَةَ»، وقال: «النَّائِحَةُ إِذَا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِهَا، تُقَامُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَعَلَيْهَا سِرْبَالٌ مِنْ قَطِرَانٍ، وَدِرْعٌ مِنْ جَرَبٍ»، والعياذ بالله. فعلى النساء أن يتقين الله – عز وجل-، وأن يبتعدن عن محارمه، ولا يَزْرُنَ المقابر، وإذا كُنَّ يُرِدْ ـردْنَ أن يَدْعُونَ للأموات فليَفْعَلْن ذلك وهن في بيوتهن، والله -سبحانه وتعالى- عليم بكل شيء.

مطالب مرتبط:

(۳۴۶۴) حکم زیارت قبر فرزند توسط مادر

نصیحتم به این زن که فرزندش را از دست داده این است که زیاد برای او در خانه‌اش دعا و استغفار نماید و اگر الله دعای او را قبول نمود هر چند که نزد قبرش نباشد فرزندش از آن دعا‌ها بهره‌مند می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۲) حکم سلام دادن به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام ورود به مسجد نبوی

سنت نیست برای انسان که هروقت وارد مسجد شد به سوی قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برود و بر وی سلام کند؛ زیرا این از عادت سلف صالح نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۹) حکمت منع زنان از زیارت قبور در اسلام

از جمله‌‌ی آن مفاسد این است که زن بسیار ضعیف و احساساتی است چه بسا هنگام ایستادن بر قبر یکی از خویشاوندانش، مانند: مادر، پدر و غیره تحمل و صبر نکند و زمانی که صبر نکرد چیزهایی مانند گریه و نوحه خوانی و آنچه که بر دین و بدنش به او ضرر می‌‌رساند از او صادر میشود.....

ادامه مطلب …

(۳۴۷۵) حکم روشن کردن شمع و قرائت قرآن بر قبور در شب عید

این کار، کار باطل و حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۴۵۳) راه‌های نیکی به والدین متوفی از راه دور

برای پدرت دعا کن در هر جایی که باشی چه دور و چه نزدیک باشی و نیازی به زیارت قبرش نیست ولی اگر در همان جا بودی و کار داشتی و به زیارت پدرت رفتی اشکالی ندارد اما اینکه به آن جا به قصد زیارت قبر بروی این کار از آن نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۵۴) حکم بازگشت روح میت برای پاسخ به سلام زائر قبر

برخی از علمای متأخرین این حدیث را تضعیف نموده و گفته‌‌اند این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صحیح نیست. و الله اعلم...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه