یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۴۷۷) حکم زیارت قبر در روز عید و توصیه به عدم رفتن زنان

(۳۴۷۷) سوال: هنگامی که در سودان در تعزیه‌ی پدرم -که الله پدرم و تمام مردگان مسلمان را رحمت نماید- بودم، برادران و خواهرانم در صبح روز عید قربان بعد از گذشت یک هفته از وفاتش برای زیارت قبرش به سوی قبرستان رفتند و هرچند که از فراقش ناراحت بودم به خصوص همانطور که ذکر کردم از او دور بودم اما از آن‌ها خواستم که در اول روز عید به قبرستان نروند، زیرا روز خوشحالی مسلمانان است و ناراحتی در آن درست نیست بلکه باید در آن اظهار شادمانی و ایمان به قضا و قدر باشد و از برادرانم و کسانی که از زنان همراه آن‌ها بودند خواستم که به آن جان نروند زیرا زیارت نمودن زنان هیچ خیری به خصوص در زمان ما در آن نیست مگر اینکه به خاطر اجرای عرف و عادات همراه برادرانم بروند؛ شیخ بزرگوار لطفاً توضیح دهید که آیا از اینکه آن‌ها را به عدم رفتن به قبرستان در این روز خاص به ویژه زنان توصیه کردم، حق دارم؟

جواب:

حق در این مساله -ان شاء الله- با تو است. و تو آنچه از نصیحت بر تو واجب بود را ادا کردی و اینکه زیارت قبور برای زنان جایز نیست حق است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنان را از زیارت نمودن قبور نهی نموده است.[۱] بلکه زنانی را که به زیارت قبور می‌روند و بر آن مساجد را بنا می‌کنند و آن جا را چراغانی می‌کنند، لعنت نموده است.[۲] اما زیارت نمودن قبور در روز عید به طور خاص بدعت است و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده که روز عید را برای زیارت نمودن قبور تخصیص دهند بلکه هرگاه برایشان فرصت پیش می‌آمد به زیارت قبور می‌رفتند و به طور عموم و در هر وقت که باشد به زیارت قبور توصیه نمودند، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر أمه فزوروها فإنها تذكر الأخرة»[۳] یعنی: (شما را از زیارت نمودن قبور نهی نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در زیارت نمودن قبر مادرش اجازه داده شد، لذا قبرها را زیارت نموده زیرا آخرت را یادآور می‌شود).


۱[تخریج آن گذشت.] 

۲[تخریج آن گذشت.]

۳[تخریج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما كنت في السودان موجودا للعزاء في والدي – رحمه الله وجميع موتى المسلمين- ذهب إخوتي وأخواتي صبيحة عيد الأضحى إلى المقابر لزيارة قبر والدي بعد مُضِيّ أسبوع من وفاته، وطلبت منهم عدم الذهاب بالرغم من حزني على فراقه لنا، خاصة أنني بعيد عنه كما ذكرت، فطلبت منهم عدم الذهاب إلى المقابر في أول يوم للعيد؛ لأنه يوم فرح المسلمين ولا يجوز الحزن فيه، بل إبداء السرور والإيمان بقضاء الله وقدره، وطلبت من إخوتي ومن رافقهم من نسوة عدم الذهاب لأن زيارة النساء عموما للمقابر ليس فيها من الخير شيء، خاصة في زماننا هذا، إلا أنهم ذهبوا مع إخواني امتثالاً لما هو شائع من تقاليد وعادات. أرجو من فضيلتكم التكرم بإفادتي: هل أنا محق في ما ذكرت لهم من عدم الذهاب إلى المقابر في ذلك اليوم خاصة النساء؟ جزاكم الله خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحق معك – إن شاء الله في هذه المسألة، وأنت أديت الواجب عليك من نصحهم وما ذكرت من أنه لا يجوز للنساء زيارة القبور هو الحق؛ فإن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- نهى النساء عن زيارة القبور بل لعن زائرات القبور والمتخذين عليها المساجد والسرج.

وأما زيارة القبور في يوم العيد خاصة، فإن ذلك من البدع، فإنه لم يرد عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه كان يخص يوم العيد بزيارة المقبرة، بل كان -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – يزور المقبرة متى سنحت له فرصة، وأمر بزيارة القبور عموما في أي وقت، فقال – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ القُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَيْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الآخِرَةَ».

مطالب مرتبط:

(۳۴۵۹) حکم زیارت نمودن قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای زن چیست؟

اهل علم پیرامون این مسئله اختلاف نموده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۳) حکم زیارت میت در روز عید

قرار دادن روز عرفه یا روز عید به عنوان وقتی برای زیارت به صورت همیشگی بدون شک بدعت است، چون پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روزی از روزهای سال یا هفته را برای زیارت قبور تخصیص نداده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۵) حکم زیارت قبور در روز جمعه

در این‌باره سنتی از رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نمی‌دانم که روز جمعه را به زیارت قبرستان خاص کرده باشد، و همچنین روز عید به زیارت قبرستان خاص نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۱) حکم خواندن سوره فاتحه هنگام عبور از قبرستان

خواندن فاتحه موقع زیارت قبور اصلی ندارد، و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است، و از همین‌رو خواندن آن برای انسان شایسته نیست؛ زیرا نامشروع است، بلکه شایسته است دعایی کند که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۷) آیا خواندن فاتحه بر مردگان جایز است؟

نصی از سنت درباره‌ی خواندن فاتحه بر مردگان نمی‌دانم، و بر همین اساس خوانده نمی‌شود؛ زیرا اصل در عبادات بازداشتن و منع است، تا اینکه بر ثبوت آن و اینکه از شریعت الله است دلیلی اقامه شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۷) حکم زیارت قبور برای زنان به قصد دعا نمودن، قرائت قرآن و فاتحه

صحیح این است که برای زن جایز نیست که به زیارت قبور برود زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که به زیارت قبور می‌روند لعنت نموده است و اگر برای زن این باب باز گذاشته شود باعث فتنه می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه