جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۳۴۶۷) حکم زیارت قبور برای زنان به قصد دعا نمودن، قرائت قرآن و فاتحه

(۳۴۶۷) سوال: آیا زیارت قبور برای زنان به قصد دعا نمودن، قرائت قرآن و فاتحه برای مرده جایز است؟

جواب:

صحیح این است که برای زن جایز نیست که به زیارت قبور برود زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که به زیارت قبور می‌روند لعنت نموده است و اگر برای زن این باب باز گذاشته شود باعث فتنه می‌شود، همچنین زن تحمل ایستادن در کنار قبر مادر یا پدر یا کسی که او را دوست دارد را ندارد و نمی‌تواند صبر کند و چه بسا باعث شود که ناراحتیِ او هرگاه که به زیارت قبر می‌رود تازه شود و چه بسا کسی به او بدی برساند، زیرا غالباً قبرستان‌ها خارج از شهر یا در مکان دوری هستند و حکمت اقتضا می‌کند که زنان از زیارت نمودن قبور منع شوند اما دعا نمودن برای میت اشکالی ندارد که در خانه‌اش دعا کند زیرا برای دعا مکان مشخصی شرط نیست.

اما قرائت قرآن بر او: قرائت قرآن بر میت،  بدعت است، حال چه از جانب زنان و چه از جانب مردان باشد زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین چیزی وارد نشده است که ایشان هرگاه که از دفن میت فارغ می‌شدند در کنار آن می‌ایستادند و می‌فرمودند: «استغفروا لأخيكم وسلوا له بالتثبيت فإنه الان يسأل»[۱] یعنی: (برای برادرتان طلب استغفار و ثابت قدمی نمایید زیرا که الان از او سوال می‌شود). و از ایشان وارد نشده که بر قبرستان یا قبری خوانده شود بلکه ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر اهل قبرستان دعای رحمت و مغفرت می‌نمودند.


۱[تخریج آن گذشت.]  

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة زيارة القبور للدعاء للميت وقراءة القرآن، والفاتحة عليه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الصحيح أنه لا يجوز للمرأة أن تزور المقابر؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- جاء عنه أنه لعن زائرات القبور ولأن المرأة لو فُتِحَ لها هذا الباب لكان في ذلك فتنةً لها وفتنة بها؛ فإن المرأة لا تكاد تصبر إذا وقفت على قبر أمها أو أبيها أو أحد ممن تحبه، وربما يتجدد لها حزنها دائما كلما زارت المقبرة، وربما يتعرض لها أحدٌ بسوء؛ لأن المقابر في الغالب تكون خارج البلد، أو في مكان ناءٍ منه؛ فلهذا كان من الحكمة أن تمنع من زيارة القبور. وأما الدعاء للميت فيمكن أن تَدْعُو له وهي في بيتها؛ لأن الدعاء لا يُشْتَرَطُ له مكان معين.

وأما قراءة القرآن عليه فقراءة القرآن على الميت بدعة، سواء من الرجال أو من النساء؛ لأن ذلك لم يَرِدْ عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، بل كان -عليه الصلاة والسلام- إذا فُرغَ من دفن الميت وَقَفَ عليه وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ». ولم يرد عنه أنه كان يقرأ على القبور أو على المقبرة عموما، بل كان صلى الله عليه وعلى آله وسلم يسلم على أهل المقابر، ويدعو لهم بالرحمة والمغفرة.

مطالب مرتبط:

(۳۴۹۱) حکم خواندن سوره فاتحه هنگام عبور از قبرستان

خواندن فاتحه موقع زیارت قبور اصلی ندارد، و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است، و از همین‌رو خواندن آن برای انسان شایسته نیست؛ زیرا نامشروع است، بلکه شایسته است دعایی کند که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۰) آیا برای زن زیارت قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز است؟

در مورد قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز اینگونه می‌گوییم که زن قصد زیارت قبور را نکند اما اگر از کنار مسجد عبور کرد و کنار قبر ایستاد و سلام کرد اشکالی ندارد اما مشروط به این است که ترس فتنه‌ای نباشد و مزاحمتی برای مردان ایجاد نکند...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۴) حکم گذاشتن گل بر قبر و دعا با دست‌های بلند

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقتی به قبرستان می‌رفت، بر آن‌ها سلام می‌کرد و برایشان دعا می‌نمود، و گُل‌هایی با خود نمی‌برد که بر قبرهایشان گذاشته شود، و در حالی برای آن‌ها دعا نمی‌کرد که رو به قبله دو دستش را بلند کرده باشد، بلکه می‌گفت...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۸) حکم زیارت قبور و اعمال رایج پس از نماز عید

(۳۴۷۸) سوال: روستایی از روستاهای بنی مالک حجاز در منطقه‌ی جیله وجود دارد و اهل این روستا عادتشان بر این است که بعد از اتمام نماز عید سعید قربان و عید فطر به سوی قبور خانواده و کسانی که از مسلمانان در این قبرها هستند می‌روند و فقط اهل این روستا این کار را انجام […]

ادامه مطلب …

(۳۴۷۶) حکم رفتن به قبرستان پس از نماز عید

این عمل بدعت است و در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زیارت نمودن قبور در روز عید رایج نبوده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۱) حکم همراهی زنان با محارم برای زیارت قبور

این کار جایز نیست، زیرا زیارت نمودن قبور برای زن ممنوع است، حال چه خود یا همراه محرمش برود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه