یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۳۷۲) حکم دفن میت در قبرهایی با آجر و سیمان

(۳۳۷۲) سوال: در سرزمین ما قبرها با آجر قرمز یا بلوک بنا می‌شود و ارتفاع قبر بیش از یک متر است. همچنین این قبرها با سیمان، سفید کرده می‌شود. اگر میت در این قبرها دفن شود بر وی خاک ریخته نمی‌شود بلکه قبر با آجر بسته می‌شود. اگر انسان این کار را انکار کند و از آن راضی نباشد و توانایی تغییر نیز نداشته باشد و در این قبرها دفن شود چگونه است؟ نظر شما چیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را حفظ کند. آیا بعد از یادآوری کردن، گناهی بر انسان باقی می‌ماند؟

جواب:

در واقع اگر چنین باشد که سؤال کننده یاد کرد بدین صورت که قبرها با آجر بنا شده و حدود یک متر بالا برده شود این‌‌ها قبر نیستند بلکه اتاق‌‌های بنا شده‌اند که چه بسا به اندازه‌‌ی یک میت، دو میت یا بیشتر باشد که این کار در مورد قبرها مشروع نیست بلکه مشروع در مورد قبرها این است که حفره‌‌ای در زمین به اندازه‌ی میت حفر شده و میت در آن دفن شود. روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش چنین بوده است لذا بر والیان امور در این سرزمین واجب است دفن صحیح که در سنت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده را بازگردانند و اگر انسان از دنیا رفت و چاره‌ای جز این قبرها -که در حقیقت اتاق هستند نه قبر- نداشت گناهی بر وی نیست زیرا به اختیار او نبوده است. بله اگر زمین وسیعی که ملک کسی نباشد وجود داشته باشد و ممکن باشد بگوید: مرا در آنجا دفن کنید چه بسا این کار خوب باشد و از آنچه سؤال کننده توصیف نمود بهتر باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في بلدتنا تُبنى المقابر بالطوب الأحمر الذي دخل النار، أو بالطوب الأسمنتي، ويكون ارتفاع القبر أكثر من متر، وتبيض هذه المقابر بالأسمنت، وإذا دُفن الميت في هذه المقابر لا يهال عليه التراب، بل تُغْلَقُ بالطوب أيضًا. وإذا كان الإنسان يُنْكِرُ هذا العمل، وغير راض عنه، ولا يستطيع التغيير، وبالتالي يَدْفِنُ في هذه المقابر، فما رأيكم -حفظكم الله- ؟ وهل على الإنسان إثم بعد ما ذكر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواقع أنه إذا كان الأمر كما ذكر السائل: أن القبور تبنى بالطوب وتُرْفَعُ نحو متر أن هذه ليست قبورًا، ولكنها حُجَر مبنية، ربما تكون على قدر الميت الواحد، وربما تكون على قدر ميتين فأكثر، وليس هذا هو المشروع في القبور، فالمشروع في القبر أن يُحْفَرَ في الأرض حُفْرَةٌ على قدر الميت ويُدْفَنَ فيها الميت، هكذا هدي النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأصحابه. ولذلك يجب على ولاة الأمور في هذه البلاد أن يعودوا إلى الدفن الصحيح الذي جاءت به السنة عن رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإذا مات الإنسان ولم يكن له بد من هذه المقابر التي هي في الحقيقة حُجَرٌ لا قبور فليس عليه إثم؛ لأن ذلك ليس باختياره. نعم لو كان هناك أرض فلاة يمكنه أن يقول: ادفنوني فيها، وهي ليست مملوكة لأحد، فربما يكون هذا جيدا، وأحسن مما وصفه هذا السائل.

مطالب مرتبط:

(۳۳۸۳) حکم قرار دادن نشانه‌های بلند و مشخص بر روی قبرها

گاهی این مشرف قرار دادن برای واضح شدن این قبرها می‌باشد و این شایسته نیست. مناسب است که انسان از چیز مختصری که فقط علامت حاصل شود استفاده کند....

ادامه مطلب …

(۳۳۴۸) آیا موعظه کردن بعد از دفن میت جایز است؟

سخن خوبی است اما تا زمانی که در این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش پیشوایی نداریم در حالی که آنان حریص‌ترینِ مردم بر نصیحت و خیرخواهی بودند و وقت‌هایی که نصیحت در آن سود و تأثیر بیش‌تری دارد را دنبال می‌کردند شایسته نیست ما برای چنین کاری پیش‌گام شویم...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۰) حکم بنا کردن بر قبر، نوشتن بر آن و قرائت قرآن بر میت

بنا کردن بر قبور حرام است به این خاطر که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بنا کردن بر روی قبور منع کرده‌اند و از شدید ترین آن بنا کردن مسجد بر قبر می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۶) آیا ریختن آب بر روی قبر‌ها، نفعی به میّت می‌رساند؟

نفعی به میّت نمی‌رساند و کسی که این کار را انجام می‌دهد با وجود این که معتقد به آن باشد پس عقیده‌ی او صحیح نیست. ...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۸) آیا برای مسلمان جایز است در وصیتش مکان دفنش را بنویسد؟

بله، جایز است مسلمان وصیت کند در مکان معینی دفن شود اما شایسته نیست  چنین کاری انجام دهد زیرا بازماندگان را به زحمت و سختی می‌اندازد ...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۹) حکم نوشتن نام و مشخصات متوفی بر روی قبر

قبرستان جایگاه مردگان است نه جایگاه انسان‌های زنده که  تزیین و آرایش شود و سیمان کاری بشود و بر روی آن جملات مرثیه و مداحی نوشته شود اما واجب است که منزل مردگان بر حالت خودش باقی بماند تا انسانی که از آن عبور می‌کند را بیدار سازد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه