(۳۳۱۷) سوال: حکم نماز بر میّت بعد از دفن او چیست؟

جواب:

نماز خواندن میّت بعد از دفن او جایز می‌باشد زیرا که همین فعل از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است: «أَنَّ امْرَأَةً سَوْدَاءَ كَانَتْ تَقُمُّ الْمَسْجِدَ، أَوْ شَابًّا، فَفَقَدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَأَلَ عَنْهَا، أَوْ عَنْهُ، فَقَالُوا: مَاتَ. قَالَ: ” أَفَلَا كُنْتُمْ آذَنْتُمُونِي “. قَالَ: فَكَأَنَّهُمْ صَغَّرُوا أَمْرَهَا، أَوْ أَمْرَهُ، فَقَالَ: ” دُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ “. فَدَلُّوهُ، فَصَلَّى عَلَيْهَا، ثُمَّ قَالَ: ” إِنَّ هَذِهِ الْقُبُورَ مَمْلُوءَةٌ ظُلْمَةً عَلَى أَهْلِهَا، وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُنَوِّرُهَا لَهُمْ بِصَلَاتِي عَلَيْهِمْ»^[۱]: (زنی سياه يا جوانی بود که مسجد را نظافت می‌کرد، رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن زن يا آن جوان را نيافت، پس از احوال او پرسيد، گفتنـد: مـرده اسـت، فرمـودند: «چـرا مـرا آگـاه نکرديـد؟» انگار آن‌ها کار آن زن يا جوان را کوچک شمردند؛ لذا فرمودند: «قبرش را به من نشان بدهيد» و قبر او را برايش نشان دادند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن نماز گزارند و فرموند: «ايـن قبرهـا بـر صـاحبانش پـر از ظلمـت اسـت و الله بـه برکت نماز خواندن من آن را برایشان روشن می‌سازد») پس نماز بر قبر کرده می‌شود همان گونه که در سنت آمده است اما به این شرط که، صاحب قبر زمانی فوت کرده باشد که آن کسی که می‌خواهد بر آن نماز بخواند به سن تمییز رسیده باشد به این معنی که تو نمی‌توانی بر قبری نماز بخوانی که صاحب آن قبر قبل از تولد تو وفات کرده باشد بنابراین من هیچ یکی از علماء را نمی‌شناسم که  قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و دو یارش زیارت را کرده باشد، و نماز جنازه بر آن خوانده باشد. پس از نماز خواندن بر قبر جایز است ولی به شرط آن که هنگام فوت صاحب قبر، نمازگزار به سن تمییز رسیده باشد زیرا هنگامی که به سن تمییز رسید، او از اهل نماز می‌باشد.

[۱] تخریج آن گذشت.