چهارشنبه 29 رمضان 1447
۲۷ اسفند ۱۴۰۴
18 مارس 2026

(۳۲۶۲) حکم توبه در لحظات آخر عمر و گفتن «لا اله الا الله»

(۲۳۶۲) سوال: قول شما چیست در مورد انسانی که در هنگام مرگش لا اله الا الله می‌گوید اما در زندگی‌اش بر طریق هدایت نبوده است و فقط زمانی که در این حالت قرار گرفته است، اعمالش که منافی اسلام بوده است را به یاد می‌آورد و می‌خواهد توبه بکند و به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روی آورد بعد از آن‌که مرگ را دیده است؟

جواب:

هنگامی که مرگ را دید و از قبل هیچ عمل صالحی انجام نداده است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ} [سوره النساء: ۱۸]: (و برای کسانی‌ که کارهای بد مرتکب می‌شوند تا وقتی که مرگ یکی از ایشان فرا رسد؛ می‌گوید: «اکنون توبه کردم» توبه نیست) پس این ایمانش که بعد از مشاهده‌ی مرگ است فایده‌ای برای او ندارد به این خاطر که ایمانش از مشاهده بوده است ولی مقصود این است هنگامی که انسان از قبل در نزدش ایمان و گناه بوده است سپس در هنگام مرگ این را می‌گوید و آن را نیز فقط از روی اخلاص می‌گوید، پس قطعاً آن گناهان قبلش را محو می‌سازد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما قولكم في إنسان قال: لا إله إلا الله، عند موته، لكنه كان على غير سبيل الهدى في حياته الدنيا، وإنما لو أوقف في هذا الموقف تذكر أعماله المنافية للإسلام وأراد أن يتوب وأن يقبل على الله -عز وجل- بعد ما رأى الموت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هو إذا رأى الموت ولم يكن له عمل صالح من قبل فقد قال الله -عز وجل-: ﴿ وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْتَنَ ﴾ [النساء: ١٨]، فهذا لا ينفعه إيمانه بعد أن يشاهد الموت؛ لأنه صار إيمانًا عن مشاهدة، لكن المقصود إذا كان الإنسان عنده إيمان وعنده سيئات من قبل، ثم قال هذا عند موته، ولا يقولها إلا مخلصًا، فإنها تمحو السيئات التي سبقت منه.

مطالب مرتبط:

(۳۲۲۹) حکم لمس بدن زنان توسط مرد برای تزریق آمپول

در صورت وجود زن، برای این مرد جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۲۴۳) حکم برداشت جزئی از کالبد بیمار یا میّت برای اهداف علمی

اگر هدف از این کار مصلحتی خارجی باشد که تعلقی به میت ندارد، جایز نیست زیرا میّت احترام دارد....

ادامه مطلب …

(۳۲۲۶) حکم شرعی حذف انگشتان اضافه در کودکان

نظرم این است که در این حالت اشکالی ندارد که انگشتان اضافه که باعث زشتی شده، قطع شود اما اگر انگشتانی اضافه است ولی باعث زشتی نشده، شایسته است که بر حالت خود باقی بماند....

ادامه مطلب …

(۳۲۳۴) حکم انجام عمل زیبایی چیست؟

عمل زیبایی که در پزشکی انجام می‌شود، دو قسمت است:...

ادامه مطلب …

(۳۲۴۸) حکم شرعی سقط جنین مبتلا به نقص عضو شدید

هرگاه روح در جنین دمیده شود سقط کردنش به طوری که بمیرد به هیچ وجه جایز نیست و فرقی ندارد ناهنجاری‌اش نداشتن دست، نداشتن پا، نداشتن چشم، نداشتن بینی یا هر حالت دیگری باشد بلکه باقی می‌ماند تا این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را خارج کند سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با وی هر چه بخواهد می‌کند.....

ادامه مطلب …

(۳۲۶۰) آیا مرگ در روز جمعه از نشانه‌های حسن خاتمه می‌باشد؟

خیر، مرگ در تمام روزها یکسان است و اگر مزیتی برای روزی بود، روز دوشنبه اولی‌تر بود چون در آن روز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وفات نمودند.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه