یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۳۱۰۸) حکم منع دیگران از صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه

(۳۱۰۸) سوال: در یکی از مساجد دیدم افرادی در حال خطبه صحبت می‌‌کنند و آن‌‌ها در آخر مسجد هستند و امام آن‌‌ها را نمی‌‌بیند؛ آیا به آن‌‌ها اشاره کنم که ساکت شوند یا بر من لازم است که آن‌‌ها را تا پایان خطبه رها کنم؟

جواب:

صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه حرام است بلکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین افرادی را به الاغ تشبیه کرده است و جایز نیست او را با قول ساکت کنیم یعنی جایز نیست به او بگوییم: ساکت شو! به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : :  «إذا قلت لصاحبك أنصت، يوم الجمعة و الإمام يخطب فقد لغوت»[۱]: (هرگاه در روز جمعه به دوستت گفتی: ساکت شو در حالی که امام خطبه می‌‌خواند دچار لغو شده‌‌ای) یعنی پاداش نماز جمعه را از دست دادی.

اما اشکالی ندارد با اشاره آن‌‌ها را آگاه سازد بدین صورت که انگشتت را بر دو لبت برای اشاره به آن‌‌‌‌ها قرار دهی زیرا تو صحبت نکردی و در منع آن‌‌ها از صحبت کردن در حال خطبه دور کردن شر آن‌‌ها از دیگران است چون اگر در اثنای خطبه صحبت کنند مردم را مشغول و دچار حواس پرتی می‌‌کنند و هرگاه با اشاره ساکت شدند این ممنوعیت از بین می‌‌رود.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل وجدت في أحد المساجد أشخاصا يتكلمون والإمام يخطب، وهم في مؤخرة المسجد والإمام لا يراهم، فهل أشير عليهم بالسكوت، أم عَلَيَّ أن أتركهم حتى تنتهي الخطبة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكلام حال الخطبة يوم الجمعة حرام، بل إن النبي صلى الله عليه وسلم شَبَّهَهُ بالحمار يحمل أسفارًا، ولا يجوز أن نسكته بالقول، أي: لا يجوز أن نقول له: أنصت؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا قلت لصاحبك أنصِتُ، يوم الجمعة والإمام يخطب فقد لَغَوْتَ»، أي: فقد فاتك أجر الجمعة.

ولكن لا حرج أن تنبهم بالإشارة، بأن تضع أصبعك على شفتيك إشارة لهم؛ لأنك لم تتكلم، وفي منعهم من الكلام حال الخطبة منع شرهم على غيرهم؛ لأنهم إذا تكلموا أثناء الخطبة شغلوا الناس وشَوَّشُوا عليهم، فإذا سكتوا بالإشارة زال هذا المحظور.

مطالب مرتبط:

(۳۱۲۱) حکم تبلیغ در نماز جمعه و دیگر نمازهای پنج‌‌گانه چیست؟

تبلیغ یعنی یکی از مأمومین همراه امام تکبیر بگوید؛ در صورتی که نیاز باشد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۴) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به زود آمدن به نماز جمعه تشویق نموده است آیا این شامل خطیب نیز می‌‌شود؟

تشویق نمودن برای زود آمدن به مسجد فقط خاص مأمومین است اما سنت در حق امام این است که جز هنگام بالا رفتن از منبر نیاید...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۲) حکم اقامه‌ی نماز جمعه و سایر فرائض در خانه

برای انسان جایز نیست که نماز جمعه را در خانه‌‌‌‌اش بخواند بلکه برای او واجب است که همراه جماعت در مسجد حضور یابد اگر نمی‌‌تواند در خانه‌‌اش نماز ظهر بخواند زیرا در نماز جمعه باید در جماعت و در مسجد حضور داشت و باید خطبه داشته باشد و انسان نمی‌‌تواند به تنهایی در خانه‌‌اش نماز جمعه بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۱) حدّ نصاب لازم برای اقامه‌ی نماز جمعه در روستا

جواب این سؤال مبنی بر اختلاف اقوال اهل علم است از این جهت که علما رَحِمَهُمُ‌الله اختلاف نموده که آیا برای نماز جمعه تعداد چهل نفر شرط است یا شرط نیست؟...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۸) آیا برای خطیب جایز است در روز جمعه سنت تحیه‌‌ی مسجد بخواند؟

هرگاه خطیب در وقتی که می‌‌خواهد خطبه بخواند به مسجد بیاید دو رکعت نمی‌‌خواند بلکه سنت است بر روی منبر بایستد و شروع به خطبه کند....

ادامه مطلب …

(۳۱۰۱) حکم خواندن سوره‌های سجده و انسان در نماز صبح جمعه

مشروع نیست انسان در نماز صبح روز جمعه سوره‌‌ای را بخواند که در آن سجده‌‌ی تلاوت وجود دارد بلکه آن چه مشروع است این است که آن سوره را در رکعت اول می‌‌خواند هنگامی که به مکان سجده رسید تکبیر گفته و به سجده می‌‌رود ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه