شنبه 13 جمادی‌الاول 1448
۲ آبان ۱۴۰۵
24 اکتبر 2026

(۳۰۳۸) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اشتغال مداوم و عدم امکان ترک کار

(۳۰۳۸) سوال: کارمندی است که  تمام شیفت مشغول به کار است و نماز جمعه از او فوت می‌‌شود و چه بسا برخی اوقات بیش از دو جمعه پشت سر هم از او فوت می‌‌شود آیا برای این کارمند رخصتی وجود دارد  با این وجود که نمی‌‌تواند این شغل را به دلیل کم بودن شغل که منبع روزی است رها کند؟

جواب:

این شغلی که به آن اشاره کرد بدون شک در آن دو فایده وجود دارد: فایده‌‌ی خاص و فایده‌‌ی عام.

اما فایده‌‌ی خاص: آن چه ذکر نمود که منبع روزی است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کفیل روزی است اما با گرفتن سبب.

فایده‌‌ی دوم: شغل باعث حفظ امنیت می‌‌شود و در آن مصلحتی است و معلوم است که اگر مردم چنین مصالحی را نداشته باشند امنیت دچار اختلال می‌‌شود و چه بسا اگر منابع روزی در جایی کم باشد باعث تنگی روزی شود بنابراین در ترک نمودن نماز جمعه معذور است و گناهکار نمی‌‌شود اما  شایسته است که مسؤولین کسانی که به صورت تمام شیفت کار می‌‌کنند -همان‌‌طور که سؤال کننده گفت- این مسأله را به صورت چرخشی قرار دهند به صورتی که گروهی از آن‌‌ها بتوانند نماز جمعه را در این هفته و گروه دیگر نماز جمعه را در هفته‌‌ی دوم بخوانند و به همین منوال؛ زیرا این عدالت است و تا اینکه انسان همیشه تارک نماز جمعه باقی نماند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه موظف يعمل بالورديات، وتفوته صلاة الجمعة، وقد يفوته أكثر من جمعتين متتاليتين، هل لهذا الموظف من رخصة؟ مع أنه لا يستطيع أن يترك هذا العمل؛ لقلة الوظائف وهي مصدر الرزق؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا العمل الذي أشار إليه لا شك أن فيه فائدتين فائدة خاصة وفائدة عامة.

أما الفائدة الخاصة: فهي ما ذكر أنه مصدر رزقه، والرزق كَفَلَهُ الله -عز وجل، لكنه سبب.

والفائدة الثانية: أن فيه حفظا للأمن وللمصلحة التي وجه إليها، ومعلوم أن الناس لو تخلوا عن هذه المصالح الحصل اختلال في الأمن، وربما يحصل ضيق في الرزق إذا كانت مصادر الرزق قليلة في البلد، وعلى هذا فيكون معذورًا في ترك صلاة الجمعة ولا يأثم بذلك، لكن ينبغي للمسؤولين عن هؤلاء الذين يشتغلون بالورديات كما قال السائل أن يجعلوا المسألة دورية، بحيث تكون طائفة منهم يصلون الجمعة في هذا الأسبوع، وطائفة أخرى يصلونها في الأسبوع الثاني، وهكذا؛ لأن ذلك هو العدل، ولئلا يبقى الإنسان تاركًا لصلاة الجمعة دائما.

مطالب مرتبط:

(۳۱۳۵) آیا بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده می‌‌شود؟

کسی که نماز جمعه را همراه امام خوانده باشد نماز ظهر را نمی‌‌خواند بلکه اعاده‌‌ی نماز جمعه با نماز ظهر از جمله‌‌های بدعت‌‌های نوظهوری است که در زمان صحابه مشهور نبوده....

ادامه مطلب …

(۳۱۱۵) هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟

(۳۱۱۵) سوال: هرگاه خطیب در روز جمعه ایستاد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آیا جواب سلام او را بدهیم؟ جواب: بله، هرگاه خطیب سلام کرد بر جماعت سلام می‌‌کند و کسی که بر جماعتی سلام می‌‌کند بر آن‌‌ها واجب است جواب او را بدهند اما جواب دادن فرض کفایه است لذا […]

ادامه مطلب …

(۳۰۷۷) نظرتان در مورد قول کسانی که می‌‌گویند: تعداد رکعات روز جمعه بیست رکعت است چیست؟

همه‌‌ی این‌‌ها اصلی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۸) آیا اذان دوم برای نماز جمعه جایز است یا خیر؟

اذان دوم روز جمعه بدون شک سنت است و سراغ ندارم کسی در این مسأله مخالفت کرده باشد....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۷) آیا گوش دادن به خطبه به نسبت زنان از طریق رادیو معادل پاداش کسانی است که در مسجد حضور دارند؟

گوش دادن زن به خطبه در حالی که در خانه‌‌اش است بهتر از حضور او در مسجد است زیرا نماز او در خانه‌‌اش بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۰) حکم پاسخ سلام و مصافحه در حین خطبه جمعه

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که خطیب خطبه می‌‌خواند دو رکعت نماز سبک می‌‌خواند و می‌‌نشیند و بر کسی سلام نمی‌‌کند چون سلام کردن بر مردم در این حالت حرام است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه