یکشنبه 12 صفر 1448
۴ مرداد ۱۴۰۵
26 جولای 2026

(۳۰۲۸) اگر قصد سفر کنم و نماز ظهر را در محل اقامتم بخوانم آیا جایز است نماز عصر را همراه نماز ظهر جمع ببندم؟

(۳۰۲۸) سوال: اگر قصد سفر کنم و نماز ظهر را در محل اقامتم بخوانم آیا جایز است نماز عصر را همراه نماز ظهر جمع ببندم در صورتی که ترس از دست دادن نماز عصر را داشته باشم؟ به خصوص که ماشین خودم نیست و چه بسا در راه فقط بعد از غروب بایستد؛ آیا جایز است نماز را بخوانم در صورتی که در ماشین نشسته و ماشین در حال حرکت باشد؟

جواب:

اشکالی ندارد که در این حالت نماز جمع بخوانی زیرا نماز جمع رخصت است هرگاه انسان نیاز داشت نماز جمع می‌‌خواند به همین دلیل در حدیث صحیح از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ثابت است که می‌‌گوید: «جمع النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بین الظهر والعصر، و بین المغرب و العشاء فی المدینة، من غیر خوف ولا مطر» فقالوا: ما أراد إلی ذلک؟ قال: «أراد ألا یحرج أمته»[۱](پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بین ظهر و عصر و بین مغرب و عشاء در مدینه بدون وجود ترس و باران جمع بستند لذا گفتند: از این کار چه قصدی داشتند؟ گفت: خواست که امتش را در حرج نیندازد) یعنی در صورتی که هر نمازی را در وقت آن بخواند دچار سختی نشود.

در صورتی که می‌‌دانی این ماشین دست تو نیست و چه بسا اگر بعد از ظهر حرکت کند تا بعد از غروب توقف نکند جایز است که ظهر و عصر را به صورتی جمع بخوانی در حالی که در خانه‌‌ات هستی اما در این حالت آن را چهار رکعت می‌‌خوانی و دو رکعت نمی‌‌خوانی زیرا تو در این لحظه سفرت را شروع نکردی.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا نويت السفر وصليت الظهر في مكان إقامتي فهل يجوز لي تقديم العصر وجمعه مع الظهر إذا خشيت أن تفوتني صلاة العصر؟ خصوصا وأن السيارة ليست ملكا لي، وقد لا تقف في الطريق إلا بعد الغروب. وهل يجوز أن أصلي وأنا جالس في السيارة وهي سائرة في طريقها؟ أفيدونا جزاكم الله خيرًا.

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس أن تجمع في هذه الحال؛ لأن ا الجمع رخصة، كلما احتاج الإنسان إليه فإنه يجمع، ولهذا ثبت في الصحيح من حديث ابن عباس رضي الله عنهما «أن النبي صلى الله عليه وسلم جمع في المدينة من غير خوف ولا مطر»، قيل له: ما أراد بذلك؟ قال: «أراد ألا يحرج أمته»، أي: أن لا يلحقها حَرَجٌ إذا صَلَّتْ كل صلاة في وقتها.

فإذا كنت تعرف أن هذه السيارة ليست بيدك، وأنها قد لا تتوقف إذا سارت من بعد الظهر إلى بعد الغروب، فإنه يجوز لك أن تجمع الظهر إلى العصر وأنت في منزلك، ولكن تصليها في هذه الحال أربعًا، لا تصليها ركعتين؛ لأنك لم تبدأ السفر الآن.

مطالب مرتبط:

(۳۰۲۰) حکم ترک جماعت در صورت جمع بدون اعلام امام هنگام بارش اندک باران

لازم نیست که مأموم هنگام تکبیرة الاحرام نماز مغرب نیت نماز جمع داشته باشد بنابراین هرگاه سبب نماز جمع یافت شد خواندن نماز جمع جایز است چه نیت داشته باشد و چه نیت نداشته باشد...

ادامه مطلب …

(۳۰۱۹) حکم نیت در جمع بین مغرب و عشاء به‌سبب باران و سرما برای امام و مأموم

هنگامی که مثلا از نماز مغرب سلام دادند در حالی که در اثنای باران می‌‌بارید و خواستند که نماز عشاء را با آن جمع ببندند بنابر قول راجح اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۰۱۸) حکم نماز جماعت با جمع‌کنندگان در باران برای کسی که جمع را جایز نمی‌داند

قول درست این است که نیت نماز جمع شرط نیست و جایز است که انسان هرگاه سبب را یافت نماز جمع بخواند هر چند که در اثنای نماز اولی باشد....

ادامه مطلب …

(۳۰۲۱) حکم شریعت پیرامون نماز جمع تقدیم هنگام بارندگی چیست؟

هرگاه در ترک نمودن نماز جمع سختی و مشقت باشد جایز است نماز جمع خوانده شود چه بین ظهر و عصر یا بین مغرب و عشاء باشد...

ادامه مطلب …

(۳۰۲۹) حکم جمع بین نمازها برای مسافران تعطیلات آخر هفته در سفرهای تفریحی

نماز جمع همان‌‌طور که قبلا گفتیم از رخصت‌‌های سفر است اما نخواندن آن مگر هنگامی که نیاز باشد بهتر است لذا هرگاه انسان به آن نیاز داشت چون با جدیت در حال حرکت بود بهتر است جمع بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۲۲) حکم جمع بین نمازها برای چوپان در شرایط آب‌وهوایی سخت

اگر سرما شدید باشد و بر شما چوپانان سخت باشد که برای هر نماز وضو بگیرید بین ظهر و عصر و بین مغرب و عشاء یا جمع تقدیم یا جمع تأخیر هر طور آسان‌‌تر است ببندد و این کار اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه