جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۲۹۱۴) حکم امامت مسافر بر مقیم

(۲۹۱۴) سوال: آیا مسافر، امام کسی که مقیم است شود؟

جواب:

مسافر امام مقیم و مقیم امام مسافر می‌‌شود زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که امام اهل مکه شد در حالی که مسافر بود و به آن‌‌ها فرمود: «أتموا یا أهل مکة فإنا قوم سفر»[۱](ای اهل مکه! نماز خود را کامل بخوانید زیرا ما مسافر هستیم) و این در غزوه‌‌ی فتح مکه بود زیرا ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوزده روز در مکه ماندند و نماز را به صورت قصر می‌‌خواندند لذا هنگامی که مسافر برای مقیم نماز خواند به او بگوید که من مسافر هستم و نماز را به صورت قصر می‌‌خوانم لذا هرگاه سلام دادم نمازت را کامل کن.

همچنین جایز است که مقیم برای مسافر نماز بخواند اما در این حالت بر مسافر واجب است که نمازش را به تبع امام کامل کند به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إنما جعل الإمام لیؤتم به»[۲](امام قرار داده شده تا به وی اقتدا شود) همچنین به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «ما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۳](هر چقدر از نماز را درک کردید بخوانید و آن چه از شما فوت شد را تکمیل کنید) همچنین چون ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا در مورد شخص مسافر که در حالت تنهایی دو رکعت نماز می‌‌خواند و همراه امام چهار رکعت سؤال شد؟ گفت: این سنت است. [۴]


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

[۴] مسلم: کتاب صلاة المسافرین، باب صلاة المسافرین، شماره­ی (۶۸۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل المسافر يؤم المقيم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المسافر يَؤُمُّ المقيم والمقيم يؤم المسافر، فقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه أم أهل مكة وهو مسافر، وقال لهم: «أتموا يا أهل مكة فإنا قوم سفر». وكان ذلك في غزوة الفتح؛ لأنه – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – أقام في مكة تسعة عشر يوما يَقْصُرُ الصلاة، فإذا صَلَّى المسافر بالمقيم نَبَّة المقيم فقال له: أنا مسافر وسأقصر الصلاة، فإذا سَلَّمْتُ فَأَتِم.

ويجوز أن يصلي المقيم بالمسافر، ولكن في هذه الحال يجب على المسافر أن يتم تبعا لإمامه؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إنما جعل الإمام ليؤتم به» ولقوله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «ما أدركتم فَصَلُّوا، وما فاتكم فَأَتِمُوا»، ولأن ابن عباس رضي الله عنهما سُئِلَ عن الرجل يصلي وحده ركعتين -يعني: المسافر – ومع الإمام أربعًا؟ فقال: (تلك السنة).

مطالب مرتبط:

(۲۸۷۲) اگر انسان پشت سر امامی نماز بخواند در حالی که این امام اعتقادات باطل و بدعت داشته باشد، حکم نماز پشت سر او چیست؟

نماز خواندن پشت سر مبتدع از دو حالت خارج نیست:...

ادامه مطلب …

(۲۸۵۹) حکم امامت و خطابت مؤذنی که در تجوید و تلاوت ضعیف است

شایسته نیست که تو را به عنوان امام به جلو بفرستند در حالی که در قوم کسی بهتر از تو وجود دارد زیرا بر خلاف امر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است اما اگر بهترین شخص در قوم از لحاظ تلاوت هستی پس جلو برو و حریص باش بر اینکه تلاوتت سالم و درست آن­طور که مطلوب است باشد...

ادامه مطلب …

(۲۸۹۸) چیزهایی که امام از مأمومین متحمل آن نمی‌شود چیست؟

چیزهایی که امام از مأمومین متحمل نمی­شود هر چیزی است که در نماز واجب یا رکن یا مستحب است...

ادامه مطلب …

(۲۸۵۸) حکم امامت فردی که دچار لکنت زبان است

امامت کسی که لکنت دارد درست است هر چند که یک حرف را به حرف دیگری تغییر دهد مادامی که توانایی او همین است اما با این وجود شایسته است به خاطر احتیاط و خروج از خلاف که کسی برای امامت نماز جماعت انتخاب شود که عیب نداشته باشد....

ادامه مطلب …

(۲۸۷۶) حکم نماز پشت سر امامی که مرتکب بدعت در دعا و قسم خوردن می‌شود

قول درست از اقوال اهل علم این است که نماز پست سر شخص گناه­کار هنگامی که گناهش به حد کفر نرسد درست است اما هر چقدر امام تقوایش بیشتر باشد نماز پشت سرش بهتر است....

ادامه مطلب …

(۲۸۸۹) حکم مطالبه اجرت امامت در ماه رمضان از سوی اوقاف

اگر چیزی از مال از جانب اوقاف یا مکانی دیگر برای او آمد آن را بگیرد وگرنه خودش دنبال آن نباشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه