(۲۸۵۳) سوال: امام مسجد محله­ای که در آن زندگی می­کنم هستم و آن مقداری که برایم میسر است را از قرآن حفظ هستم اما در برخی از سوره­های قرآن حدود بیست آیه و یا برخی به اندازه­ای که میسر است حفظ هستم مانند آیاتی که در آن هشدار یا آیاتی که در آن بشارت است این­ها غیر از جزءهایی است که به صورت کامل حفظ هستم آیا این جایز است یا اینکه باید سوره را کامل حفظ باشم؟

جواب:

مانند اینکه سؤال کننده می­گوید: آیا درست است این آیات یا سوره­هایی را که حفظ نموده بخوانم؟ می­گوییم: بله، هر چقدر برایت میسر است از قرآن بخوان اما حریص باش بر اینکه تلاوتت به سنت نزدیک­تر باشد طوری که تلاوت در نماز صبح از سوره­های بلند باشد و در مغرب غالبا سوره­های کوتاه و در ظهر، عصر و عشا سوره­های متوسط باشد.

سوره­های مفصل از سوره­ی قاف تا سوره­ی ناس است و سوره­های بلند از قاف تا عم و سوره­های کوتا از ضحی تا ناس و متوسط بین این دو قرار دارد.

و امام حریص باشد بر اینکه سوره­ها را کامل بخواند یا اینکه در هر رکعت سوره­ای کامل بخواند یا اینکه یک سوره را در دو رکعت تقسیم کند و مانند برخی از امامان نباشد که همیشه یا غالبا قسمتی از آیات سوره­های طولانی را می­خوانند؛ ابن قیم رَحِمَهُ‌الله می­گوید: از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیزی مبنی بر اینکه آیاتی را از سوره­ای بخواند حفظ نشده است مگر آنچه در سنت نماز صبح آمده که برخی اوقات در رکعت اول می­خواند: {قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}[بقره: ۱۳۶](بگویید: ما به الله ایمان آوردیم و به آنچه بر ما نازل شده و آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و نوادگان یعقوب نازل گردید و به آنچه که به موسی و عیسی داده شده و به آنچه که پیامبران (دیگر) از طرف پروردگارشان داده شده است و در میان هیچ یک از آن­ها جدایی نمی اندازیم و ما تسلیم الله هستیم) و در رکعت دوم: {قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ}[آل عمران: ۶۴](بگو ای اهل کتاب! بیایید به سوی سخنی که میان ما و شما یکسان است که جز الله را نپرستیم و چیزی را شریک او نسازیم و بعضی از ما بعضی دیگر را به جای الله به پروردگاری نگیرد پس اگر (از این دعوت) روی گرداندند، بگویید: گواه باشید که ما مسلمانیم) این بهتر است اما با این وجود اگر انسان همیشه یا غالبا آیاتی از سوره­های طولانی را بخواند حرام و مکروه نیست به دلیل فرموده­­ی الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : {فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ}[مزمل: ۲۰](پس اکنون آنچه (برای شما) میسر باشد از قرآن بخوانید) اما این بر خلاف اولی است از این جهت که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حفظ نشده که در نماز فرض آیاتی را از اواسط سوره­ها بخواند.