پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

(۲۷۳۷) سوال: حکم شریعت از دیدگاه شما در مورد کسانی که مانع رانندگانی که در خانه‌‌هایشان مشغول هستند از اینکه به مسجد بروند و آن‌‌ها را به خواندن نماز در خانه امر می‌‌کنند و اجازه‌‌ی خروج از خانه را به آن‌‌ها نمی‌‌دهند مگر زمانی که یکی از اهل خانه قصد خارج شدن را داشته باشد، چیست؟ و تفسیر فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ }[نساء: ۵۹]( ای کسانی که ایمان آورده‌‌اید! اطاعت کنید الله را و اطاعت کنید پیامبر و صاحبان امرتان را) چیست؟

جواب:

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد و از باب همکاری بر نیکی و تقوا است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ }[مائده: ۲]( در راه نیکو کاری و پرهیزگاری با همدیگر همکاری کنید و (هرگز) در راه گناه و تجاوز همکاری نکنید) و برای آن‌‌ها جایز نیست که آن‌‌ها را از نماز جمع منع کنند، زیرا نماز جماعت واجب شرعی است و واجب شرعی از زمان کار نزد مسلمانان استثنا است، زیرا اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مقدم بر اطاعت از بشر است.

اما اگر این کارمند از نماز جماعت منع شد و این شخص از این کار بی نیاز نیست، در این حالت عذر داده می‌‌شود، زیرا بدون اختیارش منع شده است و از این کار نیز بی نیاز نیست، چون منبع روزی وی است و اگر آن را ترک کند دچار ضرر می‌‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فيمن يمنعون السائقين الذين يشتغلون عندهم في البيوت عن الصلاة في المساجد، ويأمرونهم بالصلاة في البيوت، ولا يسمح له بالخروج إلا إذا كانوا يريدون أن يخرجوا هم -أي: أهل البيت فما الحكم؟ وما تفسير قوله سبحانه وتعالى-: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ﴾ [النساء: ٥٩]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي ينبغي لهؤلاء القوم الذين عندهم عمال يعملون عندهم أن يمكنوهم من صلاة الجماعة؛ لما في ذلك من الأجر والخير الكثير؛ لأن هذا من باب التعاون على البر والتقوى، وقد قال الله -عز وجل-: ﴿ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ﴾ [المائدة: ٢ ]، ولا يحل لهم أن يمنعوهم من صلاة الجماعة؛ لأن صلاة الجماعة واجب شرعي، والواجب الشرعي مستثنى من زمن العمل عند المسلمين؛ لأن طاعة الله ورسوله مقدمة على طاعة البشر.

ولكن إذا منع هذا العامل من الصلاة جماعة، ولم يكن له مندوحة عن هذا العمل، فإنه يعذر في هذه الحال؛ لأنه ممنوع منها بغير اختياره، وليس له مندوحة عن هذا العمل؛ لأنه مصدر رزقه، ولو تركه لتضرر بذلك.

مطالب مرتبط:

(۲۷۷۳) حکم نماز جماعت برای کسی که مسجد شرعی در اطرافش وجود ندارد

قول راجح از اقوال اهل این است که نماز جماعت بر تک تک افراد واجب بوده همچنین واجب است که آن را به صورت جماعت در مساجد بخوانند،...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۰) حکم تأخیر نماز زن به نیت اقامه جماعت با همسر پس از وقت اذان

گناهی در این کار نیست، اما اگر این زن به خواندن نمازش بشتابد و هنگامی که شوهرش آمد و دوست داشت همراهش نماز جماعت بخواند، نماز این زن سنت محسوب می­شود و شتافتن او به نماز در اول وقت بهتر از این است که منتظر شوهرش بماند ...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۴) حکم ترک نماز جمعه به‌سبب دوری راه و عدم همکاری کارفرما

بر تو واجب است که هر جمعه نماز ظهر را بخوانی، زیرا صاحب مؤرعه امكان اين امر را به تو نمی‌‌دهد و چون تو از مکان مسجد دور هستی و وسیله‌‌ای نداری که تو را به آن جا برساند، لذا امر معلوم است و اشکالی ندارد که همان جا نماز ظهر را بخوانی.....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۲) حکم اقامه جماعت در محل کار با وجود امکان رفتن به مسجد نزدیک

اگر مسؤول، آن‌‌ها را از رفتن منع می‌‌کند و می‌‌گوید: همراه ما نماز بخوانید؛ همراه با جماعت نماز بخوانند و به مسجد نروند؛ زیرا نماز بر نماز در مسجد مصلحتی فوت شده یا اینکه ضرری به بار می‌‌آید، در حالی که جماعت دیگری در مسجد وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۸) حکم ترک نماز جماعت به دلیل خصومت شخصی

به نسبت تخلف شخص از نماز جماعت در مسجد چون در مسجد کسی که با او خصومت دارد است، کارش حرام بوده و عذر به شمار نمی‌‌آید و در روز قیامت نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی سودی نمی‌‌رساند؛ لذا بر او واجب است که نماز جماعت را در مسجد حاضر شده هر چند که دشمنش آنجا باشد، این اولین کاری که باید انجام است....

ادامه مطلب …

(۲۷۳۵) آیا برای مرد جایز است که امام زنان از محارمش همانند مادر، همسر و خواهرش شود؟

بله! جایز است که امام این زنان شود، اما برایش جایز نیست به خاطر نماز خواندن برای آن‌‌ها از جماعت تخلف کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه