(۲۷۰۵) سوال: حکمت از نهی نماز در اوقات نهی چیست؟

جواب:

اول می‌‌گوییم: حکمت نهی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است، زیرا مجرد حکم شرعی خود حکمت است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ }[احزاب: ۳۶](و شایسته‌‌ی هیچ مرد و زن مؤمنی نیست، هنگامی که الله و رسولش به چیزی امر نمایند، در آن امر اختیار داشته باشند) و هنگامی که از‌ام المؤمنین عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا سؤال شد: چرا حایض روزه را قضا می‌‌کند ولی نماز را قضا نمی‌‌کند؟ گفتند: (این‌‌گونه به ما رسیده و به قضای روزه امر شده‌‌ایم ولی به قضای نماز امر نشده‌‌ایم)[۱]، لذا عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا علت و حکمت را حکم شرعی قرار دادند و شکی در آن نیست، ما ایمان داریم که هر حکمی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را قرار دهند، حکمت است، حال چه علت آن را بدانیم یا اینکه ندانیم.

اما به نسبت اوقات نهی، حکمت از آن به نسبت بعد از عصر و بعد از نماز صبح این است که: کفار هنگامی که خورشید طلوع نمود برای سجده می‌‌کنند و هنگامی که غیب شد نیز برای آن سجده می‌‌کنند، لذا برای آن در اول روز به عنوان تحیت و در آخر روز به عنوان وداع سجده می‌‌کنند؛ لذا نهی شده که شخص در این وقت نماز بخواند تا اینکه به این حد نرسد که هنگام طلوع و غروب خورشید نماز بخواند.

اما نیمه‌‌‌‌ی روز، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده که حکمت آن این است که آتش در این وقت گرم می‌‌شود.

[۱] تخریج آن گذشت.