چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۲۷۰۴) در مورد اوقات نهی از نماز شنیدم، آن چیست؟

(۲۷۰۴) سوال: در مورد اوقات نهی از نماز شنیدم، آن چیست؟ و آیا نماز در آن حرام است؟ نوع نماز نهی شده از آن در این وقت چیست؟

جواب:

اوقات نهی پنج وقت هستنند: از نماز صبح تا طلوع خورشید، از طلوع خورشید تا ارتفاع آن به اندازه‌‌ی یک نیزه، ایستادن خورشید در وسط روز تا زوال، بعد از نماز عصر تا زمانی که بین آن و بین غروب به اندازه‌‌ی یک نیزه باشد و از این وقت تا غروب.

این پنج اوقات: دو وقت در اول روز، دو وقت در آخر روز و یک وقت در وسط آن، لذا برای انسان جایز نیست که در این اوقات نماز بخواند مگر نمازی که دارای سبب باشد، مثل: تحیه‌‌ی مسجد، سنت وضو، نماز استخاره زمانی که به خاطر امری باشد که قبل از از بین رفتن وفت نهی از شخص فوت می‌‌‌‌شود و شبیه این‌‌ها.

اما در فرایض نهیی وجود ندارد، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من نام عن صلاة أو نسیها فلیصلها إذا ذکرها، لا کفارة لها إلا ذلک»[۱](کسی که از نمازی خواب رفت یا آن را فراموش کرد، هنگامی که به یاد اورد آن را بخواند، غیر از این کفاره‌‌ای برایش نیست)، لذا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقت نماز فرض فراموش شده را هنگامی که به یاد آورد قرار دادند، یعنی در هر وقتی که باشد، می‌‌خواند.

لذا اوقات نهی فقط خاص سنت‌‌هایی است که دارای سبب نیست، اما نمازهای فرض و سنت‌‌هایی که دارای سبب هستند، نهیی در آن نیست.

سؤال: شیخ بزرگوار! آیا فرقی بین مکه و مدینه وجود دارد؟

جواب: مسجد الحرام مانند سایر مساجد و مکه مانند سایر سرزمین‌‌ها است و اقات نهیی که در سایر سرزمین‌‌ها است، همان اوقات نهی در مکه است و فرقی ندارد، هما‌‌ن‌‌طور که سنت‌‌هایی که دارای سبب نیستند در اوقات نهی جایز نیست، همان‌‌طور در مکه و مسجد الحرام جایز نیست.

اما نمازهایی که دارای سبب هستند؛ مانند: سنت تحیه‌‌ی مسجد، سنت طواف و شبیه این‌‌ها نهیی در آن نیست، چه در مکه و چه غیر مکه باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أسمع عن أوقات النهي عن الصلاة فما هي؟ وهل الصلاة فيها محرمة؟ وما نوع الصلاة المنهي عنها في ذلك الوقت؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أوقات النهي خمسة: من صلاة الفجر إلى طلوع الشمس، ومن طلوعها حتى ترتفع قيد رمح، وعند قيامها في وسط النهار حتى تَزُولَ، وبعد صلاة العصر إلى أن يبقى بينها وبين الغروب نحو رمح، ومن ذلك إلى الغروب.

هذه خمسة أوقات: وقتان في أول النهار، ووقتان في آخره، ووقت في وسطه، فلا يجوز للإنسان أن يصلّي في هذه الأوقات إلا صلاة لها سبب، مثل: تحية المسجد، وسنة الوضوء، وصلاة الاستخارة إذا كان في أمر يفوت قبل زوال النهي، وما أشبه ذلك. أما الفرائض فليس عنها نهي؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «من نام عن صلاة أو نسيها فليصلها إذا ذكرها لا كفارة لها إلا ذلك»، فجعل النبي صلى الله عليه وسلم وقت صلاة الفريضة المنسية إذا ذكرها، فليُصَلِّ في أي وقت كان.

فأوقات النهي مختصة بالنوافل التي ليس لها سبب، فأما الفرائض فلا نهي عنها، وأما النوافل التي لها سبب فلا نهي عنها.

يقول السائل: فضيلة الشيخ: هل هناك فرق بين مكة وغيرها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المسجد الحرام كغيره من المساجد، ومكة كغيرها من البلاد، أوقات النهي التي في البلاد الأخرى هي أوقات النهي التي في مكة ولا فرق، فكما أن صلاة النافلة التي ليس لها سبب لا تجوز في أوقات النهي، فكذلك لا تجوز في مكة ولا في المسجد الحرام.

وأما التي لها سبب كتَحِيَّةِ المسجد، وركعتي الطواف، وما أشبههما فهذا لا نهي عنه، لا في مكة ولا في غيرها.

مطالب مرتبط:

(۲۷۱۰) حکم ورود به مسجد پیش از مغرب و ترک تحیة‌المسجد در زمان کراهت

تمام نمازهایی که دارای سبب هستند در اوقات نهی خوانده می‌‌شوند و نهی وارد آن‌‌ها نمی‌‌شود، زیرا نمازی است که به سبب معینی تخصیص داده شده است، لذا حکمت نهی از نماز در اوقات مشخص نیز از آن دور می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۷۰۶) حکم خواندن سنت بعد از ظهر پس از جمع تقدیم با نماز عصر در حال باران

بله! هرگاه انسان بین ظهر یا عصر جمع بست چه جمع تقدیم و چه جمع تأخیر، بر او اشکالی ندارد که سنت بعدیه‌‌ی ظهر را بعد از نماز عصر بخواند و این از این جهت است که این سنت دارای سبب است و نمازهایی که دارای سبب هستند در نمازهای نهی شده وارد نمی‌‌شوند...

ادامه مطلب …

(۲۷۰۸) حکم خواندن نماز در مسجد قباء پس از عصر

برای انسان جایز نیست که به قباء برود و در آن جا در اوقات نهی نماز بخواند، اما اگر به قباء یا دیگر مساجد به هر قصدی رفت و وقت نهی داخل شد، سنت تحیه‌‌ی مسجد را می‌‌خواند، زیرا دارای اسباب است....

ادامه مطلب …

(۲۷۱۳) حکم سجده‌‌ی تلاوت در اوقات نهی

سجده‌‌ی تلاوت در اوقات نهی جایز است همچنین تمام سنت‌‌هایی که دارای سبب هستند، به خاطر سبب آن جایز است که در اوقات نهی خوانده شوند...

ادامه مطلب …

(۲۷۰۷) آیا جایز است که نوافل مانند وتر در اوقات نهی قضا شود؟

سنت‌‌هایی که دارای سبب هستند، اشکالی ندارد که در اوقات نهی خوانده شوند، مثلا: بعد از نماز عصر وارد مسجد شود و سنت تحیه‌‌ی مسجد را بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۱۴) آیا خواندن نماز سنت وضو در وقت نهی قبل از مغرب جایز است؟

قول درست این است: آن را می‌‌خواند و ضابطه‌‌ی آن: اگر نماز سنت که دارای سبب بود، آن را هنگام وجود سبب آن یعنی در هر وقتی بعد از نماز عصر یا صبح یا هنگام زوال خورشید و... می‌‌خواند و اگر دارای سبب نبود آن را نمی‌‌خواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه